Ηριδανού 12, Αθήνα, 11528info@kogeorgos.gr210 7239120 / 6949123589


Ιατρικά Νέα


ΤΑΞ_ΕΓΚΥΜ_SITE-1200x1129.jpg

 

Ακολουθώντας τις οδηγίες του γυναικολόγου και με την προϋπόθεση ότι κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης δεν υπάρχουν επιπλοκές και δεν αποτελεί κύηση υψηλού κινδύνου, οι περισσότερες έγκυες μπορούν να ταξιδέψουν με ασφάλεια.

Είτε ο προορισμός είναι στην Ελλάδα, είτε στο εξωτερικό, βασική προϋπόθεση για να ταξιδέψει μια έγκυος είναι να έχει μαζί της όλο τον μαιευτικό της φάκελο και να ξέρει πριν από το ταξίδι ποια νοσοκομεία ή ιατρεία σε κοντινή απόσταση από την τοποθεσία που θα διαμείνει, σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Αν πρόκειται για ταξίδι στο εξωτερικό, χρειάζεται να έχει προνοήσει για την ύπαρξη υγειονομικής περίθαλψης στο εξωτερικό, μέσω ασφάλειας ταξιδιού, και, εφόσον πρόκειται για χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να έχει κάνει τις απαραίτητες διαδικασίες για την Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθενείας.

 

Πότε να ταξιδέψω στην εγκυμοσύνη;

Αρκετές έγκυες προτιμούν να μην ταξιδεύουν κατά το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης, λόγω των συμπτωμάτων που βιώνουν (ναυτία, εμετός, κούραση, κλπ). Επιπλέον, ο κίνδυνος αποβολής είναι γενικά υψηλότερος στο πρώτο τρίμηνο. Παράλληλα, τα ταξίδια τους τελευταίους μήνες της εγκυμοσύνης μπορεί να είναι κουραστικά και άβολα. Για αυτούς τους λόγους, πολλές έγκυες επιλέγουν να ταξιδέψουν κατά το δεύτερο τρίμηνο της εγκυμοσής.

Ταξιδεύοντας με αεροπλάνο

Το ταξίδι με αεροπλάνο δεν είναι επιβλαβές για την έγκυο και το έμβρυο, ωστόσο συστήνεται να ζητούνται από τον γυναικολόγο οδηγίες και συμβουλές για την ασφαλή διεξαγωγή του ταξιδιού. Επειδή η πιθανότητα τοκετού είναι υψηλότερη μετά από τις 37 εβδομάδες, προτείνεται να ελέγχεται την πολιτική της εκάστοτε αεροπορικής εταιρείας σχετικά με το ταξίδι σε αυτή την περίπτωση.

Επιπλέον, για ένα πιο άνετο και ασφαλές ταξίδι με αεροπλάνο στην εγκυμοσύνη:

  • Κλείστε μια θέση στο διάδρομο, ώστε να μπορείτε να κινηθείτε ή απλά να τεντώσετε τα πόδια κατά τη διάρκεια της πτήσης.
  • Αποφύγετε τα ανθρακούχα ποτά και προτιμήστε να πιείτε νερό, ώστε να αποφύγετε πιθανή δυσφορία ή στομαχικό πρόβλημα.
  • Φοράτε πάντα τη ζώνη ασφαλείας, ώστε να είστε ασφαλείς έναντι οποιασδήποτε απροειδοποίητης ανατάραξης.
  • Κινηθείτε κάθε μισή ώρα. Είτε σηκωθείτε, είτε απλά τεντώστε τα πόδια και τα δάχτυλα των ποδιών. Τα ταξίδια που διαρκούν περισσότερες από 4 ώρες ενέχουν μικρό κίνδυνο θρόμβων αίματος (εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης). Προληπτικά, φορέστε κάλτσες διαβαθμισμένης συμπίεσης, οι οποίες θα βοηθήσουν στη μείωση του πρηξίματος των ποδιών.

Ταξιδεύοντας με αυτοκίνητο στην εγκυμοσύνη

Γενικά, συνίσταται η αποφυγή πολύωρων ταξιδιών με αυτοκίνητο κατά την εγκυμοσύνη. Καθώς τα τροχαία ατυχήματα είναι από τις πιο κοινές αιτίες τραυματισμού σε έγκυες γυναίκες, δεν συνίσταται οι έγκυες να ταξιδεύουν μόνες τους.

Για ένα πιο άνετο και ασφαλές ταξίδι με αυτοκίνητο στην εγκυμοσύνη, ακολουθήστε τις παρακάτω συμβουλές:

  • Φοράτε πάντοτε τη ζώνη ασφαλείας. Η ζώνη πρέπει να τοποθετείται χαμηλά στα οστά της λεκάνης και κάτω από την κοιλιά σας.
  • Σχεδιάστε τακτικές στάσεις, ώστε να κινήστε συχνά. Αν δεν είναι εφικτές οι συχνές στάσεις, προσπαθήστε να κινείτε τα χέρια και τα δάχτυλα των ποδιών, ώστε να διευκολύνεται η ροή του αίματος. Αν το ταξίδι διαρκεί για πάνω από 4 ώρες, φορέστε κάλτσες διαβαθμισμένης συμπίεσης.
  • Φορέστε άνετα παπούτσια και ρούχα.
  • Φορέστε ελαφρά ρούχα, ώστε να μπορείτε να τα βγάλετε ή να τα βάλετε εύκολα.
  • Μην αμελείτε τα γεύματα κατά τη διάρκεια του ταξιδιού. Καταναλώστε ελαφριά συχνά γεύματα όπως φρούτα και ξηροί καρποί.
  • Πίνετε άφθονο νερό και μην αναβάλλετε για πολλή ώρα την επίσκεψη στην τουαλέτα.
  • Όσο είναι εφικτό, προτιμήστε να ταξιδεύετε με ανοιχτά παράθυρα.

 

Ταξιδεύοντας με πλοίο στην εγκυμοσύνη

Όπως και στην περίπτωση ταξιδιού με αεροπλάνο, η πιθανότητα τοκετού είναι υψηλότερη μετά από 37 εβδομάδες. Για αυτό το λόγο προτείνεται να ελέγχεται την πολιτική της εκάστοτε ακτοπλοϊκής αεροπορικής εταιρείας σχετικά με το ταξίδι σε αυτή την περίπτωση.

Σε περιπτώσεις μεγαλύτερων ταξιδιών, όπως για παράδειγμα μια κρουαζιέρα, είναι απαραίτητο να γνωρίζετε τις ιατρικές δυνατότητες του πλοίου, όπως επίσης και κάθε στάσης του.

 

Διατροφή στο εξωτερικό 

Συνίσταται ιδιαίτερη προσοχή στην κατανάλωση τροφίμων και νερού στις εγκύους, όταν ταξιδεύουν σε χώρες του αναπτυσσόμενου κόσμου, αλλά και μια σειρά από προληπτικές ενέργειες στην διατροφή τους στο εξωτερικό ακόμα και στις ανεπτυγμένες χώρες.

Πιο συγκεκριμένα, είναι απαραίτητο να ελέγχεται εάν το νερό της βρύσης είναι πόσιμο. Ως προληπτικό μέτρο συνίσταται η κατανάλωση εμφιαλωμένου νερού, ακόμα και κατά το βούρτσισμα των δοντιών ή την χρήση πάγου. Εναλλακτικά, καταναλώστε νερό που έχει βράσει για ένα λεπτό.

Ως γενικές συμβουλές διατροφής συνίσταται:

  • Η αποφυγή κατανάλωσης φρέσκων φρούτων και λαχανικών, εκτός εάν έχουν μαγειρευτεί ή τα έχετε ξεφλουδίσει μόνοι σας.
  • Η απαγόρευση κατανάλωσης ωμού ή μισοψημένου κρέατος ή ψαριού.
  • Η απαγόρευση κατανάλωσης γάλακτος ή τροφών  που παρασκευάζονται με γάλα, το οποίο δεν έχει παστεριωθεί.

 

Ανησυχητικά συμπτώματα κατά τη διάρκεια του ταξιδιού

Τα συμπτώματα τα οποία ενδέχεται να σηματοδοτούν μια πιθανή επιπλοκή εγκυμοσύνης είναι:

 

Ταξιδιωτικοί εμβολιασμοί στην εγκυμοσύνη 

Ζητήστε συμβουλές από το γυναικολόγο σας σχετικά με τους επιτρεπόμενους ταξιδιωτικούς εμβολιασμούς, καθώς κάποιοι από αυτούς δεν συνιστώνται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Δε συνιστάται στις εγκύους ταξίδια σε μέρη του κόσμου όπου υπάρχει ο ιός Ζίκα, όπως η Νότια και Κεντρική Αμερική, η  Καραϊβική, τα νησιά του Ειρηνικού, η Αφρική και η Ασία.

