Ιατρικά Νέα

Ζούμε στην Ελλάδα, μια μεσογειακή χώρα με εύκρατο κλίμα, που όμως, όσο περνούν τα χρόνια, λόγω της κλιματικής αλλαγής, αντιμετωπίζουμε όλο και περισσότερη ζέστη το καλοκαίρι. Και, όσο πληθαίνουν οι ζεστές μέρες του καλοκαιριού, τόσο πληθαίνουν και οι ημέρες καύσωνα. Καθώς, λοιπόν, στατιστικά μιλώντας, ένα μεγάλο ποσοστό των γυναικών που ζουν στην Ελλάδα θα περάσουν κάποιους από τους μήνες της εγκυμοσύνης το καλοκαίρι, είναι πολύ πιθανόν να βρεθούν αντιμέτωπες με κάποιο κύμα καύσωνα στην εγκυμοσύνη τους.

Γιατί ο καύσωνας και οι υψηλές θερμοκρασίες επηρεάζουν περισσότερο τις εγκύους;

Όλοι οι άνθρωποι στον καύσωνα νιώθουμε αδύναμοι και μπορεί να έχουμε ζαλάδες. Αυτό συμβαίνει επειδή το σώμα μας προσπαθεί να διατηρήσει την ομοιόσταση, δηλαδή να κρατήσει τη θερμοκρασία του σώματος σε φυσιολογικά επίπεδα.

Μια εγκυμοσύνη είναι μια συνεχής διαδικασία σωματικών και συναισθηματικών αλλαγών, γι αυτό και ένας καύσωνας μπορεί να επηρεάσει μια έγκυο και να αποτελέσει ένα δυνητικό κίνδυνο. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, οι γυναίκες είναι περισσότερο επιρρεπείς, επειδή ζεσταίνονται ευκολότερα, ενώ παράλληλα οι καρδιακοί παλμοί τους είναι επίσης υψηλότεροι από το φυσιολογικό. Επιπλέον, οι έγκυες είναι πιο ευάλωτες στην πτώση της αρτηριακής τους πίεσης και στην αφυδάτωση.

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι από την έκθεση των εγκύων σε υψηλές θερμοκρασίες; 

Ένας καύσωνας αυξάνει την έκθεση των εγκύων σε υψηλές θερμοκρασίες. Ως αποτέλεσμα υπάρχει κίνδυνος να πάθουν:

• Κράμπες λόγω ζέστης

Διαρκούν περισσότερο από τις βραδινές κράμπες και επιδεινώνονται αν υπάρχει αφυδάτωση ή εξάντληση. Παρόλα αυτά δεν είναι επικίνδυνες.

• Αφυδάτωση

Όταν το σώμα χάνει περισσότερα υγρά από όσα προσλαμβάνει, επειδή δεν καταναλώνει αντίστοιχη ποσότητα υγρών με αυτή που αποβάλλεται από το σώμα, μπορεί να υπάρξει αφυδάτωση. Η αφυδάτωση μπορεί να προξενήσει μειωμένη ροή αίματος στον πλακούντα,  αυξημένη δραστηριότητα της μήτρας και να αυξήσει τον κίνδυνο πρόωρου τοκετού.

• Θερμική καταπόνηση 

Μπορεί να οδηγήσει σε θερμοπληξία, η οποία είναι επικίνδυνη και μερικές φορές είναι δύσκολο να εντοπιστεί, καθώς τα συμπτώματα της είναι συνηθισμένα στις εγκύους (π.χ. ναυτία και κράμπες)

• Θερμοπληξία

Αν η θερμική καταπόνηση είναι παρατεταμένη, μπορεί να συμβεί θερμοπληξία. Η θερμοπληξία μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την έγκυο και κατά συνέπεια και το έμβρυο.

Συμπτώματα θερμικής καταπόνησης και θερμοπληξίας στην εγκυμοσύνη

Τα συμπτώματα που μπορεί να υποδεικνύουν θερμική καταπόνηση ή θερμοπληξία είναι:

• Κούραση
• Ζαλάδα ή σύγχυση
• Λιποθυμία
• Έντονη εφίδρωση ή αδυναμία παραγωγής ιδρώτα
• Αδύναμος ή γρήγορος παλμός
• Κράμπες στα χέρια, τα πόδια ή το στομάχι
• Πονοκέφαλος
• Ναυτία ή και εμετός
• Ταχυκαρδία και λαχάνιασμα
• Πυρετός πάνω από 38ο C
• Έντονη δίψα
• Απώλεια της όρεξης και αίσθημα αδιαθεσίας
• Διαφορά στην αίσθηση και όψη του δέρματος (χλώμιασμα, ανατριχίλα, κ.ά)
• Δροσερό, υγρό δέρμα με εξογκώματα χήνας
• Μπερδεμένη ομιλία

Πώς μπορεί να προστατευτεί μια έγκυος από τον καύσωνα; 

Τις μέρες του καύσωνα οι έγκυες μπορούν να ακολουθήσουν τις συμβουλές που έχω δώσει στο άρθρο Εγκυμοσύνη τους καλοκαιρινούς μήνες. Τι πρέπει να προσέξω;. Οι συμβουλές αγγίζουν ζητήματα όπως:

• Διατροφή

Χρειάζεται αύξηση της κατανάλωσης του νερού, περίπου στα 8-10 ποτήρια νερού την ημέρα. Μια καλή ιδέα είναι να υπάρχει πάντα ένα μπουκαλάκι νερό στην τσάντα της εγκύου, αλλά και στο κομοδίνο για τον ύπνο. Τα γεύματα χρειάζονται αναπροσαρμογή, ώστε να είναι πιο ελαφριά, χωρίς όμως να αποκλείονται βασικά θρεπτικά συστατικά.

• Σωματική άσκηση

Συνίσταται μείωση της σωματικής άσκησης, η οποία να γίνεται είτε νωρίς το πρωί, είτε αργά το απόγευμα, ιδανικά σε εσωτερικό χώρο με ελεγχόμενη θερμοκρασία.

• Προστασία από την ηλιακή ακτινοβολία

Στην εγκυμοσύνη το δέρμα είναι πολύ ευαίσθητο, λόγω της αυξημένης παραγωγής μελανίνης. Γι αυτό οι έγκυες χρειάζεται να αποφεύγουν την άμεση επαφή με τον ήλιο και να φορούν αντιηλιακό, με υψηλό δείκτη προστασίας (30 ή 50 SPF) σε κάθε έξοδο ή δραστηριότητα. Συμπληρωματικά φορέστε γυαλιά ηλίου, φαρδύ καπέλο και ανοιχτόχρωμα, άνετα και με χαλαρή εφαρμογή ρούχα.

• Παραμονή σε εσωτερικούς χώρους

Αν η εξωτερική θερμοκρασία είναι ιδιαίτερα υψηλή, συνίσταται οι έγκυες να παραμένουν όσο το δυνατό περισσότερο σε εσωτερικούς χώρους με κλιματισμό, ιδιαίτερα από τις 10 π.μ. έως τις 4 μ.μ. Αν αυτό δε είναι δυνατό, προτείνονται συχνά διαλείμματα σε χώρους με ελεγχόμενη θερμοκρασία.

• Ανακούφιση από τη ζέστη

Μια μικρή βρεγμένη ή κρύα πετσέτα στους καρπούς, το λαιμό, το κεφάλι ή τις μασχάλες μπορεί να σας βοηθήσει το σώμα να δροσιστεί γρηγορότερα. Το ίδιο μπορεί να προσφέρει και ένα σπρέι γεμάτο με νερό και τα συχνά ντουζ με νερό μέτριας θερμοκρασίας.

• Τα ούρα είναι πολύτιμος βοηθός!

