Η αποκόλληση πλακούντα είναι μια σχετικά σπάνια πάθηση της εγκυμοσύνης κατά την οποία ο πλακούντας αποκολλάται εν μέρει ή πλήρως από το εσωτερικό τοίχωμα της μήτρας πριν από τον τοκετό. Ως αποτέλεσμα, μπορεί να μειωθεί η παροχή οξυγόνου και θρεπτικών συστατικών στο έμβρυο και να προκαλέσει έντονη αιμορραγία στη μητέρα.Η αποκόλληση μπορεί να συμβεί κυρίως κατά τη διάρκεια του 3ου τριμήνου και εμφανίζεται σε περίπου 1 στις 100 εγκυμοσύνες (1%).

 

Τι είναι ο πλακούντας;

Ο πλακούντας είναι το μοναδικό ανθρώπινο όργανο που δημιουργείται από ένα άλλο όργανο, την μήτρα, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Είναι υπεύθυνος, μέσω του ομφάλιου λώρου, για την παροχή οξυγόνου και θρεπτικών συστατικών στο έμβρυο, την αποβολή άχρηστων ουσιών και την παραγωγή ορμονών, λειτουργώντας ουσιαστικά ως πνεύμονας, στομάχι, έντερο και νεφρό για το έμβρυο.

 

Ποια είναι τα είδη αποκόλλησης πλακούντα;

Η αποκόλληση πλακούντα χωρίζεται σε 2 κατηγορίες, ανάλογα με τον βαθμό αποκόλληση της από τη μήτρα:

 

• Μερική αποκόλληση πλακούντα: 

Συμβαίνει όταν ο πλακούντας δεν αποκολλάται πλήρως από το τοίχωμα της μήτρας.

• Ολική αποκόλληση πλακούντα:

Συμβαίνει όταν ο πλακούντας αποκολλάται πλήρως από το τοίχωμα της μήτρας.

 

Ποια είναι τα συμπτώματα της αποκόλλησης πλακούντα;

Η εκδήλωση των συμπτωμάτων της αποκόλλησης πλακούντα μπορεί να διαφέρει από γυναίκα σε γυναίκα. Το βασικότερο και συνηθέστερο σύμπτωμα είναι η κολπική αιμορραγία και κοιλιακός πόνος, κυρίως κατά τη διάρκεια του 3ου τριμήνου εγκυμοσύνης. Η κολπική αιμορραγία, ωστόσο, μπορεί να ποικίλλει και δεν αποτελεί ένδειξη για το πόσο σοβαρή είναι η αποκόλληση, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να μην υπάρχει ορατή αιμορραγία, επειδή το αίμα παγιδεύεται μεταξύ του πλακούντα και του τοιχώματος της μήτρας.

 

Άλλα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Συσπάσεις της μήτρας που είναι μεγαλύτερες και πιο έντονες από τις τυπικές συσπάσεις του τοκετού
• Ευαισθησία της μήτρας
• Πόνος στην πλάτη
• Αίσθηση μειωμένης κινητικότητας του εμβρύου

 

Τι επιπλοκές μπορεί να προκαλέσει η αποκόλληση πλακούντα;

Η αποκόλληση πλακούντα μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή του εμβρύου και, μερικές φορές, και για τις μητέρες. Οι επιπλοκές από την αποκόλληση πλακούντα, ειδικά αν δεν διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί έγκαιρα περιλαμβάνουν:

Για το έμβρυο:

• Πρόωρος τοκετός

• Χαμηλό βάρος κατά τη γέννηση
• Προβλήματα ανάπτυξης
• Εγκεφαλική βλάβη εξαιτίας της έλλειψης οξυγόνου
• Ενδομήτριος θάνατος

 

Για τη μητέρα:

• Αναιμία
• Προβλήματα πήξης του αίματος (θρόμβωση)
• Ανάγκη για μετάγγιση αίματος
• Αιμορραγία
• Νεφρική ανεπάρκεια

 

Διάγνωση αποκόλλησης πλακούντα 

Η διάγνωση της αποκόλλησης πλακούντα γίνεται μέσα από διάφορες εξετάσεις όπως υπερηχογράφημα για τον έλεγχο του πλακούντα, καρδιοτοκογραφία για την παρακολούθηση των καρδιακών παλμών του εμβρύου, παρακολούθηση της αρτηριακής πίεσης της μητέρας, εξετάσεις ούρων ή αίματος. Ανάλογα με τη σοβαρότητα της αποκόλλησης μπορεί να χρειαστεί νοσηλεία σε νοσοκομείο. Η αποκόλληση πλακούντα σημαίνει ότι η κύηση είναι υψηλού κινδύνου ή επαπειλούμενη.

 

Αντιμετώπιση αποκόλλησης πλακούντα

Η αποκόλληση πλακούντα δε θεραπεύεται, γι αυτό και η αντιμετώπιση εξαρτάται από:

• Το βαθμό και τη σοβαρότητα της αποκόλλησης
• Το τρίμηνο της εγκυμοσύνης που βρίσκεται η έγκυος
• Τα συμπτώματα και τη σοβαρότητά τους
• Την ποσότητα της αιμορραγίας

 

Εάν είναι στην αρχή της εγκυμοσύνης και η αποκόλληση είναι ήπια, προτείνεται συστηματική παρακολούθηση και ξεκούραση στο σπίτι, συνήθως με ήπια φαρμακευτική αγωγή.

Εάν η αποκόλληση είναι σοβαρή, επιδεινωθεί εκείνη ή κάποιο από τα συμπτώματα ή το έμβρυο δείχνει σημάδια έλλειψης οξυγόνου, μπορεί να χρειαστεί νοσηλεία στο νοσοκομείο, ή και να επισπευσθεί ο τοκετός, ακόμη και πριν την 37η εβδομάδα κύησης ή και να γίνει επείγουσα καισαρική τομή.

 

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου για αποκόλληση πλακούντα;

 

Υπάρχουν κάποιοι παράγοντες που αυξάνουν τις πιθανότητες για αποκόλληση πλακούντα, όπως:

• Ιστορικό τραυματισμού στη μήτρα (όπως αυτοκινητιστικό ατύχημα ή πτώση)
• Μαιευτικό ιστορικό αποκόλλησης πλακούντα
• Ύπαρξη διδύμων ή περισσότερων των 2 εμβρύων
• Υπέρταση κύησης 
• Σακχαρώδης διαβήτης κύησης
• Προεκλαμψία
• Κάπνισμα ή χρήση ναρκωτικών από την έγκυο
• Ινομυώματα μήτρας
• Θρομβοφιλία (διαταραχή πήξης του αίματος)
• Πρόωρη ρήξη των υμένων («σπάσιμο νερών»)
• Χοριοαμνιονίτιδα (λοίμωξη στο αμνιακό υγρό)