 


AIDS-1200x800.jpg

 

Ο όρος AIDS χρησιμοποιείται για τα προχωρημένα στάδια μόλυνσης από τον ιό HIV. Τα άτομα που πάσχουν από AIDS, έχουν ένα τόσο εξασθενημένο από τον ιο HIV ανοσοποιητικό σύστημα, που όταν έχουν μια λοίμωξη, η οποία σε υγιή άτομα θα είχε μηδαμινή επίδραση, αυτή μπορεί να αποβεί πολύ σοβαρή ή θανατηφόρα. Επιπλέον, τα άτομα με AIDS είναι ιδιαίτερα επιρρεπή στην ανάπτυξη διαφόρων μορφών καρκίνου. Αυτοί οι καρκίνοι είναι συνήθως πιο επιθετικοί και δύσκολο να αντιμετωπιστούν σε άτομα με AIDS.

Σύμφωνα με τα στατιστικά οι άνδρες αποτελούν την πλειονότητα των ασθενών που μολύνονται από τον ιο HIV και έχουν AIDS. Παρόλα αυτά ακόμη και σήμερα οι ρυθμοί μολύνσεων από τον HIV παραμένουν υψηλοί, καθιστώντας το AIDS ένα ζήτημα που αφορά όλα τα φύλα.

 

Πρώιμα συμπτώματα HIV

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν συμπτώματα όταν μολυνθούν για πρώτη φορά με τον ιό HIV. Σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να εμφανίσουν, εντός ενός ή δυο μηνών από την έκθεσή τους στον ιο HIV, μια πάθηση που μοιάζει με γρίπη (συμπεριλαμβανομένου αισθήματος κόπωσης, πυρετού, πονοκεφάλου και οιδήματος των  λεμφαδένων). Αυτά τα συμπτώματα συνήθως εξαφανίζονται μέσα σε μια εβδομάδα έως ένα μήνα και συχνά συγχέονται με αυτά μιας άλλης ιογενούς λοίμωξης.

Πιο σοβαρά συμπτώματα μπορεί να μην εμφανιστούν για 10 και πλέον χρόνια, όταν το άτομο βρίσκεται στο στάδιο του AIDS. Καθώς το ανοσοποιητικό σύστημα επιδεινώνεται, αρχίζουν να εμφανίζονται διάφορες επιπλοκές. Άλλα συχνά συμπτώματα που εμφανίζονται μήνες έως χρόνια πριν από την εμφάνιση του AIDS περιλαμβάνουν:

  • Έλλειψη ενέργειας ή αίσθημα κόπωσης
  • Απώλεια βάρους
  • Συχνοί χαμηλοί πυρετοί
  • Νυχτερινή εφίδρωση
  • Συχνές στοματικές μυκητιασικές λοιμώξεις
  • Δερματικά εξανθήματα ή άλλες δερματικές παθήσεις που δύσκολα θεραπεύονται
  • Βραχυπρόθεσμη απώλεια μνήμης

 

Γυναικεία συμπτώματα HIV

Τα περισσότερα συμπτώματα της νόσου του HIV είναι παρόμοια σε άνδρες και γυναίκες. Οι γυναίκες που έχουν AIDS μπορεί να έχουν επιπλέον συμπτώματα, τα οποία εμφανίζονται συνήθως στα τελευταία στάδια του AIDS. Αυτά περιλαμβάνουν:

    • Κολπικές λοιμώξεις όπως η βακτηριακή κολπίτιδα, σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ) όπως η γονόρροια, τα χλαμύδια και η τριχομονάδες, λοιμώξεις από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) που προκαλούν κονδυλώματα των γεννητικών οργάνων και μπορεί να οδηγήσουν σε καρκίνο του τραχήλου της μήτρας ή φλεγμονώδη νόσο της πυέλου (PID). Οι παραπάνω λοιμώξεις μπορεί να προκαλέσουν επιπρόσθετα συμπτώματα, όπως πυρετό, πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή, κοιλιακό πόνο και ασυνήθιστες κολπικές εκκρίσεις.

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου για HIV στις γυναίκες;

Ο HIV μεταδίδεται μέσω του αίματος, των προσπερματικών υγρών, του σπέρματος, των κολπικών υγρών, των υγρών του ορθού και του μητρικού γάλακτος. Στις γυναίκες, υπάρχουν διάφοροι παράγοντες μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο μετάδοσης του HIV. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια του κολπικού ή πρωκτικού σεξ, μια γυναίκα διατρέχει μεγαλύτερο κίνδυνο να προσβληθεί από τον ιό HIV. Η λέπτυνση και η ξηρότητα του κόλπου που σχετίζεται με την ηλικία μπορούν επίσης να αυξήσουν τον κίνδυνο HIV σε γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας, επειδή μπορεί να προκαλέσουν ρήξη στον κόλπο κατά τη διάρκεια του σεξ και να οδηγήσουν στη μετάδοση του HIV. Ο κίνδυνος HIV μιας γυναίκας μπορεί επίσης να αυξηθεί εάν η ίδια ή ο σύντροφός της εμπλέκονται σε συμπεριφορές υψηλού κινδύνου, όπως χρήση ενέσιμων ναρκωτικών ή σεξ με άλλους συντρόφους χωρίς τη χρήση προφυλακτικών.

 

Υπάρχουν προβλήματα που επηρεάζουν τη θεραπεία του HIV στις γυναίκες;

Η φαρμακευτική αγωγή για τον HIV, η οποία που ονομάζεται αντιρετροϊκή θεραπεία(ART)  μπορεί να έχει αντίκτυπο σε δύο ζητήματα της γυναικείας υγείας:

  • Αντισύλληψη

Ορισμένες φαρμακευτικές αγωγές για τον HIV μπορεί να μειώσουν την αποτελεσματικότητα των ορμονικών αντισυλληπτικών, όπως τα αντισυλληπτικά χάπια, τα έμπλαστρα, οι δακτύλιοι ή τα εμφυτεύματα. Γι αυτό το λόγο, οι γυναίκες που λαμβάνουν φάρμακα για τον HIV μπορεί να απαιτείται να χρησιμοποιήσουν άλλες ή συνδυαστικές μορφές αντισύλληψης. 

  • Εγκυμοσύνη

Η φαρμακευτική αγωγή για τον HIV κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του τοκετού μειώνει δραστικά τον κίνδυνο περιγεννητικής μετάδοσης του HIV, μέχρι και κάτω του 1%. Φυσικά, ο μόνος τρόπος να γίνει σωστή και εξατομικευμένη θεραπεία για τον HIV στην εγκυμοσύνη είναι ο γυναικολόγος και οι συνεργαζόμενοι ιατροί γνωρίζουν ότι η μέλλουσα μητέρα πάσχει από HIV, καθώς η θεραπεία είναι πιο αποτελεσματική όταν ξεκινά νωρίς στην εγκυμοσύνη. Οι γυναίκες που πάσχουν από AIDS συνίσταται να μη θηλάζουν, γιατί σε κάποιες περιπτώσεις ο HIV μεταδίδεται με αυτόν τον τρόπο.

Ωστόσο, η επιλογή ενός θεραπευτικού σχήματος για τον HIV κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της τρέχουσας ή προηγούμενης φαρμακευτικής αγωγής για τον HIV, το ιατρικό ιστορικό της ασθενούς, κ.ά, ενώ μπορεί να χρειαστεί αλλαγή ή προσαρμογή της κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

 

Σημαντική υπενθύμιση

Συμβάλλοντας στην απαλοιφή του στίγματος για τους ασθενείς με AIDS, αξίζει να σημειωθεί ότι:

  1. O HIV δε μεταδίδεται μέσω του σάλιου, του δαγκώματος, του ιδρώτα, των φιλιών, των ούρων, του φτερνίσματος, της κοινής χρήσης τουαλετών, πισινών, λουτρών, πετσετών ή μαχαιροπήρουνων, της δερματικής επαφής, της επαφής με ζώα ή τους τσιμπήματος από έντομα, όπως τα κουνούπια και της παροχής πρώτων βοηθειών (φιλί της ζωής).
  2. Σε περίπτωση όπου κάποιο άτομο πιστεύει ότι μπορεί να έχει εκτεθεί στον ιό HIV, μπορεί να ζητήσει ιατρική βοήθεια, λαμβάνοντας ειδική φαρμακευτική αγωγή, η οποία ονομάζεται “Post-exposure prophylaxis (PEP)” (προφύλαξη μετά την έκθεση). Αν ληφθεί εντός 72 ωρών (ή ιδανικά εντός 24 ωρών), αυτή η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να αποτρέψει τη μόλυνση από τον ιό HIV.

ΠΡΟΕΚΛΑΜΨΙΑ-1200x743.jpg

 

Η προεκλαμψία είναι μια πάθηση που επηρεάζει συνήθως εγκύους, οι οποίες διανύουν το δεύτερο τρίμηνο κύησης και συνηθέστερα μετά την 20η εβδομάδα κύησης ή αμέσως μετά τον τοκετό. Η προεκλαμψία προκαλεί κυρίως υψηλή αρτηριακή πίεση, γεγονός που ενέχει κινδύνους τόσο για την έγκυο, όσο και για το έμβρυο.

