Μαρτυρίες Ασθενών

Ακολουθώντας τις οδηγίες του γυναικολόγου και με την προϋπόθεση ότι κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης δεν υπάρχουν επιπλοκές και δεν αποτελεί κύηση υψηλού κινδύνου, οι περισσότερες έγκυες μπορούν να ταξιδέψουν με ασφάλεια.

Είτε ο προορισμός είναι στην Ελλάδα, είτε στο εξωτερικό, βασική προϋπόθεση για να ταξιδέψει μια έγκυος είναι να έχει μαζί της όλο τον μαιευτικό της φάκελο και να ξέρει πριν από το ταξίδι ποια νοσοκομεία ή ιατρεία σε κοντινή απόσταση από την τοποθεσία που θα διαμείνει, σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Αν πρόκειται για ταξίδι στο εξωτερικό, χρειάζεται να έχει προνοήσει για την ύπαρξη υγειονομικής περίθαλψης στο εξωτερικό, μέσω ασφάλειας ταξιδιού, και, εφόσον πρόκειται για χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να έχει κάνει τις απαραίτητες διαδικασίες για την Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθενείας.

Πότε να ταξιδέψω στην εγκυμοσύνη;

Αρκετές έγκυες προτιμούν να μην ταξιδεύουν κατά το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης, λόγω των συμπτωμάτων που βιώνουν (ναυτία, εμετός, κούραση, κλπ). Επιπλέον, ο κίνδυνος αποβολής είναι γενικά υψηλότερος στο πρώτο τρίμηνο. Παράλληλα, τα ταξίδια τους τελευταίους μήνες της εγκυμοσύνης μπορεί να είναι κουραστικά και άβολα. Για αυτούς τους λόγους, πολλές έγκυες επιλέγουν να ταξιδέψουν κατά το δεύτερο τρίμηνο της εγκυμοσής.

Ταξιδεύοντας με αεροπλάνο

Το ταξίδι με αεροπλάνο δεν είναι επιβλαβές για την έγκυο και το έμβρυο, ωστόσο συστήνεται να ζητούνται από τον γυναικολόγο οδηγίες και συμβουλές για την ασφαλή διεξαγωγή του ταξιδιού. Επειδή η πιθανότητα τοκετού είναι υψηλότερη μετά από τις 37 εβδομάδες, προτείνεται να ελέγχεται την πολιτική της εκάστοτε αεροπορικής εταιρείας σχετικά με το ταξίδι σε αυτή την περίπτωση.

Επιπλέον, για ένα πιο άνετο και ασφαλές ταξίδι με αεροπλάνο στην εγκυμοσύνη:

• Κλείστε μια θέση στο διάδρομο, ώστε να μπορείτε να κινηθείτε ή απλά να τεντώσετε τα πόδια κατά τη διάρκεια της πτήσης.
• Αποφύγετε τα ανθρακούχα ποτά και προτιμήστε να πιείτε νερό, ώστε να αποφύγετε πιθανή δυσφορία ή στομαχικό πρόβλημα.
• Φοράτε πάντα τη ζώνη ασφαλείας, ώστε να είστε ασφαλείς έναντι οποιασδήποτε απροειδοποίητης ανατάραξης.
• Κινηθείτε κάθε μισή ώρα. Είτε σηκωθείτε, είτε απλά τεντώστε τα πόδια και τα δάχτυλα των ποδιών. Τα ταξίδια που διαρκούν περισσότερες από 4 ώρες ενέχουν μικρό κίνδυνο θρόμβων αίματος (εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης). Προληπτικά, φορέστε κάλτσες διαβαθμισμένης συμπίεσης, οι οποίες θα βοηθήσουν στη μείωση του πρηξίματος των ποδιών.

Ταξιδεύοντας με αυτοκίνητο στην εγκυμοσύνη

Γενικά, συνίσταται η αποφυγή πολύωρων ταξιδιών με αυτοκίνητο κατά την εγκυμοσύνη. Καθώς τα τροχαία ατυχήματα είναι από τις πιο κοινές αιτίες τραυματισμού σε έγκυες γυναίκες, δεν συνίσταται οι έγκυες να ταξιδεύουν μόνες τους.

