Η ενδομητρίωση στο έντερο είναι μια είναι μια σπάνια, αλλά πολύ υπαρκτή πάθηση, η οποία μπορεί να συμβεί σε ασθενείς που πάσχουν από ενδομητρίωση. Η ενδομητρίωση προσβάλλει γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία σε ποσοστό περίπου 10%. Από αυτές τις περιπτώσεις, η ενδομητρίωση του λεπτού ή και του παχέος εντέρου εμφανίζεται περίπου στο 5%-12%.

Πού μπορεί να εμφανιστεί ενδομητρίωση;

Η ενδομητρίωση είναι η πιο επώδυνη γυναικολογική πάθηση. Σύμφωνα με τον NHS, o πόνος της ενδομητρίωσης είναι ένας από τους 20 ισχυρότερους πόνους που μπορεί να βιώσει ένας άνθρωπος (μαζί με αυτούς του εμφράγματος και του σπασίματος οστών). Παράλληλα, διαγιγνώσκεται συνήθως σε πολύ προχωρημένο στάδιο εως και 7 χρόνια από την εμφάνιση της.

Η ενδομητρίωση δημιουργείται όταν ιστός, παρόμοιος με αυτόν του ενδομητρίου, που αποτελεί την «επένδυση» του εσωτερικού της μήτρας, βρίσκεται σε άλλα όργανα ή ιστούς. Αυτός ο ιστός δημιουργεί προβλήματα, καθώς λειτουργεί όπως το ενδομήτριο: πρήζεται, διασπάται και αιμορραγεί κανονικά σε κάθε περίοδο, δημιουργώντας ουλώδη ιστό και συμφύσεις.

Υπάρχει πλέον εκτεταμένη ιατρική έρευνα πάνω στην ενδομητρίωση, η οποία πιστοποιεί ότι ενδομητρίωση μπορεί να υπάρχει όχι μόνο στη μήτρα και τους περιφερειακούς ιστούς, αλλά και σε όργανα εντός και εκτός της πυέλου (λεκάνης). Πιο συγκεκριμένα, ενδομητρίωση μπορεί εμφανιστεί σε κοντινά όργανα ή ιστούς, όπως οι ωοθήκες, οι σάλπιγγες, σε άλλα όργανα της πυέλου όπως το ουροποιητικό σύστημα, το έντερο, ο κόλπος και το ορθό, όπως επίσης και σε σημεία που βρίσκονται πιο μακριά, όπως το ισχιακό νεύρο, ο αφαλός και το διάφραγμα.

Πώς προκαλείται η ενδομητρίωση στο έντερο;

Η ενδομητρίωση λεπτού ή παχέος εντέρου δεν έχει ξεκάθαρες αιτίες. Παράγοντες που συμβάλλουν στην πιθανότητα ανάπτυξης ιστών σε όργανα εκτός των αναπαραγωγικών είναι:

• Η παλίνδρομη έμμηνος ρύση. Πρόκειται για μια συνήθη συνθήκη κατά την οποία το αίμα κατά τη διάρκεια της περιόδου, αντί να απορριφθεί φυσιολογικά, περνάει μέσα από τις σάλπιγγες στην λεκάνη.
• Η καλοήθης μετάσταση (κινητικότητα και «μετανάστευση» των κυττάρων, μέσω του λεμφικού συστήματος και των αιμοφόρων αγγείων).
• Η κληρονομικότητα.
• Η ύπαρξη αυτών των ιστών ήδη από την εμβρυική ανάπτυξη της ασθενούς.

Συνήθως, η ενδομητρίωση στο έντερο δεν είναι η μόνη που αναπτύσσεται στην περιοχή της λεκάνης. Έχει παρατηρηθεί ότι μπορεί είτε να προκύψει από ιστούς ενδομητρίωσης στο ορθό και τον κόλπο, που βρίσκονται δίπλα στο παχύ έντερο, είτε να αναπτυχθούν παράλληλα. Για τους ίδιους λόγους η ενδομητρίωση εντέρου εντοπίζεται κατά κύριο λόγο στο παχύ έντερο.

