Τα τελευταία χρόνια, αυξάνεται συνεχώς το ποσοστό των γυναικών που κάνουν το πρώτο τους παιδί μετά τα 40. Η εφεύρεση μεθόδων αντισύλληψης όπως τα αντισυλληπτικά χάπια, το ενδομήτριο σπείραμα και η επείγουσα αντισύλληψη, η μαζική είσοδος των γυναικών στην αγορά εργασίας, η προτεραιοποίηση στη μόρφωση, την καριέρα, την οικονομική σταθερότητα και την εύρεση του κατάλληλου συντρόφου πριν ξεκινήσει η τεκνοποίηση, η ανάπτυξη των τεχνολογιών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF), Ημι-Φυσικος Κύκλος (Mini IVF), κατάψυξη ωαρίων και δωρεά ωαρίων), βοήθησαν στην μετατόπιση της ηλικίας τεκνοποίησης στις γυναίκες.

Φυσικά, το πότε θα μείνει μια γυναίκα έγκυος είναι μια πολύ προσωπική υπόθεση. Επιπλέον, η εγκυμοσύνη στην δεκαετία των ΄40 δεν είναι χαρακτηριστικό της σύγχρονης εποχής. Οι περισσότερες γυναίκες, ειδικά παλαιότερα που κάθε οικογένεια έκανε πολλά περισσότερα παιδιά, συνέχιζαν να έχουν εγκυμοσύνες τα χρόνια κατά τα οποία ήταν γόνιμες.

 

Συμβουλές για μια υγιή εγκυμοσύνη μετά τα 40

Οι συμβουλές που χρειάζεται να ακολουθήσει μια γυναίκα μετά τα 40 για μια υγιή εγκυμοσύνη, δε διαφέρουν δραστικά από τις συμβουλές που χρειάζεται να ακολουθήσει μια γυναίκα μικρότερης ηλικίας.  Πιο συγκεκριμένα:

• • Εφαρμογή υγιεινού τρόπου ζωής: Ισορροπημένη διατροφή, αποχή από το κάπνισμα και το αλκοόλ, σταθερά επαρκής ύπνος.
  • Σωματική άσκηση
  • Φροντίδα υφιστάμενων προβλημάτων υγείας: Λήψη ιατρικής βοήθειας και θεραπείας, τακτικός έλεγχος.
  • Επίσκεψη σε γυναικολόγο: Επίσκεψη στον γυναικολόγο πριν τη σύλληψη για προληπτικό γυναικολογικό έλεγχο, κατά το οποίο πέρα από εξετάσεις (πχ. ορμονολογικός έλεγχος, εξέταση γονιμότητας ΑΜΗ) διερευνάται το ιατρικό ιστορικό, αλλά και το οικογενειακό ιστορικό, ώστε να προσδιορίστει εάν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου κάποιας γενετικής νόσου.

• Προγεννητικός έλεγχος: Ο γυναικολόγος μπορεί να συστήσει προγεννητικό έλεγχο, δηλαδή εξειδικευμένες εξετάσεις για τον έλεγχο (Screening) κληρονομικών νοσημάτων.

• Ψυχολογική υποστήριξη: Η ψυχική υγεία μέσω υποστήριξης από επαγγελματία υγείας, όσο και από το σύντροφο και το περιβάλλον είναι ένα πολύ σημαντικό πλεονέκτημα για κάθε άνθρωπο, πόσο μάλλον για γυναίκαι που πρόκειται να μπει στην σφαίρα της μητρότητας.

• Μείωση του άγχους

 

Πότε πρέπει ένα ζευγάρι να ελεγχθεί για προβλήματα γονιμότητας;

Ένα ζευγάρι ανακαλύπτει συνήθως ότι έχει πρόβλημα γονιμότητας, αφού έχει προσπαθήσει να τεκνοποιήσει ανεπιτυχώς για ένα χρόνο. Δυστυχώς πολλές αιτίες υπογονιμότητας δεν έχουν εμφανή συμπτώματα. Ωστόσο, τα ακόλουθα σημάδια μπορεί να υποδεικνύουν πρόβλημα γονιμότητας:

• • Ανεπιτυχείς προσπάθειες τεκνοποίησης για ένα χρόνο.
  • Δύο ή περισσότερες διαδοχικές αποβολές.
  • Διαταραχές περιόδου
  • Πυελικός πόνος ή πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή

