Η αιδοιίτιδα, δεν είναι μια συγκεκριμένη πάθηση, όπως πιστεύεται ευρέως. Είναι ένας γενικός ιατρικός όρος που περιγράφει τη φλεγμονή του αιδοίου. Παρότι συνδέεται με την υγιεινή της ευαίσθητης περιοχής, η αιδοιίτιδα δε σημαίνει απαραίτητα ότι η γυναίκα δε φροντίζει την υγιεινή της.

Συχνά η αιδοιίτιδα συγχέεται με την κολπίτιδα, ωστόσο δεν πρόκειται για την ίδια πάθηση, παρόλο που είναι συχνό φαινόμενο αυτές οι δύο καταστάσεις να συνυπάρχουν. Η αιδοιίτιδα αφορά το αιδοίο, δηλαδή το εξωτερικό μέρος των γεννητικών οργάνων, ενώ η κολπίτιδα τον κόλπο, δηλαδή το εσωτερικό μέρος των γεννητικών οργάνων. Λόγω της γυναικείας ανατομίας και αλλά και της ευαίσθητης φύσης του δέρματος και των βλεννογόνων στην περιοχή, τόσο το αιδοίο, όσο και ο κόλπος είναι ιδιαίτερα επιρρεπή σε ερεθισμούς από εξωτερικούς παράγοντες.

Συμπτώματα αιδοιίτιδας

Τα συμπτώματα της αιδοιίτιδας μπορεί να εμφανιστούν ξαφνικά (οξεία μορφή) ή να αναπτύσσονται σταδιακά και να επιμένουν (χρόνια μορφή). Τα πιο κοινά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Έντονο και επίμονο κνησμό (φαγούρα) που συχνά επιδεινώνεται κατά τη διάρκεια της νύχτας.
• Ερυθρότητα και πρήξιμο στο δέρμα του αιδοίου.
• Αίσθημα καψίματος ή πόνος, ιδιαίτερα κατά την ούρηση ή κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής.
• Σημάδια στο δέρμα όπως μικρές φουσκάλες, πληγές ή σκασίματα
• Αυξημένες κολπικές εκκρίσεις

Αιτίες και παράγοντες κινδύνου αιδοιίτιδας

Η αιδοιίτιδα, αυτή η φλεγμονή στο αιδοίο, μπορεί να προκληθεί από αιτίες που εντάσσονται σε μια από τις παρακάτω κατηγορίες:

1. Αλλεργική αντίδραση ή ερεθισμός 

Πρόκειται για την ποιο συνηθισμένη αιτία εμφάνισης αιδοιίτιδας και προκαλείται από επαφή με υλικά που μπορούν να προκαλέσουν δερματίτιδα όπως:

• Αρωματικά σαπούνια, αφρόλουτρα και τζέλ καθαρισμού
• Απορρυπαντικά ρούχων ή μαλακτικά με έντονα αρώματα
• Αρωματισμένο χαρτί υγείας, σερβιέτες και ταμπόν
• Κολπικά σπρέι ή αποσμητικά
• Σπερματοκτόνα
• Πολύ στενά εσώρουχα και ρούχα (π.χ. στενά τζιν), ιδιαίτερα αν είναι συνθετικά
• Επαφή βρεμένων ρούχων με το δέρμα για πολλές ώρες (π.χ. μαγιώ, αθλητικά ιδρωμένα ρούχα, κ.ά.)
• Επαφή με χλωριωμένο νερό σε πισίνες ή υδρομασαζ

Η αποφυγή των παραπάνω, εξάλλου, αποτελούν βασικές οδηγίες για τη φροντίδα του αιδοίου και του κόλπου.

2. Λοιμώξεις 

Το αιδοίο μπορεί να εμφανίσει φλεγμονή λόγω της υπέρμετρης ανάπτυξης μικροοργανισμών ή της μετάδοσης λοιμώξεων, όπως:

• Mυκητιασική κολπίτιδα

• Βακτηριακές λοιμώξεις όπως η βακτηριακή κολπίτιδα, ο στρεπτόκοκκος ή ο σταφυλόκοκκος.
• Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα (ΣΜΝ) όπως ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV), ο έρπης των γεννητικών οργάνων, οι τριχομονάδες, η γονόρροια και τα χλαμύδια.