 

Παράγοντες κινδύνου προεκλαμψίας

Αν και τα ακριβή αίτια της προεκλαμψίας δεν είναι γνωστά, η προεκλαμψία σχετίζεται με προβλήματα στον πλακούντα. Στην προεκλαμψία, το έμβρυο δε λαμβάνει αρκετό αίμα από τη μητέρα μέσω του πλακούντα, γεγονός που μπορεί να οφείλεται στην ελλιπή του ανάπτυξη κατά το πρώτο μισό της εγκυμοσύνης.

Υπάρχουν κάποιοι παράγοντες που αυξάνουν τις πιθανότητες ανάπτυξης της προεκλαμψίας, όπως:

  • Ατομικό ιατρικό ιστορικό σακχαρώδους διαβήτη, υψηλής αρτηριακής πίεσης ή νεφρικών παθήσεων
  • Ατομικό ιατρικό ιστορικό αυτοάνοσων νοσημάτων όπως ο ερυθηματώδης λύκος  ή το φωσφολιπιδικό σύνδρομο
  • Μαιευτικό ιστορικό υψηλής αρτηριακής πίεσης ή προεκλαμψίας σε προηγούμενη εγκυμοσύνη
  • Οικογενειακό ιατρικό ιστορικό προεκλαμψίας
  • Ηλικία άνω των 40 ετών
  • Δίδυμη ή πολύδυμη κύηση
  • Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) άνω του 35
  • Περισσότερα από 10 χρόνια χρονική απόσταση από προηγούμενη εγκυμοσύνη
  • Πρώτη εγκυμοσύνη της μητέρας

 

Συμπτώματα προεκλαμψίας

Τα πρώιμα σημάδια της προεκλαμψίας περιλαμβάνουν υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) και πρωτεΐνη στα ούρα (πρωτεϊνουρία), συμπτώματα που δεν είναι εύκολα ανιχνεύσιμα, αλλά εμφανίζονται κατά τη διάρκεια εξετάσεων του προγεννητικού ελέγχου. Πέραν των παραπάνω, σε ορισμένες περιπτώσεις, η προεκλαμψία μπορεί να προκαλέσει και περαιτέρω συμπτώματα, όπως:

  • Δυνατό πονοκέφαλο
  • Προβλήματα όρασης, όπως για παράδειγμα θολή όραση
  • Πόνο ακριβώς κάτω από τα πλευρά
  • Εμετό
  • Ξαφνικό πρήξιμο του προσώπου, των χεριών ή των ποδιών

Χωρίς άμεση θεραπευτική αγωγή, η προεκλαμψία μπορεί να οδηγήσει σε μια σειρά από σοβαρές επιπλοκές, όπως:

  • Σπασμούς (εκλαμψία)
  • Σύνδρομο HELLP (μια συνδυασμένη διαταραχή της πήξης του ήπατος και του αίματος)
  • Εγκεφαλικό
  • Πνευμονικό οίδημα
  • Αποκόλληση του πλακούντα

Επιπλέον, η προεκλαμψία μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του εμβρύου, εξαιτίας της μειωμένης παροχής αίματος από τον πλακούντα, με αποτέλεσμα να λαμβάνει λιγότερο οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά.

 

Θεραπεία της προεκλαμψίας

Εάν διαγνωστείτε με προεκλαμψία, είναι απαραίτητη η συστηματική παρακολούθηση από  εξειδικευμένο γυναικολόγο στην κύηση υψηλού κινδύνου, ενώ, ανάλογα με την σοβαρότητα της κατάστασης, μπορεί να απαιτείται νοσηλεία σε νοσοκομείο. Κατά τη διάρκεια της νοσηλείας, πέραν της απαραίτητης φαρμακευτικής αγωγής για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης, πραγματοποιούνται οι απαραίτητες για την παρακολούθηση εξετάσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν τακτικούς ελέγχους αρτηριακής πίεσης, λήψη τακτικών δειγμάτων ούρων για τη μέτρηση των επιπέδων πρωτεΐνης, αιματολογικές εξετάσεις για τον έλεγχο των νεφρών και του ήπατος, υπερηχογράφημα για τον έλεγχο του πλακούντα και την ανάπτυξη του εμβρύου και ηλεκτρονική παρακολούθηση του καρδιακού ρυθμού του μωρού (καρδιοτοκογραφία – NST).

Καθώς η προεκλαμψία δε θεραπεύεται και δεδομένων των υπαρκτών κινδύνων για τη μητέρα και το έμβρυο, η προεκλαμψία κατατάσσεται στην κατηγορία των κυήσεων υψηλού κινδύνου. Για αυτό το λόγο, συνίσταται ο προγραμματισμός του τοκετού, ιδανικά ανάμεσα στην 37-38 εβδομάδα κύησης, αν και μπορεί είναι απαραίτητος ο πρόωρος τοκετός. Ο τοκετός μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε τεχνητά με πρόκληση, είτε μέσω καισαρικής τομής.

Μετά τον τοκετό, η προεκλαμψία δεν εξαλείφεται άμεσα, συνεπώς ενδέχεται να είναι απαραίτητη η συνέχιση της νοσηλείας. Μετά το εξιτήριο, είναι απαραίτητη η παρακολούθηση της αρτηριακής πίεσης και ενδέχεται να χρειάζεται συνέχιση της φαρμακευτικής αγωγής κατά την περίοδο της λοχείας, όπως επίσης και της ιατρικής παρακολούθησης για όσο διάστημα είναι απαραίτητο.


27_10_22_.jpg

Μια εγκυμοσύνη διαρκεί τυπικά 40 εβδομάδες, οι οποίες χωρίζονται σε τρία τρίμηνα κύησης. Το πρώτο τρίμηνο ξεκινάει από τη σύλληψη του εμβρύου, με την πρώτη εβδομάδα κύησης να υπολογίζεται από την  πρώτη ημέρα της τελευταίας περιόδου της εγκύου, και διαρκεί εως τη 12η εβδομάδα. Το δεύτερο τρίμηνο περιλαμβάνει το διάστημα μεταξύ 13ης και 26ης εβδομάδας κύησης και το τρίτο τρίμηνο το διάστημα μεταξύ 27ης εβδομάδας κύησης και τοκετού στις 40 – 41 εβδομαδες.

Σε κάθε εβδομάδα κύησης το έμβρυο αναπτύσσεται συνεχώς, ενώ κάποιες εβδομάδες αποτελούν ορόσημα για την ανάπτυξη σημαντικών οργάνων του εμβρύου. Παρακάτω θα αναλύσουμε τα στάδια της ανάπτυξης του εμβρύου ανά τρίμηνο και εβδομάδα κύησης.

 

1ο τρίμηνο κύησης

 

  • 8η εβδομάδα κύησης

Κατά την 8η εβδομάδα κύησης, το έμβρυο έχει μέγεθος περίπου 2,2 εκατοστά, με τον εμβρυϊκό εγκέφαλο να ζυγίζει το 43% της συνολικής μάζας του. Αυτή την εβδομάδα οι γονάδες, ξεκινούν τη μετατροπή τους σε όρχεις ή ωοθήκες, καθορίζοντας το φύλο του εμβρύου και όλα τα όργανα ξεκινούν το σχηματισμό τους.Σε αυτή την εβδομάδα συνήθως αρχίζει να ακούγεται ο καρδιακός παλμός κατά την εξέταση του doppler

 

  • 10η εβδομάδα εγκυμοσύνης

Στην αρχή της 10ης εβδομάδας, το μέσο μέγεθος του εμβρύου είναι περίπου 3,2 εκατοστά και το βάρος του περίπου 4 γραμμάρια. Τα δάχτυλα χεριών και ποδιών έχουν λάβει το σχήμα τους και τα νύχια αρχίζουν να μεγαλώνουν. Τα βλέφαρα έχουν σχηματιστεί, αλλά παραμένουν κλειστά, μέχρι περίπου την 28η εβδομάδα. Το εξωτερικό μέρος των αυτιών και το άνω χείλος αναπτύσσεται και τα εξωτερικά γεννητικά όργανα αρχίζουν να διαφοροποιούνται. Η εμβρυϊκή ουρά έχει πια εξαφανιστεί.

 

  • 12η εβδομάδα εγκυμοσύνης

Κατά τη 12η εβδομάδα εγκυμοσύνης ο εγκέφαλος του εμβρύου δεν έχει ακόμη το μέγεθος που θα έχει κατά τη γέννηση, ωστόσο έχει αρχίσει να αναπτύσσει τις δομές του. Το έμβρυο σας έχει μέγεθος περίπου 5,5 εκατοστά και βάρος περίπου 14 γραμμάρια. Επιπλέον, έχει αναπτύξει αντανακλαστικά θηλασμού και τα νεφρά του παράγουν ούρα.. Η πιθανότητα αποβολής μειώνεται σημαντικά μετά την 12η εβδομάδα κύησης.

 

2ο τρίμηνο κύησης

 

  • 16η εβδομάδα κύησης

Κατά την 16η εβδομάδα κύησης τα αυτιά και τα μάτια του εμβρύου, σχεδόν έχουν βρεθεί στην τελική τους θέση, ενώ τα νύχια έχουν φτάσει σχεδόν στο κανονικό τους μήκος. Το έμβρυο έχει αυξήσει σημαντικά την παραγωγή ούρων και οι κινήσεις των άκρων του γίνονται πλέον πιο συντονισμένα. Το μέγεθός του φτάνει σχεδόν τα 11, 5 εκατοστά και το βάρος του τα 100 γραμμάρια. Σε αυτή την εβδομάδα κύησης, το φύλο του εμβρύου μπορεί να ανιχνευθεί με υπερηχογράφημα.

