Kάθε φορά που προκύπτει μια πιθανότητα χειρουργικής επέμβασης, ανεξάρτητα από την κρισιμότητά της, είναι αναμενόμενο ένα αίσθημα ανησυχίας, άγχους ή φόβου. Είναι μια απόλυτα φυσιολογική ανθρώπινη αντίδραση απέναντι στο άγνωστο, που βιώνει κάθε άνθρωπος, καθώς σημαίνει σε ένα βαθμό την απώλεια ελέγχου.

Κάποιες φορές, όμως, αυτός ο φόβος στέκεται εμπόδιο στη θεραπεία, στερώντας την δυνατότητα της αποκατάστασης της υγείας και της βελτίωσης της ποιότητας ζωής. Γι αυτό και είναι ωφέλιμο να αναλύσουμε και να κατανοήσουμε από πού προκύπτει αυτός ο φόβος. Οι αιτίες είναι ποικίλες και αφορούν εξίσου το σώμα και τις αντιδράσεις του, τον φόβο για το αποτέλεσμα, τις παλαιότερες εμπειρίες, την ψυχολογία, όπως επίσης και την οικονομική κατάσταση κάθε ασθενούς.

 

Φόβος του πόνου 

Ο πόνος αποτελεί την πιο συχνή πηγή τέτοιου είδους άγχους. Πολλές ασθενείς, φοβούνται για το αν και πόσο θα πονέσουν κατά τη διάρκεια της επέμβασης και κατά την ανάρρωση, ιδιαίτερα αν είχαν  άσχημες εμπειρίες με χειρουργεία και ιατρικές διαδικασίες ή χαμηλή αντοχή στον πόνο.

 

Φόβος της αναισθησίας

Ο φόβος του πόνου συχνά συνάδει με τον φόβο της αναισθησίας ή μετατίθεται και στο ζήτημα της αναισθησίας; «Θα είναι αρκετή η αναισθησία για εμένα;» Ή αντίθετα: «Μήπως έχω παρενέργειες από την αναισθησία;

 

Φόβος και άγχος για τη νοσηλεία

Μια ακόμα απόλυτα κατανοητή πηγή άγχους είναι η νοσηλεία μετά το χειρουργείο. Ιδιαίτερα σε παλαιότερα «ανοιχτά» χειρουργεία, τα οποία απαιτούσαν μερικές ημέρες νοσηλείας, η νοσηλεία σήμαινε μοναξιά και απομόνωση σε ένα μη οικείο περιβάλλον. Επιπλέον, για αρκετούς ανθρώπους το γεγονός ότι χρειάζεται να ζητήσουν βοήθεια για βασικές λειτουργίες όπως το φαγητό και το μπάνιο, με αποτέλεσμα να εξαρτώνται από άλλους ανθρώπους δεν είναι ευχάριστο. Αυτή η απώλεια της ανεξαρτησίας και η απώλεια του ελέγχου μπορεί να δημιουργήσει άγχος.

 

Φόβος επιπλοκών

Ο φόβος ότι θα πάει κάτι στραβά στην επέμβαση, που μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα μια μόνιμη αλλαγή στην ποιότητα ζωής ή την παράταση των ιατρικών διαδικασιών είναι απόλυτα λογικός και δικαιολογημένος. Κάθε άνθρωπος αποφασίζει να κάνει μια επέμβαση για να βελτιώσει την υγεία του και την καθημερινότητα του. Κατά συνέπεια, η πιθανότητα να ανήκει μια ασθενής σε αυτό το πολύ μικρό ποσοστό που θα έχει επιπλοκές μπλοκάρει συναισθηματικά πολλές ασθενείς.

 

Άγχος για την ανάρρωση

Πολύ συχνά, η απόφαση για το πότε να γίνει μια επέμβαση καθορίζεται από τη δυνατότητα των ασθενών να έχουν ελεύθερο χρόνο για την ανάρρωση. Ειδικά για τις γυναίκες, οι οποίες επωμίζονται την πλειοψηφία της οργάνωσης του σπιτιού και της ανατροφής των παιδιών, μαζί με τους έντονους ρυθμούς της σύγχρονης ζωής και των επαγγελματικών απαιτήσεων, το να δοθεί πραγματικά ελεύθερος χρόνο για την ανάρρωση μπορεί να αποδειχθεί δύσκολο εγχείρημα.