Το χρώμα των ούρων μπορεί να υποδείξει άμεσα αν υπάρχει κίνδυνος αφυδάτωσης. Αν τα ούρα είναι λίγο σκουρότερα από συνήθως, χρειάζεται να αυξηθεί η πρόσληψη υγρών. Αν είναι πολύ σκούρα, μπορεί να υποδεικνύει αφυδάτωση.

• Ξεκούραση

Επειδή το πρήξιμο των ποδιών είναι πολύ συνηθισμένο στην εγκυμοσύνη, συνίσταται οι έγκυες να ξεκουράζονται, τοποθετώντας τα πόδια τους σε ένα μαξιλάρι, ώστε να είναι ψηλότερα από το επίπεδο της καρδιάς, όσο συχνότερα μπορούν.

Η γέννηση ενός μωρού μπορεί να προκαλέσει μια ποικιλία έντονων συναισθημάτων, από ενθουσιασμό και χαρά, μέχρι φόβο και άγχος. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει ακόμα και σε κατάθλιψη. Η επιλόχειος κατάθλιψη είναι ένα συνηθισμένο ζήτημα, αφού υπολογίζεται ότι επηρεάζει 1 στις 10 γυναίκες μέσα σε ένα χρόνο από τον τοκετό.

Η επιλόχειος κατάθλιψη δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια αδυναμία της γυναίκας, ούτε ως κάτι που εκείνη δημιούργησε. Είναι απλώς μια  συνέπεια  της κύησης και του τοκετού, η οποία δεν επηρεάζει το σώμα της γυναίκας, αλλά τον ψυχισμό της. Εάν έχετε επιλόχειο κατάθλιψη, η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία μπορεί να σας βοηθήσει να διαχειριστείτε τα συμπτώματά σας και να σας βοηθήσει να συνδεθείτε καλύτερα με το μωρό σας.

Baby blues και επιλόχειος κατάθλιψη

Οι περισσότερες μαμάδες, ειδικά στην πρώτη τους εγκυμοσύνη, βιώνουν αυτό που ονομάζεται «baby blues». Το «baby blues», στα ελληνικά θα το ορίζαμε ως δυσφορία ή μελαγχολία. Εμφανίζεται συνήθως μέσα στις πρώτες 2-3 ημέρες μετά τον τοκετό και μπορεί να διαρκέσει έως και δύο εβδομάδες.

Το «baby blues» δεν πρέπει να συγχέεται με την επιλόχειο κατάθλιψη, καθώς αυτή είναι μια πιο μακροχρόνια κατάσταση, η οποία μπορεί να ξεκινήσει και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και να συνεχιστεί μετά τον τοκετό.

Πώς ξεχωρίζουμε, λοιπόν, αυτές τις δύο καταστάσεις; Τα συμπτώματα του «baby blues» διαρκούν μόνο λίγες ημέρες έως 1-2 εβδομάδες μετά τη γέννηση του μωρού και μπορεί να περιλαμβάνουν: αλλαγές διάθεσης, άγχος, θλίψη, ευερεθιστότητα, μειωμένη συγκέντρωση, κλάμα, δυσκολία στον ύπνο, συναισθηματική φόρτιση, υπερένταση και διαταραχές στην όρεξη.

Συμπτώματα επιλόχειας κατάθλιψης

Η επιλόχειος κατάθλιψη μπορεί αρχικά να θεωρηθεί λανθασμένα ότι είναι «baby blues», αλλά τα συμπτώματα είναι εντονότερα, διαρκούν περισσότερο και επηρεάζουν την ικανότητα της μητέρας να φροντίσει το μωρό και να χειριστεί άλλες καθημερινές εργασίες. Τα συμπτώματα συνήθως αναπτύσσονται μέσα στις πρώτες εβδομάδες μετά τον τοκετό, αλλά μπορεί να ξεκινήσουν νωρίτερα, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ή αργότερα, έως και ένα χρόνο μετά τη γέννηση του μωρού.

Τα συμπτώματα της επιλόχειου κατάθλιψης μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Επίμονη καταθλιπτική διάθεση
• Έντονες εναλλαγές της διάθεσης
• Συχνό έντονο κλάμα
• Δυσκολία στη σύνδεση με το μωρό
• Αποστασιοποίηση από οικογένεια και φίλους
• Διαταραχές στην όρεξη (απώλεια ή ένταση της)
• Αϋπνία, υπερβολικός ύπνος ή υπνηλία
• Υπερβολική κούραση ή απώλεια ενέργειας
• Απώλεια του ενδιαφέροντος και της ευχαρίστησης από αγαπημένες δραστηριότητες
• Ευερεθιστότητα και έντονος θυμός
• Αισθήματα ντροπής, ενοχής και ανικανότητας εκπλήρωσης του μητρικού ρόλου
• Απελπισία
• Μειωμένη ικανότητα καθαρής σκέψης, συγκέντρωσης ή λήψης αποφάσεων
• Ανησυχία
• Έντονο άγχος και κρίσεις πανικού
• Τρομακτικές σκέψεις όπως σκέψεις αυτοτραυματισμού, αυτοκτονίας ή βλάβης του μωρού

Πρόληψη της επιλόχειας κατάθλιψης

Κάθε νέα μαμά μπορεί να εμφανίσει επιλόχεια κατάθλιψη, ενώ μπορεί να αναπτυχθεί και  σε δεύτερη ή τρίτη εγκυμοσύνη, ακόμα και αν σε προηγούμενη δεν είχε εμφανιστεί. Οι πιθανότητες να αναπτύξει μια μητέρα επιλόχειο κατάθλιψη αυξάνονται αν:

• Υπάρχει ιστορικό κατάθλιψης ή επιλόχειου κατάθλιψης
• Το μωρό έχει προβλήματα υγείας ή αναπηρία
• Υπάρχει οικογενειακό ιστορικό κατάθλιψης, επιλόχειας κατάθλιψης ή άλλων ψυχικών νοσημάτων
• Η μητέρα έχει βιώσει πρόσφατα αγχωτικά γεγονότα, όπως κύηση υψηλού κινδύνου, επιπλοκές εγκυμοσύνης, άλλες παθήσεις ή απώλεια εργασίας.
• Υπάρχουν προβλήματα στη σχέση με τον σύζυγο / σύντροφο
• Υπάρχουν οικογενειακά ή οικονομικά προβλήματα
• Η εγκυμοσύνη ήταν απρογραμμάτιστη ή ανεπιθύμητη
• Η μητέρα έχει αδύναμο ή ανύπαρκτο σύστημα υποστήριξης από οικείους της
• Η μητέρα έχει διπολική διαταραχή
• Υπάρχουν δυσκολίες στο θηλασμό
• Η εγκυμοσύνη έφερε δίδυμα, τρίδυμα ή παραπάνω μωρά

Παρόλο που η πρόληψη της επιλόχειας κατάθλιψης δε μπορεί να εγγυηθεί την μη εμφάνιση της, είναι σημαντικό για τις εγκυμονούσες να διατηρούν έναν υγιεινό τρόπο ζωής και να έχουν ανθρώπους με τους οποίους μπορούν να μιλούν ελεύθερα και να απευθύνονται για υποστήριξη. Επιπλέον, μπορούν μέσα από μαθήματα προετοιμασίας τοκετού να γνωριστούν με γυναίκες και ζευγάρια που βρίσκονται στην ίδια φάση της ζωής. Ταυτόχρονα, είναι δεδομένο ότι ο γυναικολόγος είναι εκεί για να ακούσει προβληματισμούς και να συμβουλέψει ή να παραπέμψει σε κάποιον ειδικό. Τέλος, αν προϋπάρχει κάποιο πρόβλημα ψυχικής υγείας, ο ειδικός ψυχικής υγείας συνεργάζεται με το γυναικολόγο και την ομάδα μητρότητας, ώστε να υπάρχει η καλύτερη δυνατή υποστήριξη.

