Κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης, αλλά και νωρίτερα, την περίοδο της περιεμμηνόπαυσης (κλιμακτηριακό σύνδρομο), ο γυναικείος οργανισμός βιώνει μια ορμονική μετάβαση. Αυτή η μετάβαση επιφέρει διάφορες αλλαγές, η πλειονότητα των οποίων σχετίζεται με τη μείωση των οιστρογόνων και την προγεστερόνη και προκαλεί αλλαγές στον τρόπο που λειτουργεί το γυναικείο σώμα.
Συνοπτικά, έχω συγκεντρώσει τις σημαντικότερες αλλαγές που συμβαίνουν στο σώμα των γυναικών σε προεμμηνόπαυση ή εμμηνόπαυση:
-
Αύξηση βάρους
Η επίδραση των ορμονών στο σωματικό βάρος και την κατανομή του λίπους είναι σημαντική. Ήδη από την περιεμμηνόπαυση ο μεταβολισμός επιβραδύνεται. Ως αποτέλεσμα μπορεί να παρατηρηθεί αύξηση του σωματικού βάρους, ακόμα και αν δεν υπάρχει καμία αλλαγή στη διατροφή ή τη σωματική άσκηση.
Παράλληλα, ο οργανισμός διαφοροποιεί τον τρόπο που διανέμει το λίπος. Το λίπος αρχίζει να αποθηκεύεται περισσότερο στην κοιλιακή χώρα, και όχι στα συνήθη σημεία, όπως οι γοφοί και οι μηροί. Το σώμα πλέον αλλάζει και δεν ανταποκρίνεται όπως παλιά σε προσπάθειες επαναφοράς του με διατροφή και άσκηση.
Όλα τα παραπάνω μπορεί να δημιουργήσουν μια αρνητική εικόνα για το σώμα και να αυξήσουν το άγχος.
-
Εξάψεις και νυχτερινή εφίδρωση
Οι εξάψεις συνήθως εμφανίζονται ως σύντομη αίσθηση ζέστης σε όλο σας το σώμα. Μαζί με αυτό, μια γυναίκα μπορεί να βιώνει εφίδρωση (ιδρώτα), κοκκίνισμα στο δέρμα, ρίγος ή ταχυπαλμία.
Υπολογίζεται ότι το 35%-50% των γυναικών στην προεμμηνόπαυση υποφέρουν από εξάψεις και νυχτερινή εφίδρωση. Συνήθως διαρκούν 5-10 λεπτά και μπορεί να εμφανιστούν πολλές φορές μέσα στην ημέρα. Ξεκινούν από το τριχωτό της κεφαλής, το πρόσωπο, το λαιμό ή το στήθος. Η εμπειρία των εξάψεων και της νυχτερινής εφίδρωσης διαφέρουν σε ένταση από γυναίκα σε γυναίκα: για κάποιες γυναίκες είναι απλά μερικές στιγμές που νιώθουν άβολα, ενώ για κάποιες άλλες δημιουργούν πρόβλημα στην καθημερινότητά τους. Συχνά παραμένουν για 1-2 χρόνια μετά την εμμηνόπαυση.
Τα ερεθίσματα που μπορούν να πυροδοτήσουν τις εξάψεις περιλαμβάνουν το ζεστό καιρό ή περιβάλλον που βρίσκεται η γυναίκα, το ζεστό ντους, το άγχος, η υπερθέρμανση λόγω άσκησης ή ρούχων, η κατανάλωση καφεΐνης, αλκοόλ, πικάντικων τροφών και το κάπνισμα.
-
Διαταραχές ύπνου
Ο ύπνος είναι πολύ σημαντικό κομμάτι της υγείας ενός ανθρώπου. Στην εμμηνόπαυση και περιεμμηνόπαυση, πολλές γυναίκες αντιμετωπίζουν είτε αϋπνίες, είτε διακεκομμένο ύπνο. Σε αυτό συμβάλλει και η ύπαρξη εξάψεων και νυχτερινών εφιδρώσεων. Οι διαταραχές του ύπνου είναι ένα σύμπτωμα της εμμηνόπαυσης το οποίο οφείλεται σε διάφορους παράγοντες και δεν εξαρτάται μόνο από τις ορμονικές διακυμάνσεις. Σε ένα ποσοστό, είναι φυσιολογικές, καθώς οι συνήθειες του ύπνου αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου και στα δύο φύλα.