3. Δερματοπάθειες και Ορμονικές Αλλαγές

Η αιδοιίτιδα σε κάποιες περιπτώσεις σχετίζεται με χρόνιες δερματικές παθήσεις όπως η ψωρίαση και το έκζεμα, οι οποίες μπορούν να εμφανιστούν στην περιοχή του αιδοίου.

4. Εμμηνόπαυση

Κατά την περίοδο της εμμηνόπαυσης, η μείωση των επιπέδων των οιστρογόνων μπορεί να προκαλέσει λέπτυνση, ξηρότητα και απώλεια της ελαστικότητας του ιστού. Αυτή η έκφανση της αιδοιίτιδας ονομάζεται ατροφική αιδοιίτιδα.

5. Προεφηβική ηλικία

Τα κορίτσια προεφηβικής ηλικίας, όπως και οι γυναίκες σε εμμηνόπαυση, είναι πιθανότερο να παρουσιάσουν αιδοιίτιδα, επειδή τείνουν να έχουν χαμηλότερα επίπεδα οιστρογόνων.

6. Σακχαρώδης διαβήτης

Οι γυναίκες που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη μπορούν να εμφανίσουν αιδοιίτιδα, λόγω του υψηλότερου σακχάρου στον οργανισμό τους.

Διάγνωση αιδοιίτιδας 

Η επίσκεψη στον γυναικολόγο είναι απαραίτητη για τη σωστή διάγνωση, καθώς η αυτοδιάγνωση και η λανθασμένη χρήση κρεμών μπορεί να επιδεινώσουν την κατάσταση. Ο γιατρός πραγματοποιεί κλινική εξέταση, καταγράφει το ιατρικό ιστορικό και, αν κριθεί απαραίτητο, προχωράει σε εξετάσεις όπως η καλλιέργεια κολπικού υγρού, το τεστ παπ, ή και αιματολογικές εξετάσεις.

Θεραπεία αιδοιίτιδας

Η θεραπεία της αιδοιίτιδας εξαρτάται αποκλειστικά από τα υποκείμενα αίτια. Μπορεί να χρειάζεται απομάκρυνση από την ουσία που προκαλεί ερεθισμό, η χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής (εξωτερικά ή εσωτερικά) και η αλλαγή των συνηθειών που σχετίζονται με την υγιεινή της ευαίσθητης περιοχής.

Η αιδοιίτιδα είναι μια συχνή και στην πλειονότητά της εύκολα αντιμετωπίσιμη κατάσταση, αρκεί να εντοπιστεί έγκαιρα η αιτία της. Η τήρηση των σωστών κανόνων για την υγιεινή της ευαίσθητης περιοχής, η προσαρμογή της διατροφής, η αποφυγή ουσιών που δημιουργούν ερεθισμούς και η στενή συνεργασία με τον γυναικολόγο συμβάλλουν στη γρήγορη αντιμετώπιση και θεραπεία της αιδοιίτιδας.

Η σαλπιγγογραφία είναι μια απεικονιστική ακτινολογική εξέταση, η οποία χρησιμοποιείται για να μπορούν οι γιατροί να ελέγξουν αν και σε ποιο βαθμό οι σάλπιγγες είναι φραγμένες ή κλειστές. Η σαλπιγγογραφία, ή υστεροσαλπιγγογραφία (HSG), όπως είναι η επίσημη ονομασία της, προσφέρει πολύτιμα δεδομένα στον θεράποντα ιατρό, ανοίγοντας τον δρόμο για τη σωστή θεραπευτική προσέγγιση, καθώς μπορεί να διαγνώσει κάποιες αιτίες υπογονιμότητας στις γυναίκες, ανατομικές ανωμαλίες ή άλλες γυναικολογικές παθήσεις.

Πότε χρειάζεται να κάνω σαλπιγγογραφία;

Η σαλπιγγογραφία συστήνεται – συνήθως συνδυαστικά με άλλες εξετάσεις, όπως η υστεροσκόπηση και το γυναικολογικό υπερηχογράφημα – είτε σε γυναίκες που επιθυμούν να κάνουν έλεγχο υπογονιμότητας ή που βρίσκονται σε διαδικασία διερεύνησης για πιθανή γυναικολογική πάθηση.

Πιο συγκεκριμένα, η σαλπιγγογραφία χρησιμοποιείται για:

• Τον έλεγχο των σαλπίγγων

Οι σάλπιγγες μπορεί να είναι φραγμένες ή να παρουσιάζουν στενώσεις λόγω φλεγμονών, ενδομητρίωσης ή προηγούμενων χειρουργικών επεμβάσεων.