Μύθοι για την επιλόχειο κατάθλιψη

Επειδή η επιλόχειος κατάθλιψη είναι ένα ζήτημα που συχνά αποκρύπτεται και δεν συζητείται εύκολα, υπάρχουν πολλοί μύθοι που την συνοδεύουν. Οι σημαντικότεροι είναι οι εξής:

• Είναι λιγότερο σοβαρή από άλλους τύπους κατάθλιψης. Στην πραγματικότητα, είναι τόσο σοβαρή όσο και άλλοι τύποι κατάθλιψης.
• Προκαλείται εξ ολοκλήρου από ορμονικές αλλαγές. Στην πραγματικότητα προκαλείται από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες, όπως αναφέρθηκε παραπάνω.
• Περνάει γρήγορα. Στην πραγματικότητα μπορεί να επιμείνει για μήνες, αν αφεθεί χωρίς θεραπεία, ενώ σπανιότερα μπορεί να γίνει μακροχρόνιο πρόβλημα
• Επηρεάζει μόνο τις γυναίκες. Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με τις νεότερες έρευνες έως και 1 στους 10 νέους πατέρες/συντρόφους παθαίνουν κατάθλιψη μετά την απόκτηση μωρού.

Η κατάψυξη ωαρίων είναι ένα ζήτημα που απασχολεί όλο και περισσότερες νέες γυναίκες, οι οποίες με επισκέπτονται για να ενημερωθούν σχετικά με τη διαδικασία και να τους απαντήσω σε όλα τα ερωτήματα που έχουν.

Σε αυτό το άρθρο έχω συγκεντρώσει τις σημαντικότερες πληροφορίες και τις συχνότερες ερωτήσεις που μου κάνουν σε σχέση με την κατάψυξη ωαρίων.

Τι είναι η κατάψυξη ωαρίων;

Η κατάψυξη ωαρίων είναι ένας τρόπος διατήρησης της γονιμότητας μιας γυναίκας, ώστε να μπορεί να κάνει παιδιά στο μέλλον. Περιλαμβάνει τη συλλογή των ωαρίων μιας γυναίκας, την κατάψυξή τους και στη συνέχεια την απόψυξή τους, τη στιγμή που εκείνη το επιθυμεί, ώστε να γονιμοποιηθούν μέσω τεχνητής γονιμοποίησης.

Η κατάψυξη ωαρίων δημιουργήθηκε για να συμβάλλει στην αύξηση των πιθανοτήτων εγκυμοσύνης μιας γυναίκας, σε περίπτωση που δε μπορεί να τεκνοποιήσει με φυσικό τρόπο. Καθώς περνούν τα χρόνια, η ποιότητα και ο αριθμός των ωαρίων πέφτουν, γεγονός που μπορεί να συντελέσει στην υπογονιμότητα. Μέσω της κατάψυξης ωαρίων, κάθε γυναίκα που το κάνει, έχει πρόσβαση σε δικά της ωάρια, τα οποία είναι υψηλής ποιότητας, αφού έχουν συλλεχθεί σε νεότερη ηλικία.

Σε ποιες γυναίκες απευθύνεται η κατάψυξη ωαρίων και γιατί να κάνω; 

Η κατάψυξη ωαρίων απευθύνεται σε όλες τις γυναίκες, οι οποίες επιθυμούν να κάνουν παιδιά στο μέλλον, καθώς αποτελεί μια δικλείδα ασφαλείας για την πραγματοποίηση αυτής της επιθυμίας.

Μπορεί να θέλετε να καταψύξετε τα ωάρια εάν:

• Έχετε κάποια πάθηση, η θεραπεία της οποίας που μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητά σας, όπως ο καρκίνος.
• Έχετε κάποια γυναικολογική πάθηση που μπορεί να απαιτεί λαπαροσκοπική αφαίρεση των ωοθηκών, όπως καρκίνος των ωοθηκών, ενδομητρίωση, ινομυώματα, αδενομύωση και φλεγμονώδης νόσος της πυέλου.
• Έχετε πιθανότητες να αναπτύξετε πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια (πρώιμη εμμηνόπαυση), λόγω κληρονομικότητας.
• Πρόκειται να κάνετε εξωσωματική γονιμοποίηση, άλλα δεν επιθυμείτε τη διατήρηση εμβρύων που δε χρησιμοποιήθηκαν στη θεραπεία, για προσωπικούς ηθικούς λόγους. Ή έχετε ολοκληρώσει έναν κύκλο εξωσωματικής γονιμοποίησης και επιθυμείτε να καταψύξετε τα ωάρια σας για μελλοντική χρήση.
• Σας απασχολεί μια πιθανή μείωση της γονιμότητας, αλλά δεν είστε έτοιμες να κάνετε παιδί ή δεν έχετε βρει τον κατάλληλο σύντροφο.

Ποια είναι η διαδικασία που ακολουθείται για την κατάψυξη ωαρίων;

Η διαδικασία της λήψης ωαρίων είναι παρόμοια με αυτή που χρησιμοποιείται στην εξωσωματική γονιμοποίηση και διαρκεί περίπου δύο εβδομάδες. Περιλαμβάνει τη λήψη φαρμάκων για την ενίσχυση της παραγωγής ωαρίων και την ωρίμανσή τους. Όταν είναι έτοιμα, συλλέγονται με μια διαδικασία που ονομάζεται ωοληψία, η οποία είναι σύντομη και ανώδυνη. Τα ωάρια λαμβάνονται διαμέσου του κόλπου.

Έπειτα, ακολουθώντας τα ιατρικά πρωτόκολλα, τα ωάρια υποβάλλονται στη διαδικασία κατάψυξης και αποθηκεύονται για μελλοντική χρήση. Ο αριθμός των ωαριών που μπορούν να συλλεχθούν με μια φορά εξαρτώνται από την ηλικία της γυναίκας και της αντίδρασής της στη φαρμακευτική αγωγή. Συνήθως συλλέγονται από 8 μέχρι 15 ωάρια.

Όταν αποφασίσει μια γυναίκα να τα χρησιμοποιήσει, τα ωάρια αποψύχονται και όσα έχουν επιβιώσει, εκχύονται με σπέρμα, όπως συμβαίνει στην εξωσωματική γονιμοποίηση. Το έμβρυο ή έμβρυα που θα προκύψουν μεταφέρονται στη γυναίκα έπειτα από μερικές ημέρες.

Έχω απόλυτο έλεγχο στο τι θα συμβεί στα ωάρια μου;

Πριν ξεκινήσετε τη διαδικασία θα συμπληρώσετε έντυπα συγκατάθεσης, τα οποία ορίζουν ρητά τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα ωάρια. Οι αποφάσεις που χρειάζεται να λάβετε για τη χρήση των ωαρίων είναι:

• Πόσο καιρό θα φυλάσσονται τα ωάρια. Στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή ο νόμος ορίζει  μπορούν να διατηρηθούν μέχρι 10 χρόνια.
• Αν μπορούν τα ωάρια να δοθούν σε άλλη γυναίκα ή να χρησιμοποιηθούν για ερευνητικούς ή εκπαιδευτικούς σκοπούς, σε περίπτωση όπου δε χρησιμοποιηθούν.
• Τι θα συμβεί σε περίπτωση θανάτου ή σοβαρής ασθένειας, που περιλαμβάνει αδυναμία λήψης αποφάσεων.