 

  • 24η εβδομάδα κύησης

Κατά την 24η εβδομάδα κύησης, τα νεύρα στα αυτιά του εμβρύου έχουν αρχίσει να αναπτύσσονται με αποτέλεσμα να είναι ικανό να ακούει όλους τους ήχους του περιβάλλοντός του, όπως για παράδειγμα σωματικές λειτουργίες της μητέρας (π.χ. καρδιακός παλμός ή πέψη), όπως επίσης εξωτερικούς ήχους. Επιπλέον, ξεκινάει η ανάπτυξη των γευστικών καλύκων. Το μέγεθός του φτάνει σχεδόν τα 30 εκατοστά και το βάρος του τα 600 γραμμάρια. Τέλος στην 24η εβδομάδα κύησης το σώμα του εμβρύου αρχίζει να αποκτά λιπώδη ιστό, γεγονός που του επιτρέπει να διατηρεί μια σταθερή θερμοκρασία σώματος.

Σε κάποιες περιπτώσεις, είναι πιθανό να υπάρξει πρόωρος τοκετός κατά την 24η εβδομάδα κύησης, με πιθανότητες επιβίωσης του νεογέννητου, με τη νοσηλεία του σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας Νεογνών μέχρι την πλήρη ανάπτυξή τους.

 

3ο τρίμηνο κύησης

 

  • 26η -28η  Εβδομάδα Κύησης

Το χρονικό διάστημα μεταξύ 26ης  και 28ης  εβδομάδας κύησης, στο έμβρυο αναπτύσσεται η λειτουργία της χολής, διαδικασία που ολοκληρώνεται 2 – 5 εβδομάδες μετά τον τοκετό. Ο εγκέφαλος του εμβρύου γίνεται πιο περίπλοκος, αναπτύσσοντας κανονικό κύκλο ύπνου. Κατά την 27η εβδομάδα το έμβρυο έχει μέγεθος περίπου 36,5 εκατοστά και βάρος περίπου 875 γραμμάρια.

 

  • 30η -39η εβδομάδα κύησης

Κατά την 32η εβδομάδα το έμβρυο έχει μέγεθος περίπου 42 εκατοστά και βάρος 1,7. Κατά την 33η εβδομάδα, ο σκελετός του έχει σχηματιστεί πλήρως και τα οστά αρχίζουν να σκληραίνουν, ενώ τα μάτια του μπορούν να διακρίνουν τη διαφορά μεταξύ φωτός και σκοταδιού. Για τις επόμενες εβδομάδες το έμβρυο συνεχίζει να παίρνει βάρος, ενώ κατά την 39η εβδομάδα, ένα στρώμα λίπους συνεχίζει να αναπτύσσεται κάτω από το δέρμα τους, με στόχο το να κρατήσει ζεστό μετά τον τοκετό.


ΔΙΑΤΡΟΦΗ_ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ-1200x672.jpg

 

Η σωστή και ισορροπημένη διατροφή μπορεί να οδηγήσει σε μια πιο άνετη εγκυμοσύνη, καθώς προσδίδει περισσότερη ενέργεια, μειώνει τον κίνδυνο επιπλοκών, όπως η αναιμία, η πρωινή ναυτία και η δυσκοιλιότητα και προσφέρει όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται το έμβρυο.

Αντίθετα, η κακή διατροφή μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα στην εγκυμοσύνη όπως:

  • Λιποβαρές μωρό κατά τον τοκετό
  • Ενδομήτρια Καθυστέρηση της Ανάπτυξης (IUGR)
  • Επιπλοκές εγκυμοσύνης
  • Πρόωρο τοκετό
  • Παθήσεις ή συγγενείς ανωμαλίες του εμβρύου
  • Αποβολή 
  • Χρόνιες παθήσεις κατά τη διάρκεια της ζωής του νεογνού

Προγεννητικός έλεγχος

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ο έγκαιρος και συστηματικός προγεννητικός έλεγχος σε συνδυασμό με την τήρηση των συμβουλών του γυναικολόγου για τη διατροφή στην εγκυμοσύνη είναι κεντρικής σημασίας για την υγεία της εγκύου και του εμβρύου.

Οι συμβουλές του γυναικολόγου όσον αφορά τη διατροφή στην εγκυμοσύνη σχετίζονται με παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν τη διατροφική υγεία, όπως:

  • Η ηλικία
  • Το μαιευτικό ιστορικό
  • Το σωματικό βάρος πριν την εγκυμοσύνη
  • Η γενική κατάσταση της υγείας πριν την εγκυμοσύνη
  • Το ιατρικό ιστορικό, ιδιαίτερα εάν περιλαμβάνει παθήσεις όπως υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη, καρδιακές ή νεφρικές παθήσεις, παθήσεις του θυρεοειδούς αδένα, καρκίνο, σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (με κύριο τον HIV) ή προβλήματα ψυχικής υγείας
  • Το κάπνισμα
  • Η χρήση αλκοόλ ή ναρκωτικών
  • Η κοινωνικοοικονομική κατάσταση της εγκύου

Ποια διατροφή πρέπει να ακολουθήσω στην εγκυμοσύνη;

Μια υγιής και φυσιολογικού βάρους γυναίκα χρειάζεται να λαμβάνει περίπου 300 περισσότερες θερμίδες καθημερινά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Ωστόσο, περισσότερη σημασία έχουν όχι οι θερμίδες ως ποσότητα, αλλά ο τύπος των θερμίδων που καταναλώνει και η ποιότητα της τροφής στην οποία ανταποκρίνονται οι θερμίδες. Γι αυτό το λόγο είναι σημαντικό να υπάρχει μια ποικιλία στη διατροφή στην εγκυμοσύνη, η οποία να συμπεριλαμβάνει όλες τις ομάδες τροφών που συμβάλλουν στην υγιεινή διατροφή. Πιο συγκεκριμένα, κάθε έγκυος πρέπει να καταναλώνει τις εξής τροφές:

  • Άπαχα κρέατα
  • Φρέσκα και καλά μαγειρεμένα ψάρια και θαλασσινά με ασφαλή προέλευση
  • Λαχανικά
  • Φρέσκα φρούτα
  • Δημητριακά ολικής αλέσεως
  • Γαλακτοκομικά προϊόντα
  • Ξηρούς καρπούς
  • Φυτικά λίπη, μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λιπαρά, τα οποία περιέχονται σε ξηρούς καρπούς, ελιές, αβοκάντο, σουσάμι, λιναρόσπορο, γάλα σόγιας, κ.ά.

 

Όσον αφορά τις απαραίτητες για τον οργανισμό της εγκύου και την ανάπτυξη του εμβρύου βιταμίνες, μέταλλα και θρεπτικά συστατικά, χρειάζεται να δοθεί προσοχή στην πρόσληψη των παρακάτω:

  • Φολικό/φυλλικό οξύ

Το φυλλικό οξύ είναι μια βιταμίνη που συμβάλλει στην ανάπτυξη του βοηθά στην ανάπτυξη του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος του εμβρύου, και στην αποφυγή των αποβολών. Προσλαμβάνεται από το ψωμί, τα δημητριακά, τα ρεβίθια, το σπανάκι, το αβοκάντο, το μπρόκολο και τις φακές.

  • Σίδηρος

Ο σίδηρος είναι υπεύθυνος για τη δημιουργία ερυθρών αιμοσφαιρίων στο σώμα. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, σίδηρος είναι απαραίτητος για την πρόληψη της αναιμίας και την ανάπτυξη του αιμοποιητικού συστήματος του εμβρύου. Προσλαμβάνεται από το κρέας, το συκώτι, τα ψάρια, τα φασόλια, τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, τα δημητριακά ολικής αλέσεως και τους ξηρούς καρπούς. 

  • Ασβέστιο

Το ασβέστιο είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη των οστών και των δοντιών του εμβρύου και αποτελεί σημαντικό θρεπτικό συστατικό για την καρδιά και το νευρικό σύστημα. Προσλαμβάνεται από γαλακτοκομικά προϊόντα όπως το γάλα και το τυρί ή μέσω των ενισχυμένων με ασβέστιο προϊόντων όπως ο χυμός πορτοκαλιού. 

  • Βιταμίνη D

Η βιταμίνη D με τη συμβολή του ασβεστίου συμβάλλει στην ανάπτυξη των οστών και των δοντιών του εμβρύου, ενώ διαδραματίζει ενεργό ρόλο και στην ανάπτυξη του δέρματος και των ματιών. Προσλαμβάνεται από το ηλιακό φώς ή μέσω εμπλουτισμένων γαλακτοκομικών προϊόντων.