Για ένα πιο άνετο και ασφαλές ταξίδι με αυτοκίνητο στην εγκυμοσύνη, ακολουθήστε τις παρακάτω συμβουλές:

• Φοράτε πάντοτε τη ζώνη ασφαλείας. Η ζώνη πρέπει να τοποθετείται χαμηλά στα οστά της λεκάνης και κάτω από την κοιλιά σας.
• Σχεδιάστε τακτικές στάσεις, ώστε να κινήστε συχνά. Αν δεν είναι εφικτές οι συχνές στάσεις, προσπαθήστε να κινείτε τα χέρια και τα δάχτυλα των ποδιών, ώστε να διευκολύνεται η ροή του αίματος. Αν το ταξίδι διαρκεί για πάνω από 4 ώρες, φορέστε κάλτσες διαβαθμισμένης συμπίεσης.
• Φορέστε άνετα παπούτσια και ρούχα.
• Φορέστε ελαφρά ρούχα, ώστε να μπορείτε να τα βγάλετε ή να τα βάλετε εύκολα.
• Μην αμελείτε τα γεύματα κατά τη διάρκεια του ταξιδιού. Καταναλώστε ελαφριά συχνά γεύματα όπως φρούτα και ξηροί καρποί.
• Πίνετε άφθονο νερό και μην αναβάλλετε για πολλή ώρα την επίσκεψη στην τουαλέτα.
• Όσο είναι εφικτό, προτιμήστε να ταξιδεύετε με ανοιχτά παράθυρα.

Ταξιδεύοντας με πλοίο στην εγκυμοσύνη

Όπως και στην περίπτωση ταξιδιού με αεροπλάνο, η πιθανότητα τοκετού είναι υψηλότερη μετά από 37 εβδομάδες. Για αυτό το λόγο προτείνεται να ελέγχεται την πολιτική της εκάστοτε ακτοπλοϊκής αεροπορικής εταιρείας σχετικά με το ταξίδι σε αυτή την περίπτωση.

Σε περιπτώσεις μεγαλύτερων ταξιδιών, όπως για παράδειγμα μια κρουαζιέρα, είναι απαραίτητο να γνωρίζετε τις ιατρικές δυνατότητες του πλοίου, όπως επίσης και κάθε στάσης του.

Διατροφή στο εξωτερικό 

Συνίσταται ιδιαίτερη προσοχή στην κατανάλωση τροφίμων και νερού στις εγκύους, όταν ταξιδεύουν σε χώρες του αναπτυσσόμενου κόσμου, αλλά και μια σειρά από προληπτικές ενέργειες στην διατροφή τους στο εξωτερικό ακόμα και στις ανεπτυγμένες χώρες.

Πιο συγκεκριμένα, είναι απαραίτητο να ελέγχεται εάν το νερό της βρύσης είναι πόσιμο. Ως προληπτικό μέτρο συνίσταται η κατανάλωση εμφιαλωμένου νερού, ακόμα και κατά το βούρτσισμα των δοντιών ή την χρήση πάγου. Εναλλακτικά, καταναλώστε νερό που έχει βράσει για ένα λεπτό.

Ως γενικές συμβουλές διατροφής συνίσταται:

• Η αποφυγή κατανάλωσης φρέσκων φρούτων και λαχανικών, εκτός εάν έχουν μαγειρευτεί ή τα έχετε ξεφλουδίσει μόνοι σας.
• Η απαγόρευση κατανάλωσης ωμού ή μισοψημένου κρέατος ή ψαριού.
• Η απαγόρευση κατανάλωσης γάλακτος ή τροφών  που παρασκευάζονται με γάλα, το οποίο δεν έχει παστεριωθεί.

Ανησυχητικά συμπτώματα κατά τη διάρκεια του ταξιδιού

Τα συμπτώματα τα οποία ενδέχεται να σηματοδοτούν μια πιθανή επιπλοκή εγκυμοσύνης είναι:

• Κολπική αιμορραγία
• Πυελικός ή κοιλιακός πόνος
• Συσπάσεις
• Συμπτώματα πρόωρου τοκετού όπως το σπάσιμο νερών
• Συμπτώματα προεκλαμψίας, όπως πονοκέφαλος που δεν υποχωρεί, προβλήματα στην όραση, πρήξιμο του προσώπου ή των χεριών
•  Εμετός ή διάρροια
•  Συμπτώματα εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης, όπως το πρήξιμο ενός ποδιού 

Ταξιδιωτικοί εμβολιασμοί στην εγκυμοσύνη 

Ζητήστε συμβουλές από το γυναικολόγο σας σχετικά με τους επιτρεπόμενους ταξιδιωτικούς εμβολιασμούς, καθώς κάποιοι από αυτούς δεν συνιστώνται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Δε συνιστάται στις εγκύους ταξίδια σε μέρη του κόσμου όπου υπάρχει ο ιός Ζίκα, όπως η Νότια και Κεντρική Αμερική, η  Καραϊβική, τα νησιά του Ειρηνικού, η Αφρική και η Ασία.