Μια από τις πιο ιδιαίτερες, συγκινητικές και μοναδικές στιγμές μιας εγκυμοσύνης είναι όταν η έγκυος αισθάνεται  το έμβρυο να κουνιέται για πρώτη φορά. Οι περισσότερες εγκυμονούσες θυμούνται, ακόμα και μετά από πολλά χρόνια, τι έκαναν ή που βρίσκονταν τη στιγμή που ένιωσαν το μωρό τους να κουνιέται.

Για κάποιες γυναίκες η αίσθηση των κινήσεων του μωρού τους είναι ανακουφιστική, καθώς νιώθουν ότι είναι μια ένδειξη το μωρό είναι καλά. Για μερικές άλλες οι κινήσεις του μωρού μπορεί να είναι μια πηγή άγχους, καθώς δεν ξέρουν πως πρέπει να τις ερμηνεύσουν, αν είναι κάτι φυσιολογικό ή αν το μωρό είναι ανήσυχο, υποδεικνύοντας ότι υπάρχει πρόβλημα.

Σε αυτό το άρθρο θα αναλύσουμε πότε είναι φυσιολογικό να κινείται το έμβρυο, τι μπορούν οι έγκυες να κάνουν για να κινηθεί το μωρό, ιδιαίτερα αν δεν το έχει κάνει για μεγάλο διάστημα, και να δώσουμε συμβουλές για τη διαχείριση του άγχους σε σχέση με αυτό το ζήτημα.

Πότε θα νιώσω το μωρό μου να κινείται για πρώτη φορά;

Κατά μέσο όρο, οι μαμάδες αισθάνονται κάποιου είδους εμβρυϊκή κίνηση μεταξύ των 20 και 22 εβδομάδων. Ωστόσο, η έναρξη των κινήσεων μπορεί να επηρεαστεί από ορισμένους παράγοντες, όπως το μέγεθος του εμβρύου, τη θέση του πλακούντα και του εμβρύου και το αν πρόκειται για την πρώτη σας εγκυμοσύνη. Αν δεν είναι η πρώτη σας εγκυμοσύνη, αξίζει να θυμάστε ότι κάθε εγκυμοσύνη είναι διαφορετική. Το πότε νιώσατε για πρώτη φορά το μωρό σας σε προηγούμενη ή προηγούμενες εγκυμοσύνες δεν είναι ενδεικτικό του τι θα συμβεί σε αυτή. Επιπλέον, έχοντας την εμπειρία μιας προηγούμενης εγκυμοσύνης μπορεί να αναγνωρίσετε τις κινήσεις του μωρού σας νωρίτερα.

Πώς θα καταλάβω ότι το μωρό μου κουνιέται και ποια είναι η αίσθηση της κίνησης ενός εμβρύου;

Στην αρχή η κίνηση που κάνει το έμβρυο είναι πολύ μικρή. Η αίσθηση της περιγράφεται από πολλές μαμάδες ως φτερούγισμα, αίσθηση παρόμοια με το σφυγμό ή το σφίξιμο ενός μύ. Για αυτό το λόγο είναι πιθανό στην αρχή να μην το καταλάβετε. Αργότερα οι κινήσεις του εμβρύου γίνονται όλο και πιο δυνατές και μπορεί φτάσουν να έχουν την αίσθηση ενός χτυπήματος, μιας κλωτσιάς ή μιας «σουβλιάς». Φυσικά, αυτό δε σημαίνει ότι κάθε φορά που το μωρό κινείται, η κίνηση θα έχει την ίδια ένταση ή αίσθηση.

Πόσο συχνά πρέπει να νιώθω το μωρό μου να κουνιέται;

Οι εμβρυϊκές κινήσεις είναι τυχαίες, χωρίς κάποια συστηματικότητα ή συγκεκριμένη συχνότητα,  μέχρι τις 28-32 εβδομάδες. Στο 3ο τρίμηνο, το έμβρυο αναπτύσσει ένα μοτίβο στις κινήσεις του. Το γεγονός αυτό σχετίζεται τόσο με το πρόγραμμα ύπνου που αναπτύσσει το έμβρυο, όσο και με την επίγνωση των κινήσεων που αναπτύσσουν οι μαμάδες.

Πώς μπορώ να βοηθήσω το έμβρυο να κινηθεί; 

Αρχικά, το πόσο συχνά είναι φυσιολογικό να νιώθετε ή να μη νιώθετε το μωρό σας είναι μια πληροφορία που μπορεί να δοθεί μόνο από το γυναικολόγο που παρακολουθεί μια εγκυμοσύνη, και μόνο κατά το 3ο τρίμηνο της. Αν υπάρχει έλλειψη κινήσεων ή νιώθετε ότι το μωρό είναι πολύ περισσότερο δραστήριο από ότι συνήθως, συνίσταται να επικοινωνήσετε με το γιατρό σας.

Συνήθως, τα έμβρυα κουνιούνται περισσότερο όταν είστε καθιστή ή ξαπλωμένη. Σε αυτές τις θέσεις το σώμα είναι σε ηρεμία, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζετε λιγότερα ερεθίσματα και να αναγνωρίζετε ευκολότερα τις εμβρυϊκές κινήσεις. Αν γυμνάζεστε, θα διαπιστώσετε ότι το έμβρυο ανταποκρίνεται με κίνηση και κατά την άσκηση.

Αν διαπιστώσετε ότι, μετά από μια κουραστική μέρα, δεν έχετε νιώσει κίνηση, δώστε στο σώμα σας χρόνο να ξεκουραστεί. Άν αυτό δεν λειτουργήσει, μπορείτε να δοκιμάσετε τα εξής:

• Καταναλώστε κάτι γλυκό, όπως χυμό ή κάποιο κρύο ρόφημα
• Χαϊδέψτε, ζουλήξτε ή ασκείστε ελαφριά πίεση στην κοιλιά σας
• Κάντε γυμναστική ή περπατήστε
• Αλλάξτε θέση (για παράδειγμα από ξαπλωτή, καθιστή)
• Μιλήστε στο μωρό σας ή βάλτε μουσική
• Φωτίστε με ένα φακό την κοιλία σας

Μπορεί να νιώσετε μειωμένη κίνηση όταν έχετε κάνει έντονη σωματική κίνηση, για παράδειγμα όταν έχετε σεξουαλική επαφή, και όταν είστε κοντά στην ημερομηνία τοκετού, συνεπώς το έμβρυο είναι αρκετά μεγάλο και έχει πάρει τη θέση τοκετού.

Αγχώνομαι πάρα πολύ όταν το μωρό μου να κουνιέται. Τι μπορώ να κάνω για να το ξεπεράσω;

Το άγχος είναι ένα συναίσθημα που είναι πολύ συχνό στην εγκυμοσύνη, και εντείνεται σε περιπτώσεις όπου υπάρχει ιστορικό αποβολών, υπογονιμότητας, παθήσεων στην εγκυμοσύνη ή άλλων προβλημάτων υγείας. Παρόλο που είναι φυσιολογικό σε ένα βαθμό να υπάρχει άγχος, μπορείτε πάντοτε να απευθυνθείτε σε ειδικούς ψυχικής υγείας, αν νιώθετε ότι δυσκολεύεστε να το διαχειριστείτε. Πέραν αυτού είναι σημαντικό να έχετε ένα σύντροφο που να σας στηρίζει σε αυτή τη διαδικασία, αλλά και ανθρώπους στους οποίους να μπορείτε να μιλήσετε για ό,τι σας απασχολεί. Αυτοί οι άνθρωποι μπορεί να είναι φίλοι, συγγενείς και, φυσικά ο γυναικολόγος που σας παρακολουθεί.

Διαβάστε περισσότερα για τη διαχείριση του άγχους στην εγκυμοσύνη πατώντας ΕΔΩ.