  • Πρόσληψη υγρών

Εξίσου σημαντική με τα παραπάνω στην διατροφή στην εγκυμοσύνη είναι και η πρόσληψη υγρών. Συνίσταται η κατανάλωση 8-10 ποτηριών νερό ημερησίως, ενώ κατά τους καλοκαιρινούς μήνες  η κατανάλωση νερού χρειάζεται να αυξάνεται. Εκτός του νερού, μια έγκυος μπορεί να καλύψει τις καθημερινές της ανάγκες σε υγρά πίνοντας καταναλώνοντας  γάλα, τσάι, σούπες και φυσικούς χυμούς φρούτων. Αντίθετα, συνίσταται ο περιορισμός πρόσληψης αναψυκτικών και ζαχαρούχων ποτών, ενώ έλεγχο χρειάζεται και η ημερήσια πρόσληψη καφεΐνης.

 

Επιπρόσθετες συμβουλές διατροφής

Συμπληρωματικά με τα παραπάνω, άλλες βοηθητικές συμβουλές που μπορεί να ακολουθήσει μια έγκυος για την διατροφή της στην εγκυμοσύνη είναι:

  • Να μην παραλείπει γεύματα, αλλά να καταναλώνει τουλάχιστον 5 γεύματα την ημέρα.
  • Να αφιερώνει χρόνο για ξεκούραση, όποτε νιώθει ότι το χρειάζεται, συμβάλλοντας και στην καταπολέμηση του άγχους στην εγκυμοσύνη.
  • Εάν υπάρχει κάποια πάθηση, όπως για παράδειγμα σακχαρώδης διαβήτης ή υψηλή αρτηριακή πίεση, μπορεί να απαιτούνται πρόσθετες ή διαφοροποιημένες συμβουλές διατροφής, τις οποίες πρέπει να λαμβάνονται συνδυαστικά από γυναικολόγο, γιατρό της αντίστοιχης ειδικότητας ή και διατροφολόγο.
  • Με εξαίρεση τις περιπτώσεις όπου ο γυναικολόγος το απαγορεύει, είναι χρήσιμη η ένταξη της σωματικής άσκησης στην καθημερινότητα
  • Να επικοινωνεί με το γυναικολόγο, το σύντροφο, τους φίλους ή άλλες εγκύους ή μητέρες για όποιο προβληματισμό, ανησυχία η δυσκολία έχει, ώστε να μπορέσει να λάβει έγκαιρα την κατάλληλη υποστήριξη.

ΠΡΟΩΡΟΤΗΤΑ.jpg

 

Πρόωρος τοκετός είναι ο τοκετός, φυσιολογικός ή μέσω καισαρικής τομής, που πραγματοποιείται πριν από την 37η εβδομάδα κύησης. Υπολογίζεται ότι περίπου 8 στα 100 μωρά γεννιούνται πρόωρα.

Προγραμματισμένος πρόωρος τοκετός

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο πρόωρος τοκετός προγραμματίζεται από τον γυναικολόγο σε συνδυασμό με την έγκυο, επειδή κρίνεται ότι είναι ασφαλέστερο για το μωρό, την έγκυο ή και τους δύο να πραγματοποιηθεί τοκετός νωρίτερα. Μια τέτοια απόφαση λαμβάνεται σε περιπτώσεις σημαντικών προβλημάτων υγείας της μητέρας ή επιπλοκές στην εγκυμοσύνη, όπως για παράδειγμα ένα θρομβωτικό επεισόδιο ή η προεκλαμψία. Για να ληφθεί αυτή η απόφαση, ο γυναικολόγος μαζί με το συνεργαζόμενο ιατρικό προσωπικό λαμβάνουν υπόψη όλες τις εξετάσεις του προγεννητικού ελέγχου και συζητούν με τις εγκύους τα οφέλη και τους κινδύνους από τη συνέχιση της εγκυμοσύνης έναντι του πρόωρου τοκετού, ενώ σε πολλές περιπτώσεις καταρτίζουν ένα πλάνο τοκετού, καταγράφοντας τις επιθυμίες της εγκύου κατά την έκβαση του τοκετού.

 

Πρόωρος τοκετός και σπάσιμο νερών

Σε κάποιες περιπτώσεις είναι πιθανό να σπάσουν τα νερά πρόωρα. Αυτή η πιθανότητα, η οποία ονομάζεται πρόωρη προγεννητική ρήξη των μεμβρανών, ενέχει αυξημένο κίνδυνο μόλυνσης τόσο για την έγκυο, όσο και για το έμβρυο. Η πρόωρη περιγεννητική ρήξη δεν είναι βέβαιο ότι θα οδηγήσει σε πρόωρο τοκετό, αλλά ενδέχεται να απαιτείται νοσηλεία διάρκειας λίγων ημερών και ταυτόχρονη λήψη φαρμακευτικής αγωγής, όπως επίσης και διαγνωστικών εξετάσεων για την πρόληψη ή την παρακολούθηση της μόλυνσης.

Μετά το τέλος της νοσηλείας, είναι απαραίτητη η άμεση ενημέρωση του γυναικολόγου  σε περίπτωση εμφάνισης των παρακάτω συμπτωμάτων:

  • Πυρετός
  • Εξάψεις και ρίγη
  • Κολπικές συσπάσεις
  • Πόνος στην πλάτη ή την κοιλιακή χώρα
  • Πρασινωπές ή δύσοσμες κολπικές εκκρίσεις
  • Κολπική αιμορραγία
  • Επιβράδυνση ή παύση των συνήθων κινήσεων του εμβρύου

Σε άλλες περιπτώσεις είναι πιθανό να υπάρχουν συμπτώματα προώρου τοκετού χωρίς να έχουν σπάσει τα νερά, γεγονός που μπορεί να επιβεβαιωθεί μόνο με έλεγχο και εξετάσεις από το γυναικολόγο και το ιατρικό προσωπικό. Οι εξετάσεις συνήθως περιλαμβάνουν υπερηχογράφημα και αιματολογικές εξετάσεις.

Εάν επιβεβαιωθεί ότι έχει ξεκινήσει πρόωρα η διαδικασία του τοκετού, υπάρχει η πιθανότητα να δοθεί στην έγκυο φαρμακευτική αγωγή για την επιβράδυνση και αναστολή αυτού. Αυτή η απόφαση εξαρτάται από παράγοντες όπως η εβδομάδα κύησης που διανύει η έγκυος και η κατάσταση της υγείας της.

 

Αίτια πρόωρου τοκετού

Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορεί συντελέσουν στην πρόκληση πρόωρου τοκετού και στην πλειονότητα των περιπτώσεων τα αίτια της πρόκλησης ενός πρόωρου τοκετού δεν είναι ξεκάθαρα.

Οι παράγοντες που αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο για πρόωρο τοκετό είναι:

  • Η ύπαρξη φλεγμονής ή λοίμωξης
  • Προβλήματα στην φυσιολογία του τραχήλου της μήτρας, όπως μικρό μήκος, ιατρικό ιστορικό τραυματισμού του τραχήλου ή χειρουργικής επέμβασης
  • Το κάπνισμα κατά την εγκυμοσύνη
  • Το χρόνιο ή έντονο στρες
  • Η μικρή χρονική απόσταση μεταξύ κυήσεων, ιδιαίτερα αν πρόκειται για διαφορά μικρότερη από έξι μήνες
  • Η δίδυμη ή πολύδυμη κύηση
  • Οικογενειακό ιατρικό ιστορικό πρόωρου τοκετού
  • Ατομικό μαιευτικό ιστορικό πρόωρου τοκετού πριν από την 34η εβδομάδα κύησης
  • Ατομικό μαιευτικό ιστορικό αποβολής μετά την 16η εβδομάδα κύησης
  • Ατομικό μαιευτικό ιστορικό ρήξης εμβρυικών υμένων (σπασίματος νερών)πριν την 37η εβδομάδα κύησης
  • Η κύηση υψηλού κινδύνου

Πρόληψη πρόωρου τοκετού

Πέραν της συστηματικής παρακολούθησης από γυναικολόγο και όποια άλλη ιατρική ειδικότητα κρίνεται απαραίτητο, σε περιπτώσεις ατομικού μαιευτικού ιστορικού που σχετίζεται με τον πρόωρο τοκετό, είναι πιθανό προσφερθεί στην έγκυο θεραπεία για την πρόληψη του. Η θεραπεία συμπεριλαμβάνει είτε φαρμακευτική αγωγή που λαμβάνεται κολπικά, είτε μια μικρή επέμβαση στον τράχηλο της μήτρας (κολπικής ή Λαπαροσκοπικής περίδεσης τραχήλου), ώστε να υποστηρίζεται αποτελεσματικότερα.

 

Κίνδυνοι για το νεογνό από τον πρόωρο τοκετό

Στο παρόν, η πρόοδος της επιστήμης της μαιευτικής  και της παιδιατρικής έχει καταστήσει δυνατή την φροντίδα για την επιβίωση και την ανάπτυξη ενός νεογνού, ακόμα αν έχει γεννηθεί κατά την 22η εβδομάδα της εγκυμοσύνης. Τα πρόωρα νεογνά απαιτούν εξειδικευμένη ιατρική φροντίδα σε ειδική νοσοκομειακή μονάδα, την μονάδα νεογνών. Τις περισσότερες φορές νεογνά που γεννήθηκαν πρόωρα δεν έχουν σοβαρά προβλήματα υγείας και ανάπτυξης.