Η προεκλαμψία είναι μια πάθηση που επηρεάζει συνήθως εγκύους, οι οποίες διανύουν το δεύτερο τρίμηνο κύησης και συνηθέστερα μετά την 20η εβδομάδα κύησης ή αμέσως μετά τον τοκετό. Η προεκλαμψία προκαλεί κυρίως υψηλή αρτηριακή πίεση, γεγονός που ενέχει κινδύνους τόσο για την έγκυο, όσο και για το έμβρυο.

Παράγοντες κινδύνου προεκλαμψίας

Αν και τα ακριβή αίτια της προεκλαμψίας δεν είναι γνωστά, η προεκλαμψία σχετίζεται με προβλήματα στον πλακούντα. Στην προεκλαμψία, το έμβρυο δε λαμβάνει αρκετό αίμα από τη μητέρα μέσω του πλακούντα, γεγονός που μπορεί να οφείλεται στην ελλιπή του ανάπτυξη κατά το πρώτο μισό της εγκυμοσύνης.

Υπάρχουν κάποιοι παράγοντες που αυξάνουν τις πιθανότητες ανάπτυξης της προεκλαμψίας, όπως:

• Ατομικό ιατρικό ιστορικό σακχαρώδους διαβήτη, υψηλής αρτηριακής πίεσης ή νεφρικών παθήσεων
• Ατομικό ιατρικό ιστορικό αυτοάνοσων νοσημάτων όπως ο ερυθηματώδης λύκος  ή το φωσφολιπιδικό σύνδρομο
• Μαιευτικό ιστορικό υψηλής αρτηριακής πίεσης ή προεκλαμψίας σε προηγούμενη εγκυμοσύνη
• Οικογενειακό ιατρικό ιστορικό προεκλαμψίας
• Ηλικία άνω των 40 ετών
• Δίδυμη ή πολύδυμη κύηση
• Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) άνω του 35
• Περισσότερα από 10 χρόνια χρονική απόσταση από προηγούμενη εγκυμοσύνη
• Πρώτη εγκυμοσύνη της μητέρας

Συμπτώματα προεκλαμψίας

Τα πρώιμα σημάδια της προεκλαμψίας περιλαμβάνουν υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) και πρωτεΐνη στα ούρα (πρωτεϊνουρία), συμπτώματα που δεν είναι εύκολα ανιχνεύσιμα, αλλά εμφανίζονται κατά τη διάρκεια εξετάσεων του προγεννητικού ελέγχου. Πέραν των παραπάνω, σε ορισμένες περιπτώσεις, η προεκλαμψία μπορεί να προκαλέσει και περαιτέρω συμπτώματα, όπως:

• Δυνατό πονοκέφαλο
• Προβλήματα όρασης, όπως για παράδειγμα θολή όραση
• Πόνο ακριβώς κάτω από τα πλευρά
• Εμετό
• Ξαφνικό πρήξιμο του προσώπου, των χεριών ή των ποδιών

Χωρίς άμεση θεραπευτική αγωγή, η προεκλαμψία μπορεί να οδηγήσει σε μια σειρά από σοβαρές επιπλοκές, όπως:

• Σπασμούς (εκλαμψία)
• Σύνδρομο HELLP (μια συνδυασμένη διαταραχή της πήξης του ήπατος και του αίματος)
• Εγκεφαλικό
• Πνευμονικό οίδημα
• Αποκόλληση του πλακούντα

Επιπλέον, η προεκλαμψία μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του εμβρύου, εξαιτίας της μειωμένης παροχής αίματος από τον πλακούντα, με αποτέλεσμα να λαμβάνει λιγότερο οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά.