• Σεξουαλική δυσλειτουργία 

• Ύπαρξη παραγόντων ανδρικής υπογονιμότητας
• Παθήσεις όπως υποθυρεοειδισμός και σακχαρώδης διαβήτης
• Ανωμαλίες του αναπαραγωγικού συστήματος
• Γυναικολογικές παθήσεις, όπως ενδομητρίωση και πολυκυστικές ωοθήκες
• Συγκεκριμένα είδη φαρμακευτικής αγωγής, όπως για παράδειγμα αντικαταθλιπτική, αντιαλλεργική και αντικαρκινική
• Βλαπτικές συνήθειες, όπως κάπνισμα, λήψη ναρκωτικών ουσιών, άγχος και κακή διατροφή
• Παχυσαρκία

Σε περίπτωση εντοπισμού κάποιου παράγοντα υπογονιμότητας, μπορεί να απαιτούνται περαιτέρω ιατρικές εξετάσεις ή και θεραπείες σε όποιον έχει αυτόν τον παράγοντα.

 

Γονιμότητα μετά τα 40

Η γονιμότητα της γυναίκας μειώνεται φυσιολογικά με την πάροδο του χρόνου. Κάθε γυναίκα γεννιέται με συγκεκριμένο αριθμό ωαρίων, τα οποία σταδιακά ελαττώνονται τόσο σε ποσότητα όσο και σε ποιότητα. Στην ηλικία των 40 ετών, η πιθανότητα φυσικής σύλληψης σε κάθε εμμηνορροϊκό κύκλο υπολογίζεται γύρω στο 5% έως 10%.

Μια κύηση μετά τα 40 απαιτεί πιο στενή ιατρική παρακολούθηση, καθώς αυξάνονται ορισμένοι κίνδυνοι για τη μητέρα και το έμβρυο, όπως:

• Χρωμοσωμικές ανωμαλίες

Με την πάροδο της ηλικίας αυξάνεται η πιθανότητα γενετικών ανωμαλιών (όπως το σύνδρομο Down).

• Αποβολή

Ο κίνδυνος αποβολής είναι αυξημένος σε σχέση με τις νεότερες ηλικίες.

• Υπέρταση κύησης και σακχαρώδης διαβήτης κύησης 

Οι γυναίκες άνω των 40 διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν σακχαρώδη διαβήτη, υπέρταση κύησης, καθώς και προεκλαμψία.

• Επιπλοκές στον τοκετό

Με την αύξηση της ηλικίας παρατηρούνται συχνότερα καταστάσεις όπως ο προδρομικός πλακούντας, ο πρόωρος τοκετός, καθώς και η ανάγκη για καισαρική τομή.

Γι αυτό το λόγο είναι πολύ σημαντική η προγεννητική φροντίδα. Μέσω αυτής, επιτυγχάνεται η έγκαιρη διάγνωση ή πρόγνωση παθήσεων της μητέρας και του εμβρύου, με αποτέλεσμα την αποτελεσματική προετοιμασία για πιθανές επιπτώσεις ή επιπλοκές που μπορεί να προκύψουν.

 

Οφέλη της μητρότητας μετά τα 40

Παρά την αυξημένη πιθανότητα προκλήσεων, η απόκτηση του πρώτου παιδιού μετά τα 40 συνοδεύεται από μερικά μοναδικά πλεονεκτήματα όπως:

• Συναισθηματική Ωριμότητα

Οι γυναίκες στα 40 διαθέτουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, σταθερότητα και εμπειρία ζωής, στοιχεία που τις βοηθούν να διαχειριστούν το στρες της ανατροφής με μεγαλύτερη ψυχραιμία.

• Οικονομική και επαγγελματική σταθερότητα

Μετά τα 40, συνήθως υπάρχει μια παγιωμένη επαγγελματική ενασχόληση ή καριέρα, προσφέροντας μεγαλύτερη οικονομική ασφάλεια και σταθερότητα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα μικρότερο άγχος επιβίωσης και μεγαλύτερη δυνατότητα προσφοράς στο παιδί.

• Υγεία

Έρευνες υποδεικνύουν ότι οι γυναίκες που αποκτούν παιδί σε μεγαλύτερη ηλικία εμφανίζουν καλύτερη διατήρηση των γνωστικών τους λειτουργιών στην πορεία της ζωής τους. Ορισμένες μελέτες συνδέουν, επιπλέον, τη μητρότητα σε μεγαλύτερες ηλικίες και με αυξημένο προσδόκιμο ζωής.