ΣΕΞ_ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ-1200x800.jpg

Το σεξ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι ένα θέμα που απασχολεί πολλά ζευγάρια, ενώ αρκετές γυναίκες νιώθουν αμήχανα και δεν το συζητάνε με το γυναικολόγο τους. Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά: είναι απολύτως ασφαλείς οι σεξουαλικές επαφές κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, εκτός εάν ο γυναικολόγος και η μαία έχει συστήσει κάτι διαφορετικό εξαιτίας επιπλοκών εγκυμοσύνης ή κύησης υψηλού κινδύνου.

Το σεξ δεν μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα στο έμβρυο, καθώς ένα πέος δεν μπορεί να διεισδύσει πέρα ​​από τον κόλπο, συνεπώς δεν έρχεται σε επαφή με το έμβρυο. Επομένως, εάν η εγκυμοσύνη είναι φυσιολογική, η σεξουαλική επαφή και ο οργασμός δεν αυξάνουν τον κίνδυνο να ξεκινήσει πρόωρα ο τοκετός ή να προκληθεί αποβολή.

Στους τελευταίους μήνες της εγκυμοσύνης ένας οργασμός ή ακόμα και το ίδιο το σεξ μπορεί να προκαλέσει ήπιες συσπάσεις. Αυτές είναι γνωστές ως συσπάσεις Braxton Hicks και παρότι είναι άβολες, είναι απολύτως φυσιολογικές. Αν συμβούν συσπάσεις μπορείτε απλά να δοκιμάσετε μερικές τεχνικές χαλάρωσης ή απλώς να ξαπλώσετε μέχρι να περάσουν.

Σεξουαλική επιθυμία και εγκυμοσύνη

 

Είναι φυσιολογικό να αλλάζει η σεξουαλική επιθυμία κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Σε άλλες γυναίκες το σεξ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι πολύ ευχάριστο, σε άλλες αδιάφορο, ενώ κάποιες γυναίκες βιώνουν μια μείωση της σεξουαλικής επιθυμίας. Επιπλέον, δεν είναι σπάνιο να υπάρχουν διαφορετικές διαθέσεις σε κάθε τρίμηνο της εγκυμοσύνης. Σε κάθε περίπτωση αυτό το ζήτημα είναι χρήσιμο να συζητηθεί τόσο με το σεξουαλικό σας σύντροφο, όσο και με το γυναικολόγο.

 

Πότε πρέπει να αποφεύγεται το σεξ στην εγκυμοσύνη;

 

Υπάρχει πιθανότητα ο γυναικολόγος να σας συμβουλέψει να αποφύγετε τις σεξουαλικές επαφές για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα ή μέχρι τον τοκετό, όταν υπάρχουν σημαντικές επιπλοκές όπως:

  • Συχνές αιμορραγίες, ιδιαίτερα εάν ο πλακούντας βρίσκεται χαμηλά ή υπάρχει αιμάτωμα
  • Έχουν σπάσει τα νερά, καθώς το σεξ μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο μόλυνσης
  • Υπάρχουν προβλήματα με τον τράχηλο της μήτρας (π.χ ανεπάρκεια τραχήλου), καθώς υπάρχει υψηλότερος κίνδυνος πρόωρου τοκετού ή αποβολής
  • Κυοφορούνται δίδυμα ή υπάρχει ιατρικό ιστορικό πρόωρου τοκετού

 

Διαβάστε περισσότερα για το πότε πρέπει να αποφεύγεται η σεξουαλική επαφή

 

Πρακτικές συμβουλές

 

Παρόλο που κάνοντας σεξ κατά την εγκυμοσύνη δεν υπάρχει κίνδυνος σύλληψης, αξίζει να σημειωθεί ότι τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ) μπορούν να μεταφερθούν και στους συντρόφους και στο έμβρυο. Γι αυτό το λόγο, εάν το κρίνετε σκόπιμο, χρησιμοποιήστε μια μέθοδο αντισύλληψης φραγμού, όπως προφυλακτικό, ώστε να προστατευτείτε.

Επιπλέον, ενδεχομένως θα χρειαστεί να προσαρμόσετε τη στάση και τη θέση των σωμάτων κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής, καθώς, όταν το έμβρυο έχει μεγαλώσει αρκετά, υπάρχει μια δυσκολία στην κίνηση, ενώ ενδέχεται να έχετε ευαισθησία στο στήθος. Μπορείτε να πειραματιστείτε με θέσεις που δεν δημιουργούν πίεση στην κοιλιά όπως ξαπλωμένοι στο πλάι, ενώ βοηθητική μπορεί να είναι και η χρήση μαξιλαριών κάτω από το σώμα, ιδιαίτερα τα γόνατα και τη μέση.


ΠΡΗΣΜΕΝΑ_ΠΟΔΙΑ-1200x800.jpeg

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, το σώμα μεγαλώνει, ώστε να φιλοξενήσει το συνεχώς αναπτυσσόμενο έμβρυο. Και μαζί με αυτό είναι πιθανό μια έγκυος να αντιμετωπίζει το σύμπτωμα των πρησμένων ποδιών.

Το πρήξιμο των ποδιών, που ιατρικά ονομάζεται οίδημα κάτω άκρων, υπολογίζεται ότι επηρεάζει περίπου 8 στις 10 εγκυμοσύνες. Συνήθως προκύπτει εξαιτίας της αύξησης των υγρών που κυκλοφορούν στο σώμα και θεωρείται φυσιολογικό και αναμενόμενο. Μαζί με τα πόδια, οι πάσχουσες έγκυες μπορεί να παρατηρήσουν πρήξιμο και σε άλλα μέλη του σώματος όπως τα χέρια, οι παλάμες και το πρόσωπο, ιδιαίτερα κατά το δεύτερο ή τρίτο τρίμηνο, αν και το πρήξιμο στα πόδια μπορεί να συμβεί ανά πάσα στιγμή.

 

 

Τι προκαλεί πρησμένα πόδια κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης;

 

Υπάρχουν διάφορες αιτίες, για τις οποίες πόδια ή άλλα σημεία του σώματος μιας εγκύου μπορεί να πρηστούν. Καταρχήν, πρόκειται για μια φυσιολογική αλλαγή που συμβαίνει κατά την εγκυμοσύνη, καθώς ο όγκος του αίματός αυξάνεται σταθερά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, αλλά το αίμα είναι πιο αραιό ή «νερουλό». Εξαιτίας αυτού, συμβαίνει συχνά υγρό να διαρρεύσει από τα αγγεία στους περιβάλλοντες ιστούς, προκαλώντας πρήξιμο.

Τα πρησμένα πόδια μπορεί να εμφανιστούν οποιαδήποτε στιγμή της εγκυμοσύνης, συμπεριλαμβανομένου του τοκετού, αλλά εμφανίζονται με μεγαλύτερη συχνότητα στο τρίτο τρίμηνο. Πιο αναλυτικά:

  • 1ο τρίμηνο: 

Κατά το πρώτο τρίμηνο, μπορεί μια έγκυος να έχει πρησμένα πόδια, εξαιτίας της ρελαξίνης, της αναπαραγωγικής ορμόνης που είναι υπεύθυνη για τη χαλάρωση των συνδέσμων, των τενόντων και των αρθρώσεων της λεκάνης, ώστε να προετοιμαστεί το σώμα για τον τοκετό. Ωστόσο, το ξαφνικό πρήξιμο στο ένα πόδι μπορεί να είναι ένα σύμπτωμα για κάτι σοβαρότερο, όπως ο σχηματισμός θρόμβων στο αίμα και η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση. Χαρακτηριστικά συμπτώματα της θρόμβωσης αποτελούν το επώδυνο πρήξιμο και η ερυθρότητα και η αύξηση της θερμοκρασίας της περιοχής.

  • 2ο τρίμηνο: 

Μετά την 13η εβδομάδα κύησης, πολλές έγκυες έχουν πρησμένα πόδια για πρώτη φορά, μαζί με πόνο ή μυρμήγκιασμα, όσο περνάει η ημέρα και ιδιαίτερα αν υπάρχει παρατεταμένη ορθοστασία. Ωστόσο, αυτό είναι φυσιολογικό, καθώς το σώμα προετοιμάζεται για τον τοκετό, αυξάνοντας την ποσότητα του υγρού στους ιστούς και τις αρθρώσεις.

  • 3ο τρίμηνο:

Από τις 28 εβδομάδες και έπειτα, το πρήξιμο στα πόδια είναι σύνηθες σύμπτωμα. Καθώς το έμβρυο μεγαλώνει, ασκείται πρόσθετη πίεση στα μεγάλα αγγεία του σώματος και στα κάτω άκρα κάνοντας το πρήξιμο ακόμη πιο έντονο στα πόδια και τους αστραγάλους.

 

Τρόποι αντιμετώπισης των πρησμένων ποδιών

 

Παρόλο που το πρήξιμο στα πόδια στην εγκυμοσύνη είναι σε μεγάλο ποσοστό φυσιολογικό, υπάρχουν κάποιοι τρόποι να αντιμετωπιστεί, βελτιώνοντας την καθημερινότητα της εγκύου.

