Πού μπορεί να εμφανιστεί ενδομητρίωση;

Η ενδομητρίωση αποτελεί την πάθηση με το μεγαλύτερο χρόνο διάγνωσης, ο οποίος φτάνει έως και τα 7 χρόνια από την εμφάνισή της. Παράλληλα, είναι, σύμφωνα με τον NHS, μια από τις 20 πιο επώδυνες ανθρώπινες παθήσεις.

Η ενδομητρίωση δημιουργείται όταν ιστός, παρόμοιος με αυτόν του ενδομητρίου, που αποτελεί την «επένδυση» του εσωτερικού της μήτρας, βρίσκεται σε άλλα όργανα ή ιστούς. Αυτός ο ιστός δημιουργεί προβλήματα, καθώς λειτουργεί όπως το ενδομήτριο: πρήζεται, διασπάται και αιμορραγεί κανονικά σε κάθε περίοδο, δημιουργώντας ουλώδη ιστό και συμφύσεις.

Η εκτεταμένη ιατρική έρευνα που έχουμε στα χέρια μας πλέον πιστοποιεί ότι ενδομητρίωση μπορεί εμφανιστεί σε κοντινά όργανα ή ιστούς, όπως οι ωοθήκες, οι σάλπιγγες, σε άλλα όργανα της πυέλου όπως ο κόλπος και το ορθό, το ουροποιητικό σύστημα και το έντερο, όπως επίσης και σε σημεία που βρίσκονται πιο μακριά, όπως ο αφαλός, το διάφραγμα και το ισχιακό νεύρο.

Πώς προκαλείται η ενδομητρίωση στο έντερο;

Η ενδομητρίωση στον κόλπο και το ορθό, όπως και η ενδομητρίωση σε όλα τα άλλα όργανα εκτός της περιοχής της λεκάνης αποτελούν ακόμη αντικείμενο μελέτης της ιατρικής κοινότητας. Πιθανότητα πρόκειται για ένα πολυπαραγοντικό αποτέλεσμα, στο οποίο μπορεί να συμβάλλουν τα εξής:

• Ορμονικά προβλήματα, ιδιαίτερα σε σχέση με τα οιστρογόνα.
• Η λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και πιθανά αυτοάνοσα νοσήματα.
• Προηγούμενοι τραυματισμοί της μήτρας ή και των περιβαλλόντων οργάνων και ιστών, λόγω άλλων παθήσεων ή χειρουργείων στη λεκάνη, όπως η καισαρική τομή ή η λαπαροτομία (κλασικό ανοιχτό χειρουργείο).
• Η παλίνδρομη έμμηνος ρύση. Πρόκειται για μια συνήθη συνθήκη κατά την οποία το αίμα κατά τη διάρκεια της περιόδου, αντί να απορριφθεί φυσιολογικά, περνάει μέσα από τις σάλπιγγες στην λεκάνη.
• Η ύπαρξη φλεγμονών στο σώμα.
• Η κληρονομικότητα.

Συμπτώματα ενδομητρίωσης κόλπου και ορθού

Ασθενείς με ενδομητρίωση κόλπου και ορθού, μπορεί να μην αντιμετωπίζουν συμπτώματα σε σχέση με αυτό, παρά μόνο τα κύρια συμπτώματα ενδομητρίωσης.

Όταν υπάρχουν, τα συμπτώματα της ενδομητρίωσης ορθού και κόλπου, τα οποία εμφανίζονται κυρίως κατά τη διάρκεια της περιόδου, είναι:

• Έντονος πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή – δυσπαρευνία
• Πόνος κατά την αφόδευση
• Αιμορραγία από το ορθό κατά την περίοδο
• Διάρροια ή δυσκοιλιότητα
• Πόνος στο στομάχι
• Κατακράτηση υγρών και πρήξιμο

Διάγνωση ενδομητρίωσης ορθού και κόλπου

H ενδομητρίωση στο ορθό και τον κόλπο χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή για να διαγνωστεί, καθώς τα συμπτώματά της μπορεί να είναι μόνο τα τυπικά, με αποτέλεσμα να μην προιδεάσουν την ασθενή. Ταυτόχρονα, όταν υπάρχουν μοιάζουν πολύ με αυτά του Συνδρόμου Ευερέθιστου Εντέρου (IBS). Συνεπώς, για να γίνει η διάγνωση, χρειάζεται η συμβολή ενός εξειδικευμένου στην ενδομητρίωση γυναικολόγου, με σημαντική εμπειρία, παρατηρητικότητά και έμφαση στη λεπτομέρεια.

Η διάγνωση της ενδομητρίωσης του κόλπου και του ορθού γίνεται με συνήθως με κλινική εξέταση,  διακολπικό υπερηχογράφημα, ενδοορθικό υπερηχογράφημα, μαγνητική τομογραφία και σπανιότερα με κολονοσκόπηση από ιατρούς και γυναικολόγους ειδικούς στην ενδομητρίωση.

Αντιμετώπιση ενδομητρίωσης στον κόλπο και το ορθό

Η αντιμετώπιση της ενδομητρίωσης στο ορθό και τον κόλπο συνάδει με τη γενικότερη αντιμετώπιση της πάθησης. Πιο συγκεκριμένα, χρησιμοποιείται η ίδια φαρμακευτική αγωγή για τη διαχείριση των συμπτωμάτων (αντισυλληπτικά χάπια, γοναδοτροπίνη, αντιφλεγμονώδη φάρμακα, κ.ά). Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να ανακουφίσει από τα συμπτώματα της ενδομητρίωσης, όμως η ριζική χειρουργική επέμβαση αποτελεί τη μόνη οριστική θεραπεία.

Ανάλογα με το σημείο που εντοπίζονται οι ενδομήτριοι ιστοί και το βαθμό στο οποίο έχουν εισχωρήσει, η ριζική αφαίρεσή τους (excision), η οποία γίνεται με λαπαροσκόπηση ή ρομποτική χειρουργική από εξειδικευμένο χειρουργό, μπορεί να είναι 3 ειδών:

1. Επιφανειακή αφαίρεση των ιστών, χωρίς να γίνει τομή, σαν ένα «ξύρισμα» των ιστών ενδομητρίωσης που έχουν αναπτυχθεί.
2. Χειρουργική δισκοειδής εκτομή των ιστών σε όσα σημεία εμφανίζονται και συρραφή των κενών που έχουν δημιουργηθεί.
3. Εκτομή, δηλαδή, αφαίρεση του σημείου που υπάρχει εκτεταμένη ενδομητρίωση και επανασύνδεση του σημείου (αφορά κυρίως τον εντερικό σωλήνα, δηλαδή περιπτώσεις όπου υπάρχει ενδομητρίωση εντέρου).