Θεραπεία της προεκλαμψίας

Εάν διαγνωστείτε με προεκλαμψία, είναι απαραίτητη η συστηματική παρακολούθηση από  εξειδικευμένο γυναικολόγο στην κύηση υψηλού κινδύνου, ενώ, ανάλογα με την σοβαρότητα της κατάστασης, μπορεί να απαιτείται νοσηλεία σε νοσοκομείο. Κατά τη διάρκεια της νοσηλείας, πέραν της απαραίτητης φαρμακευτικής αγωγής για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης, πραγματοποιούνται οι απαραίτητες για την παρακολούθηση εξετάσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν τακτικούς ελέγχους αρτηριακής πίεσης, λήψη τακτικών δειγμάτων ούρων για τη μέτρηση των επιπέδων πρωτεΐνης, αιματολογικές εξετάσεις για τον έλεγχο των νεφρών και του ήπατος, υπερηχογράφημα για τον έλεγχο του πλακούντα και την ανάπτυξη του εμβρύου και ηλεκτρονική παρακολούθηση του καρδιακού ρυθμού του μωρού (καρδιοτοκογραφία – NST).

Καθώς η προεκλαμψία δε θεραπεύεται και δεδομένων των υπαρκτών κινδύνων για τη μητέρα και το έμβρυο, η προεκλαμψία κατατάσσεται στην κατηγορία των κυήσεων υψηλού κινδύνου. Για αυτό το λόγο, συνίσταται ο προγραμματισμός του τοκετού, ιδανικά ανάμεσα στην 37-38 εβδομάδα κύησης, αν και μπορεί είναι απαραίτητος ο πρόωρος τοκετός. Ο τοκετός μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε τεχνητά με πρόκληση, είτε μέσω καισαρικής τομής.

Μετά τον τοκετό, η προεκλαμψία δεν εξαλείφεται άμεσα, συνεπώς ενδέχεται να είναι απαραίτητη η συνέχιση της νοσηλείας. Μετά το εξιτήριο, είναι απαραίτητη η παρακολούθηση της αρτηριακής πίεσης και ενδέχεται να χρειάζεται συνέχιση της φαρμακευτικής αγωγής κατά την περίοδο της λοχείας, όπως επίσης και της ιατρικής παρακολούθησης για όσο διάστημα είναι απαραίτητο.

Μια εγκυμοσύνη διαρκεί τυπικά 40 εβδομάδες, οι οποίες χωρίζονται σε τρία τρίμηνα κύησης. Το πρώτο τρίμηνο ξεκινάει από τη σύλληψη του εμβρύου, με την πρώτη εβδομάδα κύησης να υπολογίζεται από την  πρώτη ημέρα της τελευταίας περιόδου της εγκύου, και διαρκεί εως τη 12η εβδομάδα. Το δεύτερο τρίμηνο περιλαμβάνει το διάστημα μεταξύ 13ης και 26ης εβδομάδας κύησης και το τρίτο τρίμηνο το διάστημα μεταξύ 27ης εβδομάδας κύησης και τοκετού στις 40 – 41 εβδομαδες.

Σε κάθε εβδομάδα κύησης το έμβρυο αναπτύσσεται συνεχώς, ενώ κάποιες εβδομάδες αποτελούν ορόσημα για την ανάπτυξη σημαντικών οργάνων του εμβρύου. Παρακάτω θα αναλύσουμε τα στάδια της ανάπτυξης του εμβρύου ανά τρίμηνο και εβδομάδα κύησης.

1ο τρίμηνο κύησης

• 8η εβδομάδα κύησης

Κατά την 8η εβδομάδα κύησης, το έμβρυο έχει μέγεθος περίπου 2,2 εκατοστά, με τον εμβρυϊκό εγκέφαλο να ζυγίζει το 43% της συνολικής μάζας του. Αυτή την εβδομάδα οι γονάδες, ξεκινούν τη μετατροπή τους σε όρχεις ή ωοθήκες, καθορίζοντας το φύλο του εμβρύου και όλα τα όργανα ξεκινούν το σχηματισμό τους.Σε αυτή την εβδομάδα συνήθως αρχίζει να ακούγεται ο καρδιακός παλμός κατά την εξέταση του doppler

• 10η εβδομάδα εγκυμοσύνης

Στην αρχή της 10ης εβδομάδας, το μέσο μέγεθος του εμβρύου είναι περίπου 3,2 εκατοστά και το βάρος του περίπου 4 γραμμάρια. Τα δάχτυλα χεριών και ποδιών έχουν λάβει το σχήμα τους και τα νύχια αρχίζουν να μεγαλώνουν. Τα βλέφαρα έχουν σχηματιστεί, αλλά παραμένουν κλειστά, μέχρι περίπου την 28η εβδομάδα. Το εξωτερικό μέρος των αυτιών και το άνω χείλος αναπτύσσεται και τα εξωτερικά γεννητικά όργανα αρχίζουν να διαφοροποιούνται. Η εμβρυϊκή ουρά έχει πια εξαφανιστεί.