-
Μείωση μυϊκής μάζας και Οστικής πυκνότητας
Φτάνοντας στην εμμηνόπαυση, οι μύες γίνονται αδύναμοι και τα οστά χάνουν σταδιακά την πυκνότητά τους, αυξάνοντας τον κίνδυνο για οστεοπόρωση και κατάγματα. Γι αυτό και χρειάζεται να ήδη από την περιεμμηνόπαυση να υπάρχει στην καθημερινότητα σωματική άσκηση, η οποία να περιλαμβάνει βάρη και περπάτημα ή τρέξιμο και σωστή ισορροπημένη διατροφή.
-
Υπέρταση και καρδιαγγειακά νοσήματα
Ήδη από την προεμμηνόπαυση αυξάνεται ο κίνδυνος για υπέρταση και καρδιαγγειακά νοσήματα. Αυτό συχνά αποτυπώνεται σε ανεβασμένες τιμές στις αιματολογικές εξετάσεις για την χοληστερίνη, ακόμα και αν δεν έχει αλλάξει τίποτα στις διατροφικές συνήθειες και τη σωματική άσκηση.
-
Αλλαγές σε δέρμα και μαλλιά
Οι ορμονικές διακυμάνσεις της εμμηνόπαυσης μειώνουν σταδιακά και την παραγωγή κολλαγόνου, με αποτέλεσμα την απώλεια της ελαστικότητας του δέρματος. Επιπλέον, το δέρμα αφυδατώνεται, γίνεται πιο λεπτό και ξηρό και εμφανίζονται ρυτίδες, δερματικές κηλίδες, δυσχρωμίες, ακόμα και ακμή.
Τα μαλλιά ξηραίνουν, λεπταίνουν και υπάρχει αυξημένη τριχόπτωση. Παράλληλα, μπορεί να εμφανιστούν τρίχες σε μέρη του σώματος όπως το μουστάκι και το πηγούνι.
-
Κολπικές αλλαγές
Στην εμμηνόπαυση μειώνεται η φυσική λίπανση του κόλπου, με αποτέλεσμα την εμφάνιση κολπικής ξηρότητας. Ως αποτέλεσμα, μπορεί να υπάρχει δυσκολία στις σεξουαλικές επαφές. Επιπλέον, μπορεί να εμφανιστούν συχνότερες ουρολοιμώξεις ή ακράτεια.
Συμβουλές για τη διαχείριση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης
Ανάλογα με το πλήθος, τη συχνότητα και την ένταση των αλλαγών και των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης, μπορεί να χρειάζεται ή να μη χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή.
Σε κάθε περίπτωση οι παρακάτω συμβουλές είναι πολύ χρήσιμες:
- Η διατήρηση μιας ισορροπημένης διατροφής με πολλά φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής αλέσεως, άπαχη πρωτεΐνη, υγιεινά λιπαρά, ασβέστιο, βιταμίνη D και μαγνήσιο.
- Η ένταση σωματικής άσκησης με βάρη, yoga, περπάτημα, πεζοπορία ή προπόνηση δύναμης.
- Το ντύσιμο με layering (με στρώσεις), ώστε να προσαρμόζεται στις εξάψεις.
- Αποφυγή των οθονών (κινητό, τηλεόραση, κλπ) πριν τον ύπνο.
- Περιορισμός του αλκοόλ και της καφεΐνης.
- Διακοπή του καπνίσματος.
- Διατήρηση του υγιούς για την κάθε γυναίκα βάρους.
- Ενυδάτωση και φροντίδα του δέρματος και των μαλλιών.