Οι συσπάσεις Braxton Hicks είναι συσπάσεις, οι οποίες έχουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά με τις συσπάσεις τοκετού. Εξαιτίας αυτού, πολλές φορές δημιουργούν ανησυχία, άγχος, φόβο ή πανικό στις έγκυες και τους οικείους τους, ιδιαίτερα αν γίνουν στο δεύτερο τρίμηνο της εγκυμοσύνης.

Οι συσπάσεις Braxton Hicks είναι απολύτως φυσιολογικές και αποτελούν ένα μέσο προετοιμασίας του σώματος για τον τοκετό. Μπορούν να εμφανιστούν ήδη από το δεύτερο τρίμηνο της εγκυμοσύνης και να συνεχιστούν μέχρι και τον τοκετό. Ωστόσο, σε μερικές εγκύους οι Braxton Hicks δεν εμφανίζονται ποτέ.

Πώς θα αναγνωρίσω τις συσπάσεις Braxton Hicks;

Οι συσπάσεις Braxton Hicks μοιάζουν με ένα σφίξιμο στην κοιλιά, παρόμοιο με πόνους περιόδου, το οποίο δεν είναι σταθερό, αλλά εμφανίζεται για λίγο και μετά εξαφανίζεται. Αυτές οι συσπάσεις είναι σταθερές στην ένταση, την περιοδικότητά και τη διάρκεια τους. Δηλαδή δε γίνονται όλο και πιο δυνατές, δεν αλλάζει η διάρκεια τους, ούτε ο χρόνος που μεσολαβεί από την μια στην επόμενη.

Οι συσπάσεις Braxton Hicks μπορεί να είναι άβολες και ενοχλητικές, αλλά δε δημιουργούν πόνο, ούτε είναι τόσο έντονες, ώστε να εμποδίζουν φυσιολογικές δραστηριότητες, όπως το περπάτημα.

Τι προκαλεί τις συσπάσεις Braxton Hicks και γιατί συμβαίνουν;

Μέχρι στιγμής δεν είμαστε βέβαιοι για το τι προκαλεί τις συσπάσεις Braxton Hicks και για ποιους λόγους κάποιες γυναίκες δεν τις έχουν. Κάποιοι παράγοντες που μπορεί να συμβάλλουν στην εμφάνισή τους είναι η έγκυος να έχει αφυδάτωση, να έχει σηκώσει κάποιο βαρύ αντικείμενο, μια πρόσφατη σεξουαλική επαφή, η υπερβολική κούραση ή σωματική άσκηση.

Η εμφάνιση των συσπάσεων Braxton Hicks δε σημαίνει ότι ο τοκετός πλησιάζει, καθώς μπορεί να εμφανιστούν εβδομάδες ή μήνες πριν ξεκινήσει ο τοκετός.

Ποιες είναι οι διαφορές μεταξύ των συσπάσεων Braxton Hicks και του τοκετού;

Οι συσπάσεις διαφέρουν ως εμπειρία σε κάθε γυναίκα, αλλά και σε κάθε εγκυμοσύνη. Εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες, όπως η ανοχή και αντοχή στον πόνο και η ψυχολογική κατάσταση της εγκύου, όπως επίσης και οι ιδιαιτερότητες της εγκυμοσύνης. Παρόλα αυτά υπάρχουν κάποια χαρακτηριστικά που διακρίνουν τις συσπάσεις τοκετού από τις Braxton Hicks. Πιο συγκεκριμένα, τα χαρακτηριστικά είναι:

• Συχνότητα συσπάσεων

Οι συσπάσεις τοκετού ξεκινούν αραιά, αλλά γίνονται όλο και πιο συχνές. Αντίθετα οι Braxton Hicks είναι ακανόνιστες.

• Διάρκεια συσπάσεων

Οι συσπάσεις τοκετού διαρκούν από 30 δευτερόλεπτα έως 1,5 λεπτό. Αντίθετα, οι Braxton Hicks δεν έχουν σταθερή διάρκεια, είναι απρόβλεπτες και ακανόνιστες.

• Ένταση συσπάσεων

Οι συσπάσεις τοκετού γίνονται όλο και πιο δυνατές και συχνές, φτάνοντας στο σημείο η έγκυος να δυσκολεύεται να μιλήσει ή να περπατήσει. Αντίθετα, οι Braxton Hicks δε έχουν την ίδια ένταση. Μπορεί να ξεκινήσουν αμυδρά και να γίνουν πιο έντονες, αλλά είναι εξίσου πιθανό να γίνει το αντίθετο ή ακόμα και να έχει κάθε σύσπαση διαφορετική ένταση.

• Σημεία πόνου

Οι συσπάσεις του τοκετού προκαλούν ενόχληση ή πόνο στην πλάτη, την κάτω κοιλιακή χώρα, τον τράχηλο της μήτρας και τη λεκάνη. Κάποιες γυναίκες μπορεί να νιώθουν πόνο επίσης στα πλευρά και τους μηρούς. Αντίθετα, στις Braxton Hicks οι συσπάσεις εντοπίζονται μόνο στην κοιλιά.

• Αντιμετώπιση πόνου

Οι συσπάσεις Braxton Hicks μπορούν να αντιμετωπιστούν και να σταματήσουν με την κίνηση, είτε με περπάτημα, είτε με την αλλαγή θέσης του σώματος της εγκύου ή την ξεκούραση. Αντίθετα, αν υπάρχουν συσπάσεις τοκετού, δεν σταματούν αλλάζουν.

• Άλλα συμπτώματα

Αν έχει ξεκινήσει η διαδικασία του τοκετού μπορεί να υπάρχουν και άλλα συμπτώματα, εκτός από τις συσπάσεις, όπως το σπάσιμο των νερών ή να υπάρχουν άλλες κολπικές εκκρίσεις. Αντίθετα, στις Braxton Hicks δεν υπάρχουν τέτοια συμπτώματα.

Είναι φυσιολογικό να κινείται το έμβρυο κατά τη διάρκεια των συσπάσεων Braxton Hicks;

Ναι, το έμβρυο μπορεί να κινείται τόσο κατά τις συσπάσεις Braxton Hicks, όσο και κατά τις συσπάσεις του τοκετού. Κάθε έμβρυο κινείται διαφορετικά, επομένως είναι δύσκολο να προβλέψουμε εάν το έμβρυο θα κινηθεί και πόσο κατά τη διάρκεια των συσπάσεων. Κάποιες γυναίκες λένε ότι αισθάνονται το έμβρυο να κινείται λίγο, ενώ άλλες αισθάνονται πολλές ή έντονες κινήσεις του εμβρύου κατά τη διάρκεια των συσπάσεων.

Τί μπορώ να κάνω για να νιώσω πιο άνετα κατά τη διάρκεια των συσπάσεων Braxton Hicks;

Αν έχετε συσπάσεις Braxton Hicks ακολουθήστε τις παρακάτω χρήσιμες συμβουλές για να νιώσετε πιο άνετα:

• Κάντε μια βόλτα ή αλλάξτε θέση, εάν κάθεστε για πολλή ώρα.
• Ξαπλώστε και ξεκουραστείτε, εάν κινείστε.
• Πιείτε νερό (και προνοήστε να μένετε ενυδατωμένες κάθε μέρα της εγκυμοσύνης).
• Καταναλώστε ένα ελαφρύ γεύμα.
• Ουρήστε, ακόμα και αν δε νιώθετε την ανάγκη.
• Κάντε κάτι χαλαρωτικό, όπως μπάνιο, μασάζ ή διάβασμα ενός βιβλίου.
• Αν νιώθετε άγχος ή ανησυχία ότι μπορεί να πρόκειται για συσπάσεις τοκετού, χρονομετρήστε τις συσπάσεις σας μέσα στη διάρκεια μιας ώρας. Σημειώστε πόσος χρόνος χρειάζεται από την αρχή μιας σύσπασης έως την έναρξη της επόμενης, όπως επίσης και στην ένταση του πόνου και επικοινωνήστε με το γυναικολόγο σας..

