Ο καρκίνος του μαστού προκύπτει όταν τα κύτταρα του μαστού μεταλλάσσονται σε καρκινικά, τα οποία πολλαπλασιάζονται και σχηματίζουν όγκους. Εμφανίζεται συνήθως σε γυναίκες ηλικίας 50 ετών και άνω, αλλά μπορεί να προσβάλλει και γυναίκες μικρότερης ηλικίας, όπως επίσης και άνδρες.

Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί έναν από τους συχνότερους καρκίνους στις γυναίκες. Επιπλέον, περίπου το 80% των περιπτώσεων είναι διηθητικά, που σημαίνει ότι ένας όγκος μπορεί να εξαπλωθεί από το στήθος σε άλλες περιοχές του σώματός, να κάνει δηλαδή μετάσταση. Ωστόσο, η έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου του μαστού αυξάνει τις πιθανότητες πλήρους θεραπείας ή επιβράδυνσης της πάθησης. Γι αυτό τον λόγο, συστήνεται η αυτοεξέταση και η ψηλάφηση μαστού από γυναικολόγο κατά την επίσκεψη για προληπτικές εξετάσεις, ήδη από την ενηλικίωση, ενώ υπέρηχος μαστών ή μαστογραφία μετά τα 30.

 

Είδη καρκίνου του μαστού

Οι πιο συνηθισμένοι τύποι καρκίνου του μαστού είναι:

• Το διηθητικό πορογενές καρκίνωμα (IDC): Ξεκινάει στους γαλακτοφόρους αδένες και εξαπλώνεται στους κοντινούς ιστούς.
• Το διηθητικό λοβιακό καρκίνωμα: Επίσης ξεκινάει στους γαλακτοφόρους αδένες και συχνά εξαπλώνεται στους κοντινούς ιστούς.
• Το πορογενές καρκίνωμα in situ (DCIS): Ξεκινά στους γαλακτοφόρους αδένες, αλλά δεν κάνει μεταστάσεις.

Λιγότερο συνηθισμένοι τύποι καρκίνου του μαστού είναι ο τριπλά αρνητικός καρκίνος του μαστού (TNBC), ο οποίος είναι επιθετικός, ο φλεγμονώδης καρκίνος του μαστού (IBC), ο οποίος επίσης εξαπλώνεται γρήγορα και εμφανίζεται ως εξάνθημα στο στήθος και η νόσος Paget, η οποία επηρεάζει το δέρμα της θηλής.

 

Συμπτώματα καρκίνου του μαστού

Ο καρκίνος του μαστού σε μερικές περιπτώσεις δεν προκαλεί συμπτώματα. Όταν εμφανίζει συμπτώματα αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Την εμφάνιση μιας μάζας ή ένας όγκου στο στήθος, τη μασχάλη ή την περιοχή γύρω από το στήθος, ο οποίος μπορεί να είναι τόσο μικρός όσο ένα μπιζέλι.
• Αλλαγές στο μέγεθος, το σχήμα ή το περίγραμμα του στήθους.
• Την έκκριση αίματος ή διάφανου υγρού από τη θηλή.
• Αλλαγές στην εμφάνιση, την αφή και την αίσθηση του δέρματος τους στήθους, των θηλών ή της περιοχής της μασχάλης. Το δέρμα μπορεί να είναι σκληρό, να ξεφλουδίζει, να εμφανίζει εσοχές, να έχει ζαρώσει, να είναι άγριο στην αφή ή/και να έχει αλλάξει χρώμα (κόκκινο, μοβ ή πιο σκούρο από το δέρμα της περιοχής).

