Η κατανόηση της περιόδου δεν περιορίζεται στη γνώση του πότε υπάρχει αιμορραγία και πότε υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης. Ένα πολύ ουσιαστικό κομμάτι της είναι η κατανόηση των ορμονικών διακυμάνσεων, των εναλλαγών της διάθεσης που αφορούν το σύνολο του κύκλου και όχι μόνο τις ημέρες της αιμορραγίας, όπου λόγω του πόνου μπορεί μια γυναίκα να βιώνει συναισθηματικές διακυμάνσεις.

Πολλές γυναίκες αισθάνονται τον εαυτό τους να αλλάζει λίγες ημέρες πριν την εμφάνιση της περιόδου. Μια ξαφνική εμφάνιση ενός δυσανάλογου με μια κατάσταση εκνευρισμού, ένα ξέσπασμα σε κλάμα ή μια έντονη ψυχολογική κούραση, είναι εναλλαγές της διάθεσης οι οποίες αποτελούν μια πραγματική βιολογική ανταπόκριση του οργανισμού στις περίπλοκες ορμονικές αλλαγές που συμβαίνουν κατά τη διάρκεια του εμμηνορροϊκού κύκλου. Και όμως, αυτές οι μεταπτώσεις συχνά προκαλούν σύγχυση ή ακόμα και ενοχές, παρότι αποτελούν ένα φυσιολογικό κομμάτι της γυναικείας εμπειρίας και έχουν σαφές βιολογικό υπόβαθρο.

Ο «κύκλος» των ορμονών

Ο εμμηνορροϊκός κύκλος δεν αφορά μόνο το αναπαραγωγικό σύστημα, αλλά και την παραγωγή των ορμονών. Σε κάθε φάση του κύκλου χωρίζεται σε φάσεις, καθεμία από τις οποίες επηρεάζει διαφορετικά τη χημεία του εγκεφάλου.

1. Ωοθυλακική Φάση – Η φάση της «ανόδου»: 

Είναι φάση με μεταβλητή διάρκεια, κατά την οποία αρχίζουν να ωριμάζουν ωάρια και αναπτύσσεται το ενδομήτριο. Ξεκινά την πρώτη ημέρα της περιόδου, όπου τα επίπεδα των οιστρογόνων αρχίζουν να αυξάνονται, γεγονός που συνδέεται με αυξημένη ενέργεια και καλύτερη διάθεση.

2. Ωορρηξία – Η «κορύφωση»:

Είναι οι ημέρες οπότε απελευθερώνεται το ωάριο από το ωοθυλάκιο προς τις σάλπιγγες, η ωορρηξία, συνάδει με το ανώτατο επίπεδο συγκέντρωσης των οιστρογόνων. Πολλές γυναίκες αναφέρουν ότι σε αυτή τη φάση αισθάνονται πιο κοινωνικές και με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.

 

3. Ωχρινική φάση – Η «πτώση»:

Μετά την ωορρηξία, παράγεται προγεστερόνη, ώστε να προετοιμαστεί ξανά το ενδομήτριο για μια πιθανή εγκυμοσύνη και εμποδιστεί η έναρξη της επόμενης περιόδου σε περίπτωση εγκυμοσύνης). Αν δεν υπάρξει σύλληψη, τα επίπεδα των οιστρογόνων και της προγεστερόνης πέφτουν απότομα. Αυτή η απότομη πτώση, περίπου 1 με 2 εβδομάδες πριν την έναρξη της περιόδου είναι ο κύριος ένοχος για όλα τα συμπτώματα του Προεμμηνορρυσιακού Σύνδρομου (PMS). Σπανιότερα, σε αυτή την φάση μπορεί να εμφανιστεί και η Προεμμηνορρυσιακή Δυσφορική Διαταραχή (PMDD).

 

Ο ρόλος της σεροτονίνης

Τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη, φυσικά, δεν δρουν αυτόνομα, αλλά αλληλεπιδρούν άμεσα με χημικές ουσίες που μεταφέρουν μηνύματα στον εγκέφαλο, όπως η σεροτονίνη. Η σεροτονίνη είναι ο νευροδιαβιβαστής που ρυθμίζει το αίσθημα της ευτυχίας, την ηρεμία, την όρεξη και τον ύπνο. Όταν τα οιστρογόνα πέφτουν κατά την ωχρινή φάση, συμπαρασύρουν και τα επίπεδα της σεροτονίνης. Η έλλειψη σεροτονίνης μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα αίσθημα θλίψης, ευερεθιστότητα, θυμό, αϋπνία και έντονη επιθυμία για φαγητό (κυρίως υδατάνθρακες και ζάχαρη).