Το 4ο τρίμηνο εγκυμοσύνης ακούγεται αρχικά ως ένας οξύμωρος όρος. Τι ακριβώς σημαίνει το 4ο τρίμηνο εγκυμοσύνης, αφού η εγκυμοσύνη διαρκεί 9 μήνες;

Η εισαγωγή του όρου αποδίδεται στον παιδίατρο και συγγραφέα Harvey Karp, ο οποίος περιέγραψε την ιδέα στο βιβλίο του, “The Happiest Baby on the Block”. Η θεωρία του Karp είναι ότι οι άνθρωποι, σε αντίθεση με τα υπόλοιπα θηλαστικά, συνεχίζουν να έχουν ανάγκη από φροντίδα, προσοχή και μετά τη γέννησή τους. Για παράδειγμα, τα περισσότερα θηλαστικά μπορούν να περπατήσουν αμέσως μετά τη γέννησή τους, ενώ οι άνθρωποι χρειάζονται πολύ περισσότερο χρόνο για να αναπτύξουν την ικανότητα. Σύμφωνα με τον Karp, o λόγος για τον οποίο οι άνθρωποι γεννιούνται νωρίς είναι επειδή, το μέγεθος τους κεφαλιού δεν θα επέτρεπε το φυσιολογικό τοκετό.

Τα νεογέννητα χρειάζονται χρόνο για να προσαρμοστούν στη ζωή έξω από τη μήτρα, η οποία τους προσέφερε ένα ζεστό και οικείο περιβάλλον. Έτσι, οι νέοι γονείς συχνά νιώθουν απροετοίμαστοι για τις ανάγκες που υπάρχουν σε μια καθημερινότητα με ένα νεογέννητο. Συναισθήματα κούρασης, εξάντλησης και άγχους αναμειγνύονται με τα πρωτόγνωρα συναισθήματα της γονεϊκότητας και, φυσικά, τα συναισθήματα που συνδέονται με την ανάρρωση και αποκατάσταση των μητέρων από τον φυσιολογικό τοκετό ή την καισαρική τομή.

Συνεπώς ο όρος 4ο τρίμηνο αποτελεί έναν όρο που μπορεί να αντικαταστήσει τον όρο λοχεία, περιλαμβάνοντας το σύνολο των ζητημάτων που αντιμετωπίζουν οι νέες μητέρες και οι νέοι γονείς κατά το τρίμηνο μετά τον τοκετό.

4ο τρίμηνο εγκυμοσύνης και νεογέννητο

Κατά τη διάρκεια των 3 πρώτων μηνών της ζωής του, ένα νεογέννητο μετατρέπεται από ένα μικροσκοπικό πλασματάκι που δεν μπορεί καν να σηκώσει το κεφάλι του σε ένα μωρό που κλαίει, χαμογελάει, μπουσουλάει και αντιδρά στα πάντα.

Ωστόσο, στην αρχή της ζωής του μπορεί να δει μόνο μέχρι λίγα εκατοστά μπροστά του, χωρίς να ξεχωρίζει απαραίτητα τα χρώματα. Μέσα στον πρώτο μήνα μπορεί να αναγνωρίσει τα πρόσωπα των γονιών ή των φροντιστών του. Όσον αφορά την κίνηση και τις αντιδράσεις, τα νεογέννητα λειτουργούν σε μεγάλο βαθμό με πρωτόγονα νεογέννητα αντανακλαστικά. Γι αυτούς του λόγους, τα νεογέννητα έχουν ανάγκη από συνεχή επίβλεψη και βοήθεια.

Φυσικά, κάθε νεογέννητο είναι διαφορετικό. Όλα περνούν την περίοδο προσαρμογής τους κατά το 4ο τρίμηνο της εγκυμοσύνης, είτε είναι ήρεμα, είτε όχι, επειδή προσπαθούν να επικοινωνήσουν με τους γονείς και τους φροντιστές τους τις ανάγκες τους.

• Κλάμα

Το κλάμα και η ανησυχία του νεογέννητου είναι πολύ συνηθισμένα κατά το 4ο τρίμηνο εγκυμοσύνης, καθώς είναι ο μόνος τρόπος που έχουν για να επικοινωνήσουν τις ανάγκες τους. Το κλάμα συνήθως αυξάνεται στις 5-6 εβδομάδες και είναι πιο συχνό το βράδυ. Μερικά μωρά εμφανίζουν κολικούς, οι οποίοι εντείνουν το κλάμα. Ωστόσο, όσο περνούν οι μέρες και όσο περισσότερο χρόνο αφιερώνουν οι γονείς και οι φροντιστές με το μωρό, σιγά σιγά μπορούν να διακρίνουν το λόγο του κλάματος.

• Μοτίβα ύπνου

Στην αρχή, είναι φυσιολογικό για ένα νεογέννητο να κοιμάται μεγάλο μέρος της ημέρας και να είναι ξύπνιο τη νύχτα. Αυτό σχετίζεται με το γεγονός ότι, όταν βρισκόταν μέσα στη μήτρα, κοιμόταν λόγω της κίνησης κατά τη διάρκεια της ημέρας και ξυπνούσε το βράδυ. Περίπου στις έξι εβδομάδες, τα νεογέννητα αρχίζουν να κοιμούνται περισσότερο το βράδυ. Παρόλα αυτά, τα μοτίβα του ύπνου εξακολουθούν να είναι ασταθή. Είναι απολύτως φυσιολογικό για το νεογέννητο να ξυπνάει συχνά τη νύχτα, γι αυτό και η καλύτερη συμβουλή είναι οι γονείς και ιδιαίτερα οι μητέρες να προσπαθούν να κοιμούνται όταν κοιμάται το μωρό τους.

• Φαγητό

Το στομάχι των νεογέννητων έχει μέγεθος ίσο με τη γροθιά τους, επομένως δε μπορούν να φάνε μεγάλες ποσότητες. Κατά τη διάρκεια του 4ου τριμήνου, ένα νεογέννητο τρώει κάθε μιάμιση έως τρεις ώρες, ακόμη και στη μέση της νύχτας, χωρίς να έχει πάντα  καθορισμένο πρόγραμμα. Αρχικά ο θηλασμός και η διατροφή των νεογέννητων μπορεί να γίνει εξαντλητική, αλλά σταθεροποιείται και γίνεται λιγότερο συχνή μετά τους 3 μήνες.

4ο τρίμηνο εγκυμοσύνης και μητέρα

Οι περισσότεροι άνθρωποι εστιάζουν στο τι συμβαίνει στα νεογέννητα κατά το 4ο τρίμηνο, αλλά οι μητέρες βιώνουν εξίσου πρωτόγνωρες εμπειρίες. Καταρχήν έρχονται αντιμέτωπες με τον τοκετό, την ανάρρωση και αποκατάσταση από αυτόν, ενώ ταυτόχρονα νιώθουν υπεύθυνες για έναν νέο άνθρωπο που έφεραν στη ζωή. Επιπλέον, έχουν να διαχειριστούν τη νέα καθημερινότητα τους και να προσαρμοστούν στο ρόλο της μητέρας.