• Την εξέταση της μήτρας

Σε αυτή την περίπτωση επιτρέπει τον εντοπισμό ανατομικών προβλημάτων στη μήτρα όπως προς το σχήμα, το μέγεθος και τη δομή της, η δίκερη ή η μονόκερη μήτρα. Επιπλέον, μπορεί να αποκαλύψει την παρουσία καλοηθών όγκων, πολύποδες μήτρας, ινομυώματα ή συμφύσεις.

• Τον μετεγχειρητικό έλεγχο

Η εξέταση πραγματοποιείται σε γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση στις σάλπιγγες (π.χ. για την αποκατάσταση μιας απόφραξης), ως μετεγχειρητικός έλεγχος. Επιπλέον, χρησιμοποιείται για την επιβεβαίωση του αποτελέσματος μιας μόνιμης μεθόδου αντισύλληψης (απολίνωση σαλπίγγων).

Πώς πραγματοποιείται η σαλπιγγογραφία;

Η σαλπιγγογραφία πραγματοποιείται στην μεταξύ της 5ης και της 10ης ημέρας του κύκλου (μετρώντας από την πρώτη ημέρα της περιόδου), ώστε να αποκλειστεί το ενδεχόμενο εγκυμοσύνης και ούτος ώστε το ενδομήτριο να βρίσκεται στην λεπτή φάση του και να επιτρέπει την καθαρότερη απεικόνιση του.

Η εξέταση γίνεται με τη χρήση κολποδιαστολέα και την έκχυση σκιαγραφικού υγρού. Το υγρό αυτό στη συνέχεια απορροφάται φυσιολογικά και με απόλυτη ασφάλεια από τον ίδιο τον οργανισμό μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Κατά τη διάρκεια της εξέτασης μπορεί να ζητηθούν από τον γιατρό μικρές αλλαγές της τοποθέτησης (κλίσης) της λεκάνης, ώστε να αποτυπωθούν όλες οι ανατομικές γωνίες. Η συνολική διαδικασία συνήθως διαρκεί 15 με 30 λεπτά.

Πέραν της κλασικής σαλπιγγογραφίας η οποία γίνεται με τη χρήση κλασικού ακτινολογικού μηχανήματος, τα τελευταία χρόνια αναπτύχθηκε η τεχνική Hyfosy σε συνδυασμό με την 3d υπερηχογραφία.

Τα πλεονέκτημα της Hyfosy τεχνικής είναι αρκετά, ή διαδικασία είναι εντελώς ανώδυνη, δεν υπάρχει πιθανότητα αλλεργικής αντίδρασης λογω της σύστασης του αφρού και τέλος δεν γίνεται χρήση ακτινοβολίας.

Η υστεροσαλπιγγογραφία δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί αν υπάρχει εγκυμοσύνη, πυελική λοίμωξη ή προκύψει αιμορραγία της μήτρας κατά τη διάρκεια της διαδικασίας.

Τι θα νιώσω στην εξέταση;

Οι περισσότερες γυναίκες αναφέρουν μια ήπια ενόχληση κατά τη διάρκεια της εξέτασης ή παροδικές κράμπες περιόδου τη στιγμή που εκχύεται το σκιαγραφικό. Οι κράμπες αυτές είναι παροδικές και υποχωρούν σχεδόν αμέσως μόλις ολοκληρωθεί η έγχυση.

Αμέσως μετά την εξέταση, η γυναίκα μπορεί να επιστρέψει κανονικά στις καθημερινές της δραστηριότητες. Μπορεί, ωστόσο να βιώσει κάποια ήπια συμπτώματα για λίγες ώρες ή ημέρες όπως ήπιες κράμπες και πόνους περιόδου ή και μικρές ποσότητες κολπικών εκκρίσεων (καφέ ή κόκκινες), καθώς το πλεονάζον σκιαγραφικό υλικό αποβάλλεται φυσικά.

Σαλπιγγογραφία: Ένας πολύτιμος σύμμαχος στη διερεύνηση της γυναικείας γονιμότητας

Η σαλπιγγογραφία αποτελεί έναν πολύτιμο εργαλείο για την διάγνωση παθήσεων και την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Μέσα σε λίγα λεπτά, προσφέρει άμεσες, ξεκάθαρες και έγκυρες απαντήσεις για την κατάσταση της μήτρας και των σαλπίγγων. Με βάση αυτές τις πληροφορίες, ο γυναικολόγος μπορεί να σχεδιάσει ένα εξατομικευμένο, στοχευμένο και αποτελεσματικό πλάνο θεραπείας, φέρνοντας το ζευγάρι ένα βήμα πιο κοντά στην εκπλήρωση του ονείρου του για τη δημιουργία μιας οικογένειας.