  1. Σωματική άσκηση

Η τακτική ήπια άσκηση, όπως το περπάτημα ή το κολύμπι, αυξάνει την κυκλοφορία που μπορεί να βοηθήσει στην μείωση του πρηξίματος στα πόδια.

Διαβάστε περισσότερα για τη σωματική άσκηση στην εγκυμοσύνη στο άρθρο μας Είναι ασφαλές να γυμνάζομαι στην εγκυμοσύνη;

  1. Μείωση της πρόσληψης αλατιού

Συνίσταται η μείωση της πρόσληψης τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι, ώστε να αποφεύγεται η πρόσθετη κατακράτηση υγρών. Μια ισορροπημένη διατροφή είναι ιδανική, καταναλώνοντας φρέσκα φρούτα και λαχανικά, άπαχα κρέατα και πρωτεΐνη.

  1. Χρήση αντιθρομβωτικών καλτσών

Οι αντιθρομβωτικές κάλτσες, βελτιώνουν την κυκλοφορία του αίματος και συμβάλλουν στη μείωση του πρηξίματος στα πόδια.

  1. Ενυδάτωση

Παρόλο που ακούγεται οξύμωρο, η κατανάλωση νερού και υγρών είναι σημαντικός σύμμαχος για την καταπολέμηση της κατακράτησης υγρών. Στις έγκυες συνίσταται η κατανάλωσης 8 έως 12 ποτηριών νερό καθημερινά.

  1. Ανύψωση των ποδιών

Ο αποτελεσματικότερος τρόπος να ξεκουραστούν τα πόδια είναι να ανυψώνονται πάνω από το ύψος της καρδιάς περιοδικά κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αυτό γίνεται εύκολα, τοποθετώντας ένα ή περισσότερα μαξιλάρια κάτω από τα γόνατα και τις γάμπες, όταν βρίσκεστε σε ξαπλωτή θέση.

 

Πότε τα πρησμένα πόδια είναι ανησυχητικό σύμπτωμα; 

 

Τα πρησμένα πόδια συνήθως οφείλονται σε φυσιολογικές αλλαγές στην εγκυμοσύνη, αλλά μπορεί επίσης να είναι σημάδι προεκλαμψίας, ή σπανιότερα σημαντικών καρδιακών προβλημάτων. Εάν ξαφνικά πρηστούν τα πόδια ή κάποιο άλλο μέλος του σώματος κατά την εγκυμοσύνη, είτε πρόκειται  για κύηση υψηλού κινδύνου, είτε όχι, είναι απαραίτητο να αναζητηθεί ιατρική συμβουλή. Αν και σπάνια, η προεκλαμψία μπορεί να εμφανιστεί μετά τον τοκετό, επομένως το σύμπτωμα των πρησμένων ποδιών, συνοδευόμενο από συμπτώματα δύσπνοιας, ζάλης ή ναυτίας ή έντονων και επίμονων πονοκεφάλων, μπορεί να απαιτεί ιατρική παρακολούθηση ακόμα και τότε.

Εάν μόνο το ένα πόδι είναι πρησμένο, έχει ευαισθησία και ερυθρότητας στην περιοχή της γάμπας, αυτό θα μπορούσε επίσης να είναι σημάδι εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης. Σε αυτή την περίπτωση η έγκυος χρειάζεται άμεση ιατρική φροντίδα.

 


10_ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ_ΕΓΚΥΟΣ-1200x938.jpg

Η εγκυμοσύνη είναι μια νέα και συναρπαστική εμπειρία, ένας άγνωστος κόσμος που καλείστε να εξερευνήσετε. Γι αυτό και είναι λογικό να δημιουργούνται πολλές ερωτήσεις, τις οποίες πρέπει να κάνετε στο γυναικολόγο σας στην πρώτη σας προγεννητική επίσκεψη ή οποιαδήποτε στιγμή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης νιώθετε αβεβαιότητα.

Ποιες είναι οι σημαντικότερες ερωτήσεις που κάθε έγκυος πρέπει να ρωτήσει το γυναικολόγο της;

 

  1. Τι φάρμακα μπορώ να πάρω;

Είναι πιθανό, κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης να χρειαστείτε μη συνταγογραφούμενα φάρμακα, είτε για κοινές αιτίες όπως ο πονοκέφαλος και ο πυρετός, είτε για την ανακούφιση συμπτωμάτων της εγκυμοσύνης, όπως οι καούρες και η δυσκοιλιότητα. Γι αυτό το λόγο ο γυναικολόγος μπορεί να σας ενημερώσει για ποια φάρμακα είναι ασφαλή.

Σε περίπτωση όπου λαμβάνεται ήδη φαρμακευτική αγωγή για κάποια πάθηση, όπως για θυρεοειδή ή σακχαρώδη διαβήτη, ενδεχομένως να χρειαστεί αναπροσαρμογή μια ή περισσότερες φορές κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Επιπλέον, υπάρχει πιθανότητα ο γυναικολόγος να συστήσει προληπτική φαρμακευτική αγωγή για διαταραχές όπως η θρομβοφιλία.

 

  1. Πρέπει να σταματήσω να χρησιμοποιώ προϊόντα ομορφιάς;

Εάν η ρουτίνα ομορφιάς σας περιλαμβάνει συνταγογραφούμενα προϊόντα – ειδικά αυτά με ρετινόλη ή βιταμίνη Α,  πιθανόν να χρειάζεται αναπροσαρμογή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Επιπλέον, καλό θα ήταν να αποφύγετε τη δοκιμή νέων προϊόντων και τους πειραματισμούς, καθώς το δέρμα στην εγκυμοσύνη είναι πιο ευαίσθητο.

 

  1. Ποια είναι η φυσιολογική αύξηση βάρους κατά την εγκυμοσύνη;

Ο γυναικολόγος θα σας ενημερώσει για το φυσιολογικό εύρος αύξησης βάρους ανά τρίμηνο και θα ελέγχει σε κάθε επίσκεψη την πορεία του. Φυσικά, οι φυσιολογικές τιμές αλλάζουν αν υπάρχει δίδυμη ή πολύδυμη κύηση, ενώ ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν η έγκυος έχει ήδη Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) πάνω από 30 και ανήκει στην κατηγορία των παχύσαρκων.

  1. Τι διατροφή πρέπει να ακολουθώ στην εγκυμοσύνη;

Η διατροφή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης πρέπει να είναι ισορροπημένη, καθώς αποτελεί βασικό παράγοντα για τη διατήρηση ή και τη βελτίωση της υγείας μητέρας και εμβρύου. Ταυτόχρονα, είναι πιθανόν, ο γυναικολόγος να συστήσει τον εμπλουτισμό της με λήψη βιταμινών, ιδιαίτερα αν η έγκυος επιθυμεί να νηστέψει ή είναι vegan.

Ωστόσο, στην εγκυμοσύνη συνίσταται να αποφεύγονται τα ωμά ψάρια, τα μαλακά τυριά, το μη παστεριωμένο γάλα και οι χυμοί και ορισμένα ψάρια με υψηλή περιεκτικότητα σε υδράργυρο, όπως ο ξιφίας.

  1. Τι είδους σωματική άσκηση επιτρέπεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης;

Η σωματική άσκηση είναι πολύ σημαντική για τη γενική υγεία, αλλά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης τα οφέλη της είναι ακόμη μεγαλύτερα. Πιο συγκεκριμένα, η τακτική άσκηση μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση της ενεργητικότητας και της καλής διάθεσης, τη βελτίωση ενοχλήσεων της εγκυμοσύνης και την τόνωση των μυών που σχετίζονται με τον τοκετό, συμβάλλοντας τόσο στην προετοιμασία του τοκετού, όσο και τη γρηγορότερη ανάρρωση.

Διαβάστε περισσότερα για τη σωματική άσκηση στην εγκυμοσύνη

 

  1. Πόσο καιρό μπορώ να εργαστώ όταν είμαι έγκυος;

Οι περισσότερες γυναίκες συνεχίζουν να εργάζονται μέχρι τον 8ο μήνα. Ωστόσο, αν η φύση της δουλειάς είναι σωματικά επίπονη ή υπάρξουν επιπλοκές εγκυμοσύνης, ο γυναικολόγος μπορεί να θέσει ορισμένους περιορισμούς. Ταυτόχρονα, είναι σημαντικό να συζητήσετε με το γυναικολόγο σας τυχόν συναισθηματικούς στρεσογόνους παράγοντες που σχετίζονται με τη δουλειά, ώστε να είναι διαχειρίσιμοι.