 

Οικονομικό άγχος

Το κόστος μιας επέμβασης, σε συνδυασμό με πιθανό χρόνο αποχής από την εργασία που μπορεί να φέρει απώλεια εισοδήματος, μπορεί επίσης να αποτελέσει μια πηγή άγχους για μια ασθενή. Σε αυτή την περίπτωση ο φόβος δεν αφορά μόνο την υγεία, αλλά συνδέεται άμεσα με την επιβίωση. Το οικονομικό άγχος σχετίζεται και με τον φόβο των επιπλοκών και του αποτελέσματος της επέμβασης, καθώς αυτοί οι παράγοντες μπορεί να αυξήσουν το τελικό κόστος της επέμβασης και ανάρρωσης.

 

Συμβουλές διαχείρισης του φόβου του χειρουργείου

 

1. Μάθε περισσότερα για το χειρουργείο 

Σωστή ενημέρωση από τον χειρουργό που θα πραγματοποιήσει την επέμβαση είναι το κλειδί για τον κατευνασμό των συναισθημάτων φόβου, αβεβαιότητας, άγχους και ανησυχίας. Ζήτα από τον χειρουργό να σας εξηγήσει αναλυτικά τα στάδια της επέμβασης και της ανάρρωσης, τον αναμενόμενο χρόνο ανάρρωσης και τις βασικές οδηγίες που θα πρέπει να ακολουθήσεις τότε και τις πιθανότητες επιπλοκών.

Η επιλογή χειρουργού είναι μια από τις δυσκολότερες και σημαντικότερες αποφάσεις που μπορεί να χρειαστεί να πάρει κανείς σε θέματα υγείας, οπότε είναι λογικό, να κάνεις κάποια ραντεβού με τον γιατρό πριν την επέμβαση ή ακόμα και σε περισσότερους από έναν χειρουργούς γυναικολόγους, μέχρι να επιλέξεις.

Διάβασε περισσότερα για τα κριτήρια με τα οποία πρέπει να επιλέξεις χειρουργό.

 

2. Συζήτα με τον γιατρό σου

Συζήτα με τον γιατρό σου, αλλά και με τους συνεργάτες του (π.χ. τον συνεργάτη αναισθησιολόγο) όλα τα ζητήματα που σε απασχολούν σε σχέση με το χειρουργείο. Να θυμάσαι ότι δεν υπάρχουν «χαζές» ερωτήσεις. Μέσα στις ερωτήσεις μην ξεχάσεις να εντάξεις και αυτές που θα σε βοηθήσουν να κάνεις έναν ρεαλιστικό οικονομικό προγραμματισμό (κόστος επέμβασης, κόστος νοσηλείας, κόστος φαρμάκων ή ιατρικών εξόδων κατά την ανάρρωση, αμοιβές συνεργατών, κλπ.).

 

3. Οργάνωσε την ανάρρωση σου

Κάνε πριν από την επέμβαση ένα μικρό πλάνο για την ανάρρωσή σου. Ζήτα βοήθεια από τον σύντροφο, τους φίλους και την οικογένεια σου, ώστε να αναλάβουν δουλειές που πρέπει να γίνουν και να έχεις βοήθεια όποτε τη χρειάζεσαι. Σκέψου πως θα μπορούσες να αξιοποιήσεις αυτό το χρόνο, όπου μειώνεται η δραστηριότητα (π.χ. βλέποντας μια σειρά που ήθελες, ξεκινώντας ένα χόμπυ που έχεις αφήσει, ακούγοντας νέα μουσική, διαβάζοντας παραμύθια στα παιδιά σου, κ.ά.)

 

4. Θυμήσου γιατί κάνεις το χειρουργείο

Υπενθύμιζε συνεχώς στον εαυτό σου ότι ένα χειρουργείο είναι ένα βήμα αυτοφροντίδας, το οποίο θα διώξει πόνους που έχεις και θα βελτιώσει τη ζωή σου ουσιαστικά.

 

Τα γυναικολογικά χειρουργεία (ενδομητρίωση, καρκίνος ενδομητρίου, ινομυώματα, πρόπτωση μήτρας, κύστη ωοθηκών, πυελικές συμφύσεις) γίνονται πλέον σχεδόν εξ ολοκλήρου λαπαροσκοπικά ή με ρομποτική χειρουργική. Αυτά τα χειρουργεία έχουν πλεονεκτήματα όπως: ο μειωμένος μετεγχειρητικός πόνος, η ταχύτερη ανάρρωση και επιστροφή στην εργασία και την καθημερινότητα, ο συντομότερος χρόνος νοσηλείας και η μείωση της πιθανότητας επιπλοκών. Εξαιτίας αυτών, ο φόβος και το άγχος για τα χειρουργεία παρατηρούμε ότι έχει μειωθεί αισθητά στις ασθενείς, καθώς συρρικνώνουν όλες τις κύριες πηγές άγχους, όπως αναφέρθηκαν στο άρθρο.