Η ενδομητρίωση στο ισχιακό νεύρο είναι μια μορφή της πάθησης, η οποία αναπτύσσεται και σε άλλα όργανα, εκτός αυτών του αναπαραγωγικού συστήματος, παράλληλα με την παραδοσιακή ενδομητρίωση. Παρόλο που περίπου οι μισές γυναίκες που πάσχουν από ενδομητρίωση έχουν πόνους στα πόδια και τη μέση, αυτό δε σημαίνει ότι έχουν ενδομητρίωση στο ισχιακό νεύρο, καθώς η συχνότητα εμφάνισης της είναι πολύ μικρότερη.

Η ενδομητρίωση δημιουργείται όταν ιστός, παρόμοιος με αυτόν του ενδομητρίου, που αποτελεί την «επένδυση» του εσωτερικού της μήτρας, βρίσκεται σε άλλα όργανα ή ιστούς. Αυτός ο ιστός δημιουργεί προβλήματα, καθώς λειτουργεί όπως το ενδομήτριο: πρήζεται, διασπάται και αιμορραγεί κανονικά σε κάθε περίοδο, δημιουργώντας ουλώδη ιστό και συμφύσεις.
Υπάρχει πλέον εκτεταμένη ιατρική έρευνα πάνω στην ενδομητρίωση, η οποία πιστοποιεί ότι μπορεί να δημιουργηθεί όχι μόνο στη μήτρα και τους περιφερειακούς ιστούς, αλλά και σε όργανα εντός και εκτός της λεκάνης. Πιο συγκεκριμένα, ενδομητρίωση μπορεί εμφανιστεί σε κοντινά όργανα ή ιστούς, όπως οι ωοθήκες, οι σάλπιγγες, σε άλλα όργανα της πυέλου όπως το ουροποιητικό σύστημα, το έντερο, ο κόλπος και το ορθό, όπως επίσης και σε σημεία που βρίσκονται πιο μακριά, όπως ο αφαλός, το διάφραγμα και το ισχιακό νεύρο.
Το ισχιακό νεύρο είναι το μεγαλύτερο νεύρο στο ανθρώπινο σώμα, συνδέοντας τη σπονδυλική στήλη με καθένα από τα πόδια ξεχωριστά. Ξεκινάει από το κάτω μέρος της οσφυικής μοίρας (μέσης), μέσω των γλουτών διατρέχει όλο το πόδι από την πίσω μεριά και φτάνει μέχρι τα δάχτυλα του ποδιού. Στην ενδομητρίωση του ισχιακού νεύρου, ιστοί ενδομητρίωσης αναπτύσσονται κοντά στο νεύρο, πιέζοντάς το και προκαλώντας φλεγμονή και πόνο (ισχιαλγία ή οσφυαλγία).
Η ενδομητρίωση στο ισχιακό νεύρο κάνει αρκετά αισθητή την παρουσία της μέσω των εξής συμπτωμάτων, τα οποία συνυπάρχουν με τα κύρια συμπτώματα ενδομητρίωσης και εμφανίζονται αρκετές μέρες πριν την έναρξη της περιόδου και συνεχίζονται για αρκετές μέρες μετά:
Η διάγνωση της ενδομητρίωσης στο ισχιακό νεύρο, μπορεί να καθυστερήσει, καθώς τα συμπτώματα της μπορεί να παρερμηνευθούν από τις ασθενείς και μη εξειδικευμένους στην ενδομητρίωση γιατρούς για απλά συμπτώματα προεμμηνορρυσιακού συνδρόμου (PMS). Επιπλέον, τα συμπτώματα είναι παρόμοια με αυτά άλλων παθήσεων όπως η κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου, η οσφυαλγία και ισχιαλγία που προέρχεται από άλλους παράγοντες, το σύνδρομο απιοειδούς μυός, κ.ά.
Για να γίνει η διάγνωση, χρειάζεται η σημαντική εμπειρία, η παρατηρητικότητά και η συμβολή ενός εξειδικευμένου στην ενδομητρίωση γυναικολόγου, ο οποίος θα συστήσει τις κατάλληλες εξετάσεις όπως μαγνητική ή αξονική τομογραφία και διαγνωστική λαπαροσκόπηση.
Η αντιμετώπιση της ενδομητρίωσης στο ισχιακό νεύρο συνάδει και σε ένα βαθμό ταυτίζεται με τη γενικότερη αντιμετώπιση της πάθησης. Για παράδειγμα, χρησιμοποιείται η ίδια φαρμακευτική αγωγή για τη διαχείριση των συμπτωμάτων (αντισυλληπτικά χάπια, γοναδοτροπίνη, αντιφλεγμονώδη φάρμακα, κ.ά). Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να ανακουφίσει από τα συμπτώματα της ενδομητρίωσης, όμως η ριζική χειρουργική επέμβαση αποτελεί τη μόνη οριστική θεραπεία.
Σε περίπτωση ανάγκης για αφαίρεση των ιστών ενδομητρίωσης, αυτή γίνεται με λαπαροσκόπηση ή ρομποτική χειρουργική, η οποία, σε δύσκολες περιπτώσεις, μπορεί να απαιτεί τη συνεργασία μεταξύ χειρουργού γυναικολόγου με εξειδικευμένο νευροχειρουργό.