Είδη ενδομητρίωσης στο έντερο

Η ενδομητρίωση προκαλείται στο λεπτό ή και το παχύ έντερο, όταν ιστός ενδομητρίωσης αναπτύσσεται σε αυτά τα όργανα. Υπάρχουν 2 είδη ενδομητρίωσης εντέρου:

1. Επιφανειακή ενδομητρίωση εντέρου: Εμφανίζεται στην επιφάνεια του λεπτού ή του παχέος εντέρου.
2. Εν τω βάθει ενδομητρίωση εντέρου: Οι ιστοί έχουν εισχωρήσει εσωτερικά, μέσα στα όργανα. Συνήθως, η εν τω βάθει ενδομητρίωση εμφανίζεται στο παχύ έντερο και συγκεκριμένα χαμηλά στο σημείο όπου γειτνιάζει με το ορθό και τον κόλπο.

Συμπτώματα ενδομητρίωσης εντέρου

Ασθενείς με ενδομητρίωση στο έντερο, μπορεί να μην αντιμετωπίζουν συμπτώματα σε σχέση με αυτό, παρά μόνο τα κύρια συμπτώματα ενδομητρίωσης.

Όταν υπάρχουν, τα συμπτώματα της ενδομητρίωσης εντέρου, τα οποία εμφανίζονται κυρίως κατά τη διάρκεια της περιόδου, είναι:

• Πόνος κατά την αφόδευση
• Πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή (δυσπαρευνία)
• Πόνος στην κοιλιακή χώρα
• Διάρροια ή δυσκοιλιότητα
• Αιμορραγία από το ορθό
• Πρήξιμο στην κοιλιά [«κοιλιά της ενδομητρίωσης» (endo belly)]

Διάγνωση ενδομητρίωσης εντέρου

H ενδομητρίωση στο έντερο δεν διαγιγνώσκεται εύκολα, καθώς τα συμπτώματά της μοιάζουν πολύ με αυτά του Συνδρόμου Ευερέθιστου Εντέρου (IBS). Για να γίνει η διάγνωση, χρειάζεται η συμβολή ενός εξειδικευμένου στην ενδομητρίωση γυναικολόγου, ο οποίος θα συστήσει τις κατάλληλες εξετάσεις όπως διακολπικό υπερηχογράφημα, μαγνητική τομογραφία, κολονοσκόπηση, ακτινογραφία με βάριο ή και διαγνωστική λαπαροσκόπηση.

Αντιμετώπιση ενδομητρίωσης εντέρου

Η αντιμετώπιση της ενδομητρίωσης στο έντερο συνάδει και σε ένα βαθμό ταυτίζεται με τη γενικότερη αντιμετώπιση της πάθησης. Για παράδειγμα, χρησιμοποιείται η ίδια φαρμακευτική αγωγή για τη διαχείριση των συμπτωμάτων (αντισυλληπτικά χάπια, γοναδοτροπίνη, αντιφλεγμονώδη φάρμακα, κ.ά). Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να ανακουφίσει από τα συμπτώματα της ενδομητρίωσης, όμως η ριζική χειρουργική επέμβαση αποτελεί τη μόνη οριστική θεραπεία.

Ανάλογα με το αν είναι επιφανειακή ή εν τω βάθει και το βαθμό στο οποίο έχουν εισχωρήσει οι ιστοί στο έντερο, η αφαίρεσή τους, η οποία γίνεται με λαπαροσκόπηση ή ρομποτική χειρουργική από εξειδικευμένο χειρουργό, μπορεί να είναι 3 ειδών:

1. Επιφανειακή αφαίρεση των ιστών, χωρίς να γίνει τομή στο έντερο, σαν ένα «ξύρισμα» των ιστών ενδομητρίωσης που έχουν αναπτυχθεί.
2. Χειρουργική δισκοειδής εκτομή των ιστών σε όσα σημεία εμφανίζονται και συρραφή των κενών που έχουν δημιουργηθεί.
3. Κολεκτομή ή εντερεκτομή, δηλαδή, αφαίρεση μέρους του εντέρου που έχει εκτεταμένη ενδομητρίωση που δημιουργεί εμπόδια στον εντερικό σωλήνα και αναστόμωση, δηλαδή επανασύνδεση του εντερικού σωλήνα.