Η κατανόηση της περιόδου δεν περιορίζεται στη γνώση του πότε υπάρχει αιμορραγία και πότε υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης. Ένα πολύ ουσιαστικό κομμάτι της είναι η κατανόηση των ορμονικών διακυμάνσεων, των εναλλαγών της διάθεσης που αφορούν το σύνολο του κύκλου και όχι μόνο τις ημέρες της αιμορραγίας, όπου λόγω του πόνου μπορεί μια γυναίκα να βιώνει συναισθηματικές διακυμάνσεις.

Πολλές γυναίκες αισθάνονται τον εαυτό τους να αλλάζει λίγες ημέρες πριν την εμφάνιση της περιόδου. Μια ξαφνική εμφάνιση ενός δυσανάλογου με μια κατάσταση εκνευρισμού, ένα ξέσπασμα σε κλάμα ή μια έντονη ψυχολογική κούραση, είναι εναλλαγές της διάθεσης οι οποίες αποτελούν μια πραγματική βιολογική ανταπόκριση του οργανισμού στις περίπλοκες ορμονικές αλλαγές που συμβαίνουν κατά τη διάρκεια του εμμηνορροϊκού κύκλου. Και όμως, αυτές οι μεταπτώσεις συχνά προκαλούν σύγχυση ή ακόμα και ενοχές, παρότι αποτελούν ένα φυσιολογικό κομμάτι της γυναικείας εμπειρίας και έχουν σαφές βιολογικό υπόβαθρο.

Ο «κύκλος» των ορμονών

Ο εμμηνορροϊκός κύκλος δεν αφορά μόνο το αναπαραγωγικό σύστημα, αλλά και την παραγωγή των ορμονών. Σε κάθε φάση του κύκλου χωρίζεται σε φάσεις, καθεμία από τις οποίες επηρεάζει διαφορετικά τη χημεία του εγκεφάλου.

1. Ωοθυλακική Φάση – Η φάση της «ανόδου»: 

Είναι φάση με μεταβλητή διάρκεια, κατά την οποία αρχίζουν να ωριμάζουν ωάρια και αναπτύσσεται το ενδομήτριο. Ξεκινά την πρώτη ημέρα της περιόδου, όπου τα επίπεδα των οιστρογόνων αρχίζουν να αυξάνονται, γεγονός που συνδέεται με αυξημένη ενέργεια και καλύτερη διάθεση.

2. Ωορρηξία – Η «κορύφωση»:

Είναι οι ημέρες οπότε απελευθερώνεται το ωάριο από το ωοθυλάκιο προς τις σάλπιγγες, η ωορρηξία, συνάδει με το ανώτατο επίπεδο συγκέντρωσης των οιστρογόνων. Πολλές γυναίκες αναφέρουν ότι σε αυτή τη φάση αισθάνονται πιο κοινωνικές και με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.

3. Ωχρινική φάση – Η «πτώση»:

Μετά την ωορρηξία, παράγεται προγεστερόνη, ώστε να προετοιμαστεί ξανά το ενδομήτριο για μια πιθανή εγκυμοσύνη και εμποδιστεί η έναρξη της επόμενης περιόδου σε περίπτωση εγκυμοσύνης). Αν δεν υπάρξει σύλληψη, τα επίπεδα των οιστρογόνων και της προγεστερόνης πέφτουν απότομα. Αυτή η απότομη πτώση, περίπου 1 με 2 εβδομάδες πριν την έναρξη της περιόδου είναι ο κύριος ένοχος για όλα τα συμπτώματα του Προεμμηνορρυσιακού Σύνδρομου (PMS). Σπανιότερα, σε αυτή την φάση μπορεί να εμφανιστεί και η Προεμμηνορρυσιακή Δυσφορική Διαταραχή (PMDD).