 

  1. Ποια συμπτώματα εγκυμοσύνης είναι φυσιολογικά και ποια συνιστούν έκτακτη ανάγκη;

Η απάντηση σε αυτή την ερώτηση μπορεί να ποικίλλει, ανάλογα με το τρίμηνο της εγκυμοσύνης. Πιο συγκεκριμένα:

  • Πρώτο τρίμηνο: Υπάρχουν συχνά συμπτώματα όπως ναυτία, έμετος, κόπωση και ευαισθησία στο στήθος είναι συχνές. Επίσης μπορεί να υπάρχουν κολπικές εκκρίσεις. Τα συμπτώματα που μπορεί να σηματοδοτούν έκτακτη ανάγκη είναι  εκτεταμένος εμετός, ακόμα και όταν έχουν καταναλωθεί μόνο υγρά, έντονη κολπική αιμορραγία ή κράμπες ή έντονο κοιλιακό άλγος.
  • Δεύτερο τρίμηνο: Είναι φυσιολογικό να υπάρχει μια αίσθηση πίεσης στη λεκάνη και  στην κοιλιά. Ωστόσο, εάν ξαφνικά έχετε έντονη πίεση ή πόνο, κολπική αιμορραγία ή αυξημένα κολπικά υγρά, καλέστε τον γιατρό σας.
  • Τρίτο τρίμηνο: Είναι πολύ συνηθισμένο να υπάρχουν περιστασιακές συσπάσεις της μήτρας και πίεση στη λεκάνη. Επιπλέον, η κόπωση του πρώτου τριμήνου μπορεί να εμφανιστεί ξανά, ενώ, καθώς πλησιάζετε την ημερομηνία τοκετού, πρέπει να προσέχετε για σημάδια τοκετού, όπως συσπάσεις, σπάσιμο των νερών και κολπική έκκριση αίματος. Πρέπει να καλέσετε τον γιατρό σας εάν βιώνετε έντονο πόνο, έχουν σπάσει τα νερά και υπάρχουν πρασινωπές ή καφέ εκκρίσεις, υπάρχει ξαφνικό πρήξιμο, θολή όραση ή έντονος πονοκέφαλος.

 

  1. Μπορούμε να συζητήσουμε το πλάνο τοκετού;

Αν και το πλάνο τοκετού δεν είναι απαραίτητο, πολλές γυναίκες το κάνουν για να εξοικειωθούν με τη διαδικασία τοκετού και να βεβαιωθούν ότι όλοι όσοι συμμετέχουν στον τοκετό γνωρίζουν τις προσωπικές τους προτιμήσεις.

Διαβάστε περισσότερα για το πλάνο τοκετού

 

  1. Ποια είναι η πιθανότητα να χρειαστώ καισαρική;

Δεδομένου ότι περίπου 1 στις 3 γυναίκες γεννούν με καισαρική τομή, είναι μια σημαντική συζήτηση που πρέπει να κάνετε με το γυναικολόγο σας. Η απάντηση είναι μοναδική σε κάθε περίπτωση και εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό, προϋπάρχουσες παθήσεις της εγκύου, όπως επίσης και αν πρόκειται για κύηση υψηλού κινδύνου.

Διαβάστε περισσότερα για την καισαρική τομή

Επιπλέον, η σύγχρονη ιατρική προσφέρει τη δυνατότητα και για Ήπια καισαρική τομή ή αλλιώς φυσική καισαρική (gentle c-section ή natural caesarian στα αγγλικά) είναι ένας τοκετός που ενσωματώνει χαρακτηριστικά της διαδικασίας του φυσιολογικού τοκετού στην καισαρική τομή.

 

  1. Τι υποστήριξη θα έχω αν θέλω να θηλάσω;

Ο θηλασμός δεν είναι πάντα εύκολος, καθιστώντας αυτό ένα ουσιαστικό ερώτημα για όλες τις μέλλουσες μητέρες. Υπάρχει μια σειρά από πρακτικές που ενθαρρύνουν και υποστηρίζουν τις μητέρες και τα μωρά που θηλάζουν, όπως η επαφή δέρμα με δέρμα αμέσως μετά τον τοκετό και η διαμονή με το μωρό 24 ώρες την ημέρα.

Διαβάστε περισσότερα για το θηλασμό στα άρθρα μας Μικρά Μυστικά για Επιτυχή Θηλασμό και 4 μύθοι και αλήθειες για το θηλασμό

 

Οι συγκεκριμένες ερωτήσεις, αλλά και οποιοσδήποτε άλλος προβληματισμός υπάρχει ή μπορεί να δημιουργηθεί κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, είναι καλό να συζητείται με το γυναικολόγο. Το γεγονός αυτό συμβάλλει σημαντικά στην εγκαθίδρυση μιας εξατομικευμένης προσέγγισης για κάθε έγκυο, αποτελώντας το εισιτήριο για ένα υπέροχο ταξίδι 9 μηνών.

 


20_6_22.jpg

 

Τι είναι η ήπια καισαρική τομή;

 

Ήπια καισαρική τομή ή αλλιώς φυσική καισαρική (gentle c-section ή natural caesarian στα αγγλικά) είναι ένας τοκετός που ενσωματώνει χαρακτηριστικά της διαδικασίας του φυσιολογικού τοκετού στην καισαρική τομή. Στόχος της είναι να μετατρέψει το περιβάλλον του χειρουργείου σε φιλικό και φιλόξενο για τη δυάδα μητέρας – νεογέννητου ενθαρρύνοντας τεχνικές όπως η άμεση επαφή δέρμα με δέρμα (skin to skin), ο θηλασμός και η επαφή της μητέρας με το νεογέννητο αμέσως μετά τον τοκετό.

 

Ποια είναι τα οφέλη μιας ήπιας καισαρικής τομής;

 

Η ήπια καισαρική τομή είναι ιδιαίτερα σημαντική για όσες επίτοκες έχουν βιώσει προηγούμενες τραυματικές εμπειρίες τοκετού, προσφέροντας μια επιλογή που συνδυάζει την αναγκαιότητα πραγματοποίησης καισαρικής τομής με μια θετική εμπειρία τοκετού. 

Τα οφέλη μιας ήπιας καισαρικής τομής περιλαμβάνουν:

  • Την υιοθέτηση ενός ενεργητικού ρόλου από την επίτοκο στη διαδικασία του τοκετού.
  • Την παρουσία και συμμετοχή των γονέων στη διαδικασία του τοκετού. 
  • Την άμεση επαφή μητέρας με νεογέννητο μέσα στην πρώτη ώρα μετά τη γέννηση, όπου το νεογέννητο είναι σε εγρήγορση και πιο πρόθυμο να θηλάσει.
  • Την άμεση δερματική επαφή μητέρας και νεογέννητου, βοηθώντας στην ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος και του καρδιακού ρυθμού.

 

Διαφορές παραδοσιακής καισαρικής τομής και ήπιας καισαρικής τομής

 

Όσον αφορά το χειρουργικό κομμάτι, μια ήπια καισαρική τομή δε διαφέρει από μια παραδοσιακή. Το σημείο στο οποίο διαφοροποιείται αφορά την προσέγγιση του ιατρικού και μαιευτικού προσωπικού στην ίδια τη διαδικασία. Αντίθετα με την παραδοσιακή καισαρική τομή, όπου η μητέρα με το νεογέννητο παραμένουν χωρισμένοι, η ήπια καισαρική τομή, φροντίζει να δώσει χρόνο στην ανάπτυξη του δεσμού από τη στιγμή της γέννησης, ανεξάρτητα από το κλινικό περιβάλλον.

Οι κύριες διαφορές μεταξύ της παραδοσιακής και της ήπιας καισαρικής τομής είναι:

  1. Η ήπια καισαρική πραγματοποιείται πάντα με επισκληρίδιο αναισθησία και όχι με γενική αναισθησία. 
  2. Στην ήπια καισαρική, όλα τα ιατρικά εργαλεία, όπως οθόνες, οξύμετρο, κ.ά τοποθετούνται σε τόση απόσταση, ώστε να επιτρέπεται και να διευκολύνεται η κίνηση των χεριών και του κορμού της μητέρας.
  3. Η χειρουργική επέμβαση στην ήπια καισαρική δεν είναι κρυμμένη πίσω από τη χειρουργική κουρτίνα, αλλά επιτρέπει στους γονείς να δουν με τα μάτια τους την έξοδο του μωρού από την κοιλιά. 
  4. Η έξοδος του μωρού από την κοιλιά και το κόψιμο του ομφάλιου λώρου, στην ήπια καισαρική, γίνεται σταδιακά και χωρίς πίεση χρόνου.
  5. Μετά την ήπια καισαρική, όπως και στον φυσιολογικό τοκετό, το νεογέννητο τοποθετείται στο στήθος της μητέρας, έχοντας δερματική επαφή. Σε αυτό το σημείο γίνεται μια πρώτη δοκιμή για θηλασμό
  6. Ενώ στην παραδοσιακή καισαρική η μητέρα φοράει χειρουργική ρόμπα ή φούστα και δεν έχει συνήθως λόγο στη διαμόρφωση του χειρουργικού περιβάλλοντος, στην ήπια είναι δυνατό, σε κάποιες περιπτώσεις, να φοράει ρούχα και να διαμορφώσει το περιβάλλον, επιλέγοντας τη μουσική και το φωτισμό του δωματίου.

 


ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Ηριδανού 12
Αθήνα, 11528
T: 2107239120
info@kogeorgos.gr

ΚΛΕΙΣΤΕ ΡΑΝΤΕΒΟΥ

A Production of interTEN

Ηριδανού 12, Αθήνα, 11528info@kogeorgos.gr210 7239120 / 6949123589