• 12η εβδομάδα εγκυμοσύνης

Κατά τη 12η εβδομάδα εγκυμοσύνης ο εγκέφαλος του εμβρύου δεν έχει ακόμη το μέγεθος που θα έχει κατά τη γέννηση, ωστόσο έχει αρχίσει να αναπτύσσει τις δομές του. Το έμβρυο σας έχει μέγεθος περίπου 5,5 εκατοστά και βάρος περίπου 14 γραμμάρια. Επιπλέον, έχει αναπτύξει αντανακλαστικά θηλασμού και τα νεφρά του παράγουν ούρα.. Η πιθανότητα αποβολής μειώνεται σημαντικά μετά την 12η εβδομάδα κύησης.

2ο τρίμηνο κύησης

• 16η εβδομάδα κύησης

Κατά την 16η εβδομάδα κύησης τα αυτιά και τα μάτια του εμβρύου, σχεδόν έχουν βρεθεί στην τελική τους θέση, ενώ τα νύχια έχουν φτάσει σχεδόν στο κανονικό τους μήκος. Το έμβρυο έχει αυξήσει σημαντικά την παραγωγή ούρων και οι κινήσεις των άκρων του γίνονται πλέον πιο συντονισμένα. Το μέγεθός του φτάνει σχεδόν τα 11, 5 εκατοστά και το βάρος του τα 100 γραμμάρια. Σε αυτή την εβδομάδα κύησης, το φύλο του εμβρύου μπορεί να ανιχνευθεί με υπερηχογράφημα.

• 24η εβδομάδα κύησης

Κατά την 24η εβδομάδα κύησης, τα νεύρα στα αυτιά του εμβρύου έχουν αρχίσει να αναπτύσσονται με αποτέλεσμα να είναι ικανό να ακούει όλους τους ήχους του περιβάλλοντός του, όπως για παράδειγμα σωματικές λειτουργίες της μητέρας (π.χ. καρδιακός παλμός ή πέψη), όπως επίσης εξωτερικούς ήχους. Επιπλέον, ξεκινάει η ανάπτυξη των γευστικών καλύκων. Το μέγεθός του φτάνει σχεδόν τα 30 εκατοστά και το βάρος του τα 600 γραμμάρια. Τέλος στην 24η εβδομάδα κύησης το σώμα του εμβρύου αρχίζει να αποκτά λιπώδη ιστό, γεγονός που του επιτρέπει να διατηρεί μια σταθερή θερμοκρασία σώματος.

Σε κάποιες περιπτώσεις, είναι πιθανό να υπάρξει πρόωρος τοκετός κατά την 24η εβδομάδα κύησης, με πιθανότητες επιβίωσης του νεογέννητου, με τη νοσηλεία του σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας Νεογνών μέχρι την πλήρη ανάπτυξή τους.

3ο τρίμηνο κύησης

• 26η -28η  Εβδομάδα Κύησης

Το χρονικό διάστημα μεταξύ 26ης  και 28ης  εβδομάδας κύησης, στο έμβρυο αναπτύσσεται η λειτουργία της χολής, διαδικασία που ολοκληρώνεται 2 – 5 εβδομάδες μετά τον τοκετό. Ο εγκέφαλος του εμβρύου γίνεται πιο περίπλοκος, αναπτύσσοντας κανονικό κύκλο ύπνου. Κατά την 27η εβδομάδα το έμβρυο έχει μέγεθος περίπου 36,5 εκατοστά και βάρος περίπου 875 γραμμάρια.

• 30η -39η εβδομάδα κύησης

Κατά την 32η εβδομάδα το έμβρυο έχει μέγεθος περίπου 42 εκατοστά και βάρος 1,7. Κατά την 33η εβδομάδα, ο σκελετός του έχει σχηματιστεί πλήρως και τα οστά αρχίζουν να σκληραίνουν, ενώ τα μάτια του μπορούν να διακρίνουν τη διαφορά μεταξύ φωτός και σκοταδιού. Για τις επόμενες εβδομάδες το έμβρυο συνεχίζει να παίρνει βάρος, ενώ κατά την 39η εβδομάδα, ένα στρώμα λίπους συνεχίζει να αναπτύσσεται κάτω από το δέρμα τους, με στόχο το να κρατήσει ζεστό μετά τον τοκετό.