 

Συμβουλές για τη διαχείριση των εναλλαγών διάθεσης

 

Για την διαχείριση των εναλλαγών διάθεσης στην περίοδο, οι παρακάτω συμβουλές μπορούν να συμβάλλουν στο μετριασμό των επιπτώσεων τους:

 

Διατροφή:

Η ισορροπημένη διατροφή κατά τη διάρκεια της περιόδου μπορεί να βοηθήσει στην μείωση της έντασης συμπτωμάτων όπως το πρήξιμο, ο πόνος στη μέση, οι κράμπες περιόδου και η αδυναμία. Η ισορροπημένη διατροφή δεν είναι μόνο σημαντική τις ημέρες της αιμορραγίας, αλλά σε όλες τις φάσεις της περιόδου, όπου ο οργανισμός έχει διαφορετικές ανάγκες. Επιπλέον, μια ισορροπημένη διατροφή η οποία ανταποκρίνεται στις αλλαγές που υφίσταται ο οργανισμός σε κάθε φάση της περιόδου, μπορεί να συμβάλλει στη διαχείριση του προεμμηνορρυσιακού συνδρόμου (PMS) και της προεμμηνορρυσιακής δυσφορικής διαταραχής (PMDD).

Διάβασε περισσότερα ΕΔΩ

 

Καταγραφή του κύκλου

Η χρήση του παραδοσιακού ημερολογίου ή μιας εφαρμογής καταγραφής της περιόδου, μπορεί να βοηθήσει στην πρόβλεψη και την επίγνωση των εναλλαγών διάθεσης. Μπορείς να ξεκινήσεις με την καταγραφή των συμπτωμάτων σε 2-3 περιόδους και έπειτα να μελετήσεις τα μοτίβα που σχηματίζονται. Με αυτό τον τρόπο μπορείς να προβλέψεις πότε αυτές εμφανίζονται έντονα και να προσαρμόσεις στο μέτρο του δυνατού τις υποχρεώσεις αυτών των  ημερών. Επιπλέον, αυτή η επίγνωση συμβάλλει στη μείωση του άγχους: η «κακή διάθεση» έχει ημερομηνία λήξης.

 

Ποιοτικός ύπνος και ξεκούραση

Κατά την ωχρινική φάση, η θερμοκρασία του σώματος ανεβαίνει ελαφρώς, γεγονός που μπορεί να χαλάσει την ποιότητα του ύπνου. Η έλλειψη ύπνου εντείνει τις συναισθηματικές αντιδράσεις, αλλά η γνώση του πότε θα συμβαίνει είναι πολύ σημαντική για την προετοιμασία σου. Μπορείς να δοκιμάσεις να φτιάξεις μια χαλαρωτική ρουτίνα πριν τον ύπνο την οποία θα τηρείς αυτές τις ημέρες.

 

Σωματική Άσκηση

Η φυσική δραστηριότητα απελευθερώνει ενδορφίνες, τις φυσικές ουσίες του σώματος που βελτιώνουν τη διάθεση και δρουν ως φυσικά παυσίπονα. Επιπλέον, τεχνικές όπως ο διαλογισμός, η γιόγκα ή οι ασκήσεις αναπνοής μπορούν να βοηθήσουν στην διαχείριση του άγχους.

 

Πότε να συμβουλευτώ γιατρό;

Οι εναλλαγές διάθεσης στην περίοδο είναι ένα βιολογικό φαινόμενο και όχι μια ένδειξη αδυναμίας. Κατανοώντας τι συμβαίνει σε κάθε φάση, μπορείς να φροντίσεις τον εαυτό σου, οπλισμένη με περισσότερη κατανόηση και υπομονή.

Αν, παρόλα αυτά, οι εναλλαγές διάθεσης δημιουργούν αίσθημα απελπισίας, επηρεάζουν σοβαρά την ποιότητα της ζωής, τη δουλειά και την καθημερινότητα, είναι απαραίτητη η συμβουλή ενός γυναικολόγου.