Ο ρόλος της σεροτονίνης

Τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη, φυσικά, δεν δρουν αυτόνομα, αλλά αλληλεπιδρούν άμεσα με χημικές ουσίες που μεταφέρουν μηνύματα στον εγκέφαλο, όπως η σεροτονίνη. Η σεροτονίνη είναι ο νευροδιαβιβαστής που ρυθμίζει το αίσθημα της ευτυχίας, την ηρεμία, την όρεξη και τον ύπνο. Όταν τα οιστρογόνα πέφτουν κατά την ωχρινή φάση, συμπαρασύρουν και τα επίπεδα της σεροτονίνης. Η έλλειψη σεροτονίνης μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα αίσθημα θλίψης, ευερεθιστότητα, θυμό, αϋπνία και έντονη επιθυμία για φαγητό (κυρίως υδατάνθρακες και ζάχαρη).

Συμβουλές για τη διαχείριση των εναλλαγών διάθεσης

Για την διαχείριση των εναλλαγών διάθεσης στην περίοδο, οι παρακάτω συμβουλές μπορούν να συμβάλλουν στο μετριασμό των επιπτώσεων τους:

Διατροφή:

Η ισορροπημένη διατροφή κατά τη διάρκεια της περιόδου μπορεί να βοηθήσει στην μείωση της έντασης συμπτωμάτων όπως το πρήξιμο, ο πόνος στη μέση, οι κράμπες περιόδου και η αδυναμία. Η ισορροπημένη διατροφή δεν είναι μόνο σημαντική τις ημέρες της αιμορραγίας, αλλά σε όλες τις φάσεις της περιόδου, όπου ο οργανισμός έχει διαφορετικές ανάγκες. Επιπλέον, μια ισορροπημένη διατροφή η οποία ανταποκρίνεται στις αλλαγές που υφίσταται ο οργανισμός σε κάθε φάση της περιόδου, μπορεί να συμβάλλει στη διαχείριση του προεμμηνορρυσιακού συνδρόμου (PMS) και της προεμμηνορρυσιακής δυσφορικής διαταραχής (PMDD).

Διάβασε περισσότερα ΕΔΩ

Καταγραφή του κύκλου

Η χρήση του παραδοσιακού ημερολογίου ή μιας εφαρμογής καταγραφής της περιόδου, μπορεί να βοηθήσει στην πρόβλεψη και την επίγνωση των εναλλαγών διάθεσης. Μπορείς να ξεκινήσεις με την καταγραφή των συμπτωμάτων σε 2-3 περιόδους και έπειτα να μελετήσεις τα μοτίβα που σχηματίζονται. Με αυτό τον τρόπο μπορείς να προβλέψεις πότε αυτές εμφανίζονται έντονα και να προσαρμόσεις στο μέτρο του δυνατού τις υποχρεώσεις αυτών των  ημερών. Επιπλέον, αυτή η επίγνωση συμβάλλει στη μείωση του άγχους: η «κακή διάθεση» έχει ημερομηνία λήξης.

Ποιοτικός ύπνος και ξεκούραση

Κατά την ωχρινική φάση, η θερμοκρασία του σώματος ανεβαίνει ελαφρώς, γεγονός που μπορεί να χαλάσει την ποιότητα του ύπνου. Η έλλειψη ύπνου εντείνει τις συναισθηματικές αντιδράσεις, αλλά η γνώση του πότε θα συμβαίνει είναι πολύ σημαντική για την προετοιμασία σου. Μπορείς να δοκιμάσεις να φτιάξεις μια χαλαρωτική ρουτίνα πριν τον ύπνο την οποία θα τηρείς αυτές τις ημέρες.

Σωματική Άσκηση

Η φυσική δραστηριότητα απελευθερώνει ενδορφίνες, τις φυσικές ουσίες του σώματος που βελτιώνουν τη διάθεση και δρουν ως φυσικά παυσίπονα. Επιπλέον, τεχνικές όπως ο διαλογισμός, η γιόγκα ή οι ασκήσεις αναπνοής μπορούν να βοηθήσουν στην διαχείριση του άγχους.

Πότε να συμβουλευτώ γιατρό;

Οι εναλλαγές διάθεσης στην περίοδο είναι ένα βιολογικό φαινόμενο και όχι μια ένδειξη αδυναμίας. Κατανοώντας τι συμβαίνει σε κάθε φάση, μπορείς να φροντίσεις τον εαυτό σου, οπλισμένη με περισσότερη κατανόηση και υπομονή.

Αν, παρόλα αυτά, οι εναλλαγές διάθεσης δημιουργούν αίσθημα απελπισίας, επηρεάζουν σοβαρά την ποιότητα της ζωής, τη δουλειά και την καθημερινότητα, είναι απαραίτητη η συμβουλή ενός γυναικολόγου.