 

Παράγοντες κινδύνου καρκίνου του μαστού

Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες κινδύνου που μπορούν να αυξήσουν τις πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου του μαστού, όπως:

• Η ηλικία άνω των 55 ετών.
• Το φύλο, καθώς οι γυναίκες είναι πολύ πιθανότερο να αναπτύξουν καρκίνο του μαστού από τους άνδρες.
• Το οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού, ιδιαίτερα αν έχει εμφανιστεί σε γονείς, αδέλφια, παιδιά ή άλλους στενούς συγγενείς.
• Το ατομικό ιστορικό καρκίνου του μαστού.
• Η ύπαρξη γενετικών μεταλλάξεων, με κυριότερα τα γονίδια BRCA1 και BRCA2.
• Η έκθεση σε ακτινοβολία, από προηγούμενη ακτινοθεραπεία, ιδιαίτερα στο κεφάλι, τον αυχένα ή το στήθος.
• Η σύσταση του μαστού από πυκνό μαστικό ιστό (πυκνός μαστός).
• Η έναρξη της περιόδου πριν από τα 12 έτη.
• Η έναρξη της εμμηνόπαυσης μετά τα 55 έτη.
• Το κάπνισμα.
• Η κατανάλωση αλκοόλ.
• Η ύπαρξη παχυσαρκίας.
• Η υποβολή σε θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης (HRT).

 

Διάγνωση καρκίνου του μαστού

Η διάγνωση του καρκίνου του μαστού ξεκινάει από την αυτοεξέταση και την προληπτική επίσκεψη στο γυναικολόγο μια φορά το χρόνο, μέρος της οποίας είναι και η εξέταση των μαστών. Η έγκαιρη ανίχνευση και διάγνωση του καρκίνου του μαστού σε πρώιμο στάδιο αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες πλήρους θεραπείας ή επιβράδυνσης της πάθησης και μειώνει σημαντικά τους θανάτους.

Ωστόσο, ο καρκίνος του μαστού μπορεί να επανεμφανιστεί και, όταν συμβεί αυτό, μπορεί να επανεμφανιστεί ως μεταστατικός καρκίνος του μαστού.

Η διάγνωσή του γίνεται μέσω των παρακάτω εξετάσεων:

• Υπερηχογράφημα μαστών

• Ψηφιακή μαστογραφία

• Μαγνητική τομογραφία μαστού (MRI)
• Βιοψία μαστού

• Βιοψία Λεμφαδένα Φρουρού (όχι λαπαροσκοπική)

• Αιματολογικές εξετάσεις για την ανίχνευση γενετικών μεταλλάξεων
• Ανοσοϊστοχημική εξέταση για τον έλεγχο των αντιγόνων (αντισωμάτων)

 

Θεραπεία καρκίνου του μαστού

Η θεραπεία για τον καρκίνο του μαστού είναι κατά κανόνα συνδυαστική. Περιλαμβάνει αφενός χειρουργική επέμβαση με ή χωρίς αφαίρεση του λεμφαδένα φρουρού, είτε αφαίρεση του όγκου (ογκεκτομή), είτε μαστεκτομή (μερική ή ολική, με ή χωρίς αποκατάσταση) και αφετέρου χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία, ανοσοθεραπεία ή ορμονοθεραπεία.

 

Συμβουλές πρόληψης του καρκίνου του μαστού

1. Συζήτησε με τον γυναικολόγο για το πότε χρειάζεται να ξεκινήσεις τις εξετάσεις προληπτικού ελέγχου για καρκίνο του μαστού.
2. Μην παραλείπεις τις προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο του μαστού, ιδιαίτερα αν είσαι άνω των 35 ετών.
3. Εξοικειώσου με τη μορφολογία και την υφή των μαστών σου και των κοντινών περιοχών, ιδιαίτερα της μασχάλης. Αν στην αυτοεξέταση διαπιστώσεις οποιαδήποτε αλλαγή, ενημέρωσε το γυναικολόγο σου.
4. Αν υπάρχει υψηλός κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του μαστού, λόγω οικογενειακού ιστορικού, ενημερώσου για το ενδεχόμενο διενέργειας προληπτικής μαστεκτομής.