Στο 4ο τρίμηνο, οι μητέρες μπορεί να νιώθουν πόνο, κράμπες και αιμορραγία, ενώ μπορεί να έχουν ράμματα ή ουλές, οι οποίες χρειάζονται προσοχή και φροντίδα για να επουλωθούν σωστά. Το σώμα αρχίζει να επανέρχεται με διαφορετικό ρυθμό για κάθε γυναίκα. Μπορεί να χρειαστούν εβδομάδες ή και μήνες για να αισθανθεί μια γυναίκα το σώμα της φυσιολογικό. Επιπλέον, υπάρχει μια αναταραχή των ορμονών για τις πρώτες 10 ημέρες, μέχρι να επανέλθουν στα επίπεδα πριν από την εγκυμοσύνη. Αυτό μπορεί να προκαλέσει εναλλαγές στη διάθεση και αυτό που συχνά αποκαλείται “the baby blues”.

Παράλληλα, ο θηλασμός, αν αυτός είναι εφικτός στο 4ο τρίμηνο της εγκυμοσύνης, μπορεί να αποτελέσει μια επιπλέον πρόκληση. Διαβάστε περισσότερα για το θηλασμό στα άρθρα Συμβουλές φροντίδας των μαστών κατά το θηλασμό και 4 μύθοι και αλήθειες για το θηλασμό.

Αυτές οι ημέρες, όπου το νεογέννητο έχει συνεχείς ανάγκες είναι απολύτως φυσιολογικές και θα γίνουν πολύ γρήγορα μια ανάμνηση. Η γονεϊκότητα δεν είναι φτιαγμένη για να ασκείται μόνο από έναν άνθρωπο, επομένως οι νέες μητέρες πρέπει να θυμούνται ότι δεν είναι μόνες. Καταρχήν, συνοδοιπόρος είναι ο σύντροφος που έχουν επιλέξει να κάνουν μαζί οικογένεια και οφείλει να είναι ισότιμος συμμέτοχος σε όλη τη διαδικασία. Επιπλέον, μητέρα και γονείς πρέπει να θυμούνται ότι είναι απόλυτα φυσιολογικό να χρειάζονται και να ζητούν βοήθεια από συγγενείς, φίλους ή και επαγγελματίες που μπορούν να συμμετέχουν.

Η υπέρταση κύησης είναι η κατάσταση στην οποία η αρτηριακή πίεση είναι αυξημένη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Εμφανίζεται συνήθως μετά από τις 20 εβδομάδες και σταματάει λίγο μετά τον τοκετό. Συμβαίνει σε περίπου 6% έως 8% των κυήσεων.

Υψηλή αρτηριακή πίεση σημαίνει ότι η πίεση στα τοιχώματα των αιμοφόρων αγγείων είναι πάνω από το φυσιολογικό εύρος, δηλαδή μεγαλύτερη από 140/90 mmHg, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την υγεία της εγκύου και του εμβρύου, αυξάνοντας τον κίνδυνο επιπλοκών. Πιο συγκεκριμένα, αν η υπέρταση δε διαγνωστεί έγκαιρα, στην έγκυο μπορεί να προκαλέσει επιληπτικές κρίσεις, προσωρινή νεφρική ανεπάρκεια, ηπατικά προβλήματα, προβλήματα με την πήξη του αίματος, ακόμα και εγκεφαλικό επεισόδιο. Στο έμβρυο, μπορεί να εμποδίσει τη σωστή αιμάτωση του πλακούντα, προκαλώντας πρόωρο τοκετό και χαμηλό βάρος γέννησης, αυξάνοντας τις πιθανότητες τοκετού με καισαρική τομή.

Συμπτώματα υπέρτασης κύησης 

Η υπέρταση κύησης συνήθως δεν προκαλεί σημαντικά συμπτώματα, αλλά διαγιγνώσκεται κατά τη διάρκεια του προγεννητικού ελέγχου, ο οποίος περιλαμβάνει μέτρηση της αρτηριακής πίεσης. Όταν εμφανίζει συμπτώματα, αυτά είναι:

• Οίδημα (πρήξιμο)
• Πονοκέφαλο
• Ξαφνική αύξηση του σωματικού βάρους
• Προβλήματα με την όραση όπως θολή ή παραμορφωμένη όραση και διπλωπία
• Ναυτία ή έμετο
• Ούρηση πολύ μικρών ποσοτήτων ούρων
• Πόνο στην κοιλιά

Είδη υψηλής αρτηριακής πίεσης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Υπάρχουν διάφορα είδη υπέρτασης που μπορεί να εμφανιστούν στην εγκυμοσύνη. Τα πιο  συνηθισμένα εγκυμοσύνης είναι:

• Χρόνια υπέρταση

Είναι η υψηλή αρτηριακή πίεση που προϋπάρχει της εγκυμοσύνης ή εμφανίζεται νωρίς στην εγκυμοσύνη, δηλαδή πριν από τις 20 εβδομάδες. Αυτό το είδος υπέρτασης συνεχίζει να υπάρχει και μετά από τον τοκετό. Γυναίκες με χρόνια υπέρταση μπορεί επίσης να αναπτύξουν προεκλαμψία.

• Υπέρταση κύησης

Είναι η υψηλή αρτηριακή πίεση που εμφανίζεται μετά την 20η εβδομάδα κύησης.

• Προεκλαμψία

Είναι μια πάθηση που εμφανίζεται μόνο στο δεύτερο μισό της εγκυμοσύνης, συνήθως μετά από τις 27 εβδομάδες. Πρόκειται για το είδος υπέρτασης που ενέχει τους περισσότερους κινδύνους για την έγκυο και για το έμβρυο, για αυτό και κατατάσσεται στην κατηγορία των κυήσεων υψηλού κινδύνου.

Διαβάστε περισσότερα για τους παράγοντες κινδύνου, τα συμπτώματα και τη θεραπεία της προεκλαμψίας, πατώντας ΕΔΩ.

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου της υπέρτασης κύησης;

Μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίζουν υπέρταση κύησης διατρέχουν γυναίκες που έχουν ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω χαρακτηριστικά:

• Είναι κάτω των 20 ή άνω των 40 ετών.
• Έχουν ιστορικό υπέρτασης κύησης ή προεκλαμψίας κατά τη διάρκεια προηγούμενων κυήσεων.
• Έχουν οικογενειακό ιστορικό υπέρτασης κύησης.
• Πάσχουν από αυτοάνοσο νόσημα, κάποια πάθηση των νεφρών, σακχαρώδη διαβήτη ή διαβήτη κύησης
• Κυοφορούν δίδυμα ή περισσότερα από 2 έμβρυα.

Αντιμετωπίζοντας την υπέρταση κύησης για έναν ασφαλή τοκετό

Ο τρόπος αντιμετώπισης και το θεραπευτικό πλάνο της υπέρταση κύησης εξαρτάται από το είδος της, την ένταση των συμπτωμάτων, τη γενικότερη εικόνα της υγείας της εγκύου και το τρίμηνο της εγκυμοσύνης στο οποίο βρίσκεται.

Το σημαντικότερο βήμα είναι η συστηματική παρακολούθηση, η μέτρηση της αρτηριακής πίεσης και ο έλεγχος για συμπτώματα υπέρτασης, μέσω συχνότερων ραντεβού προγεννητικού ελέγχου. Παράλληλα μπορεί να ζητηθεί η μέτρηση της αρτηριακής πίεσης στο σπίτι καθημερινά και η λήψη κατάλληλων φαρμάκων.

Αν είστε έγκυος με υπέρταση κύησης:

• Ακολουθήστε κατά γράμμα τις οδηγίες του γυναικολόγου ή/και του εξειδικευμένου γιατρού για την υπέρταση.
• Μην αμελείτε τα ραντεβού του προγεννητικού ελέγχου.
• Διατηρήστε ένα υγιές βάρος μέσω της υγιεινής διατροφής.
• Μειώστε την κατανάλωση αλατιού.
• Εντάξτε τη σωματική άσκηση, κατάλληλη για την περίοδο της εγκυμοσύνης, στην καθημερινότητά σας.
• Αποφύγετε το κάπνισμα και τα ποτά που περιέχουν αλκοόλ.
• Δώστε χρόνο στον εαυτό σας για ξεκούραση.

