Η επισκληρίδιος είναι ένα είδος αναισθησίας, η οποία χορηγείται με την μορφή ένεσης, που γίνεται κοντά στα νωτιαία νεύρα. Πέρα από την ανακούφιση των πόνων της γέννας κατά τον τοκετό, η επισκληρίδιος χρησιμοποιείται επίσης για την διεξαγωγή χειρουργικών επεμβάσεων, την ανακούφιση από τον πόνο μετεγχειρητικά και τη διαχείριση του χρόνιου πόνου στην πλάτη, τη μέση ή τα πόδια.

 

Πότε χρησιμοποιείται η επισκληρίδιος στον τοκετό;

Η επισκληρίδιος είναι ένας ασφαλής και αποτελεσματικός τρόπος για τη διαχείριση του πόνου στην περίπτωση φυσιολογικού τοκετού και στις περισσότερες περιπτώσεις τοκετών με καισαρική τομή. Γίνεται αποκλειστικά από ειδικευμένο αναισθησιολόγο.

Η απόφαση για το πότε ακριβώς θα γίνει, λαμβάνεται από κοινού από την επίτοκο, τον μαιευτήρα-γυναικολόγο, τον αναισθησιολόγο και τη μαιευτική ομάδα, με βάση την εξέλιξη του τοκετού και το επίπεδο πόνου που βιώνει η ίδια. Συνήθως προτιμάται να γίνει κατά το πρώτο στάδιο του τοκετού, όταν ο τράχηλος έχει διασταλεί 4-5 εκατοστά, αλλά μπορεί να γίνει και νωρίτερα. Στην περίπτωση της καισαρικής τομής, η επισκληρίδιος γίνεται κυρίως σε προγραμματισμένες ή μη επείγουσες καισαρικές τομές.

 

Τι θα νιώσω κατά τη διάρκεια της επισκληριδίου;

Για την χορήγησή της γίνεται συνήθως πρώτα χρήση ενός τοπικού αναισθητικού στο σημείο που θα γίνει η επισκληρίδιος. Ο/η αναισθησιολόγος ζητά από την έγκυο είτε να καθίσει, σκύβοντας προς τα εμπρός, είτε να ξαπλώσει στο πλάι, τοποθετώντας το σώμα της σε εμβρυική στάση. Έπειτα, χρησιμοποιώντας μια ειδική βελόνα, εισάγει έναν μικρό, λεπτό και εύκαμπτο σωλήνα, που ονομάζεται επισκληρίδιος καθετήρας, στην σπονδυλική στήλη. Στη συνέχεια, η βελόνα αφαιρείται, αφήνοντας μόνο τον καθετήρα στη σπονδυλική στήλη, ο οποίος παραμένει εκεί για όσο διάστημα χρειαστεί να χορηγηθεί το φάρμακο. Συνήθως αυτή η διαδικασία διαρκεί 10-30 λεπτά. Και την είσοδο της βελόνας και την έκχυση του φαρμάκου μπορεί να υπάρχει ενόχληση, μυρμήγκιασμα, αίσθημα καύσου ή στιγμιαίος πόνος. Ωστόσο, αυτή η αίσθηση συνήθως εξαφανίζεται μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία.

Μόλις η επισκληρίδιος αναισθησία αρχίσει να δρα, συνήθως η επίτοκος νιώθει μούδιασμα στα πόδια, το στήθος ή/και την κοιλιά, ενώ μπορεί να νιώθει τα πόδια της αδύναμα. Η επισκληρίδιος εξουδετερώνει την αίσθηση του πόνου, αλλά η επίτοκος εξακολουθεί να νιώθει συσπάσεις, να έχει επίγνωση του τοκετού, να κινείται και να σφίγγει τους μύες της.

 

Οφέλη και κίνδυνοι της επισκληριδίου αναισθησίας

Η επισκληρίδιος είναι μια σημαντική βοήθεια στις επίτοκες που δυσκολεύονται να διαχειριστούν τις ωδίνες και τους πόνους τους φυσιολογικού τοκετού. Υπάρχει μια αίσθηση ότι η επισκληρίδιος προκαλεί μόνιμο ή μακροχρόνιο πόνο στην πλάτη. Ωστόσο πολλές γυναίκες που γεννούν βιώνουν πόνο στην πλάτη μετά τον τοκετό, είτε έχουν κάνει επισκληρίδιο είτε όχι, είτε γέννησαν με καισαρική τομή, είτε με φυσικό τοκετό. Αυτό συμβαίνει επειδή τα οστά και οι σύνδεσμοι της λεκάνης επιστρέφουν στις αρχικές τους θέσεις.

Η επισκληρίδιος αποφεύγεται σε γυναίκες με ιστορικό διαταραχών της πήξης του αίματος, ιστορικό χειρουργικών επεμβάσεων ή ανατομικών προβλημάτων στην σπονδυλική στήλη, αν υπάρχει λοίμωξη, χαμηλή αρτηριακή πίεση ή δυσκολία συνεργασίες της επιτόκου (καθώς πρέπει να παραμείνει ακίνητη κατά τη διάρκεια της διαδικασίας).

Όπως όλα τα είδη αναισθησίας, η επισκληρίδιος μπορεί να έχει κάποιες παρενέργειες, οι οποίες συμβαίνουν σπάνια. Αν πραγματοποιηθεί από ειδικευμένο και έμπειρο αναισθησιολόγο, ο οποίος έχει την γνώση και την ικανότητα να την κάνει σωστά, έχοντας πριν αξιολογήσει το ιατρικό ιστορικό και τις εξετάσεις, είναι απόλυτα ασφαλής τρόπος για την ανακούφιση του πόνου στον τοκετό.

 

Φυσικός τοκετός και επισκληρίδιος

Ο τοκετός είναι μια φυσική, αλλά και πολύπλοκη διαδικασία. Γι αυτό το λόγο, δεν υπάρχει ένας σωστός τρόπος για να γίνει. Κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και κάθε έγκυος έχει τις δικές τις ανάγκες. Ο κοινός στόχος του ιατρικού προσωπικού και της εγκύου είναι η πραγματοποίηση του τοκετού με ασφάλεια και χωρίς επιπλοκές.

Για να επιτευχθεί αυτό, το ιατρικό προσωπικό οφείλει να λάβει υπόψη τους εξής παράγοντες:

• Το ιατρικό ιστορικό της εγκύου (ατομικό και οικογενειακό)
• Την κατάσταση της υγείας της την περίοδο του τοκετού (σωματική, ψυχική και συναισθηματική)
• Την κατάσταση της υγείας του εμβρύου
• Το μέγεθος και την ανατομία της λεκάνης της εγκύου
• Το επίπεδο ανοχής της στον πόνο
• Την ένταση των συσπάσεων
• Το μέγεθος και η θέση του εμβρύου

Με βάση τα παραπάνω ο γυναικολόγος και οι υπόλοιπες ιατρικές ειδικότητες που μπορεί να συνεργάζονται για τον τοκετό, εξηγούν και αναλύουν στην μέλλουσα μητέρα ή ζευγάρι τις επιλογές που έχει και προτείνουν την καλύτερη επιλογή, δημιουργώντας το πλάνο τοκετού, αλλά και κάθε φορά που τα δεδομένα αλλάζουν. Η τελική απόφαση ανήκει πάντοτε στην έγκυο.