Θα εξακολουθώ να έχω υπέρταση μετά τον τοκετό;

Η υψηλή αρτηριακή πίεση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης συνήθως υποχωρεί μετά τον τοκετό. Ωστόσο, αυξάνει τον κίνδυνο για υψηλή αρτηριακή πίεση και καρδιακές παθήσεις στο μέλλον. Εάν εμφανίσατε προεκλαμψία ή υπέρτασης κύησης, μπορεί να χρειαστείτε φαρμακευτική αγωγή για μερικές εβδομάδες μετά τον τοκετό. Όσον αφορά τις γυναίκες με χρόνια υπέρταση, συνήθως εξακολουθούν να έχουν την πάθηση μετά τον τοκετό και να χρειάζονται φαρμακευτική αγωγή.

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν σκέφτονται τις αποβολές μέχρι να έχουν κάποια προσωπική εμπειρία ή εμπειρία συντρόφου ή οικείου τους προσώπου. Η εμπειρία μιας αποβολής από συναισθηματικής απόψεως μπορεί να είναι από ήπια έως κομμάτι αλλαγής της στάσης ζωής.

Εάν έχετε πρόσφατη εμπειρία με αποβολή, είτε ήταν δική σας είτε φίλου ή μέλους της οικογένειας, σε αυτό το άρθρο θα μιλήσουμε για κάποιους βασικούς μύθους, αλλά και μερικές αλήθειες σχετικά με τις αποβολές.​

Αν θέλετε να μάθετε βασικές πληροφορίες για τις αποβολές, διαβάστε το άρθρο μας «Αντιμετωπίζοντας μια αποβολή», πατώντας ΕΔΩ.

Οι αποβολές είναι σπάνιες: Μύθος

Οι αποβολές θεωρούνται σπάνιες, μύθος που πηγάζει από το γεγονός ότι είναι αρνητικές εμπειρίες, οι οποίες δεν συζητιούνται εύκολα, ακόμα και σε παρέες αποκλειστικά γυναικών. Οι γυναίκες είτε δε θέλουν να ανασύρουν μια (πιθανώς) τραυματική εμπειρία, είτε νιώθουν ότι δεν είναι πρέπον. Γι αυτό και είναι σύνηθες μια γυναίκα να μάθει ότι μια φίλη ή τη μητέρα της είχε βιώσει αποβολή, αφού η ίδια το βίωσε και θέλησε να το συζητήσει μαζί τους.

Παρόλο που δεν υπάρχουν πολλά στατιστικά στοιχεία για το ποσοστό των αποβολών, υπολογίζεται ότι συμβαίνουν στο 15%-20% των εγκυμοσύνων.

Μια αποβολή προκαλείται από κάτι που έκανε η έγκυος: Μύθος

Πολλές γυναίκες που βιώνουν μια αποβολή έχουν την τάση να κατηγορούν τον εαυτό τους, γιατί έκαναν κάτι που το προκάλεσε. Αυτή η ενοχή, φυσικά καλλιεργείται και από την κοινωνία. Μια έγκυος μπορεί να ακούσει από διαφορετικούς ανθρώπους ότι πρέπει να μην κάνει άλλα πράγματα. Στον κατάλογο των συνηθέστερων «απαγορευμένων» για μια έγκυο δραστηριοτήτων είναι το άγχος ή σωματική άσκηση, η σεξουαλική επαφή ή και ο θυμός.

Έχουμε ήδη αναπτύξει τέτοια ζητήματα σε παλαιότερα άρθρα, όπως η επίπτωση του άγχους στην εγκυμοσύνη, το σεξ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, η επίδραση του αλκοόλ, της καφεΐνης και του καλλωπισμού στην εγκυμοσύνη, διατροφικές συμβουλές για την εγκυμοσύνη και το ποια είδη σωματικής άσκησης είναι ιδανικά για τις εγκυμονούσες. Κανένα από τα παραπάνω δε μπορεί από μόνο του να προκαλέσει μια αποβολή.

Τα πραγματικά αίτια περιλαμβάνουν παθήσεις που προϋπάρχουν της εγκυμοσύνης όπως λοιμώξεις, μη ελεγχόμενος διαβήτης, αρρύθμιστη νόσος του θυρεοειδούς ή των νεφρών, θρομβοφιλία ή αυτοάνοσα νοσήματα. Επιπλέον αποβολή μπορεί να προκαλέσει ένας σοβαρός τραυματισμός, όπως από ένα τροχαίο ατύχημα.

Σε πολλές περιπτώσεις οι γυναικολόγοι δεν ξέρουν τι μπορεί να προκάλεσε μια αποβολή. Από τις περιπτώσεις όπου υπάρχει αίτιο, οι περισσότερες οφείλονται σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες ή ανωμαλίες της μήτρας ή του τραχήλου.

Μετά από μια αποβολή δε χρειάζεται θεραπεία: Και αλήθεια και μύθος

Μετά από μια αποβολή, μέρος του ιστού της εγκυμοσύνης μπορεί να παραμείνει στη μήτρα και να πρέπει να αφαιρεθεί. Σε κάποιες περιπτώσεις ο ιστός αποβάλλεται φυσικά από τον οργανισμό, αλλά σε κάποιες άλλες μπορεί να χρειάζεται βοήθεια μέσω φαρμάκων ή απόξεσης ενδομητρίου.

Η αποβολή είναι σημάδι υπογονιμότητας: Μύθος

Σχεδόν το 90% των γυναικών που αποβάλλουν έχουν στο μέλλον φυσιολογική εγκυμοσύνη και γεννούν υγιή μωρά. Μπορεί να χρειαστούν μερικές εβδομάδες για να ανακάμψει το σώμα και να επανέλθει η περίοδος, αλλά οι περισσότερες γυναίκες επανέρχονται πλήρως.

Ο μόνος λόγος για να υπάρξει αμφιβολία για τη γονιμότητα μετά από αποβολή είναι να έχουν υπάρξει και άλλες στο παρελθόν. Τότε οι γυναικολόγοι προτείνουμε να γίνουν κάποιες εξετάσεις, ώστε να διερευνηθεί αν υπάρχει κάποιος παράγοντας που δυσχεραίνει την εγκυμοσύνη.

Είναι απόλυτα φυσιολογικό να πενθήσεις: Αλήθεια

Είναι απόλυτα φυσιολογικό μετά από μια αποβολή να αισθάνεστε μουδιασμένες, θυμωμένες, απογοητευμένες ή στεναχωρημένες. Επιτρέψτε στα συναισθήματά σας να εκδηλωθούν και μην τα καταπιέζετε. Και, ίσως το σημαντικότερο, μην ξεκινήσετε πάλι τις προσπάθειες για τεκνοποίηση αν δε νιώθετε έτοιμη. Ο χρόνος που χρειάζεστε για να ανακάμψετε συναισθηματικά είναι φυσιολογικό να επηρεάσει την απόφασή σας για το αν θέλετε να μείνετε ξανά έγκυος. Εάν σκοπεύετε να δοκιμάσετε, μιλήστε με το γιατρό σας και τον σύντροφό σας.

Επιπλέον, να θέλετε να μιλήσετε γι αυτό, μπορείτε, εκτός από το σύντροφό σας και οικεία σας άτομα να απευθυνθείτε σε έναν ειδικό ψυχικής υγείας ή ομάδες υποστήριξης.